Heimilisblaðið


Heimilisblaðið - 01.09.1945, Blaðsíða 6

Heimilisblaðið - 01.09.1945, Blaðsíða 6
166 HEIMILISBLAÐ10 reglan kom saman til að líta á og dæma um frumdrættina, og sér til mikillar furðu sáu menn, að Tintoretto hafði lokið við verkið, fullkomnað það, já og meira að segja komið myndinni fyrir á sinn stað. Auðvitað urðu hittir þrír listamennirnír æfir, og æðsti maður reglunnar krafðist skýr- ingar frá Tintoretto, hvers vegna hann hefði tekið sér vald til að ljúka verkinu, þegar hann hefði aðeins verið beðinn um uppdrætti að því. „Þannig undirbý ég verk mín og upp- drætti", svaraði Tintoretto. „Ég þekki ekki aðra aðferð til að vinna að þeim. Allir upp- drættir og frummyndir eiga að vera unnin út á þennan hátt, svo hægt sé að sjá til fulln- ustu hvað í hugmynd málarans felst og hvort hún er þess virði að fá að standa á þeim stað, sem henni er ætlaður eða ekki. En þyki yður það ekki þess vert að borga mér fyrir erfiði mitt og þessa mynd, sem hér liggur fyrir, þá", bætti listamaðurinn við með tals- verðu stolti, „býð ég yður hana að gjöf". Þrátt fyrir allt duldist mönnum ekki, að mynd Tintoretto var sérstætt listaverk, og bræðrareglan sá þann kost vænstan að halda myndinni og bjóða listamanninum fleiri og stærri verkefni, sem hæfðu list hans og hæfi- leikum. Þessi samkeppni átti sér stað árið 1560, og myndin, sem Tintoretto málaði í loftið á Scuolo di San Rocco, er kölluð „Veg- sömun hins heilaga Roch". Fjórum árum áður hafði senatið falið hon- um að gera nokkrar myndir, sem setja átti upp í hertogahöllinni. Því miður fórust þær í eldsvoða í höllinni 1577. Síðar málaði hann fleiri myndir fyrir hertogann. Á meðal þeirra er risámyndin „Paradiso", sem er stærsta málverk veraldarinnar, 87 fet á lengd og 34 fet á hæð. Engin ljósmynd eða lýsing getur. gefið hugmynd um þá mynd og aðrar af riia- myndum Tintorettos. Til að gefa ofurlitla innsýn í borgaralega stöðu Tintorettos er rétt að geta sérstaklega, hvernig þessi háalvarlegi listamaður gat í há- alvarlegum viðfangsefnum listarinnar lagt til bitur vopn í stjórnmálabaráttu Feneyj'aborg- ar út á við. Þótt friður væri góður eða all- góður innan borgarinnar, var þeim mun meiri togstreyta milli hennar og annarra stærri bæja Italíu, og sú barátta var háð með ýmsu móti. Borg páfans, Róm, var ein af þessuröi og páfinn var um þessar mundir meiri ve aldlegur höfðingi en andlegur, meiri stjor" vitringur en guðfræðingur. Þess vegna g patriarkið og senatið í Feneyjum með n0 ,. um rétti haldið því fram, að þeir væru fu svo sterkir forverðir og verndarar kristi dómsins sem sjálfur páfimi. Nú málaði i1 toretto þá mynd, sem einna þekktust er ° frægust mynda hans, en það er „Kraftave heilags Markúsar". Myndin er ein'af iJ° um stórum málverkum, sem Tintoretto i11 aði fyrir San Marco skólann í Feneyjtt"1, Myndin sýnir guðspjallamanninn, — en ha var eins og áður er sagt, verndardýrliHe \ borgarinnar — koma sem elding frá hn11 ' og frelsa mann, sém hefur verið tilbiðj30 hans, frá hræðilegum pyndingum, sem B ullinn er að búa honum: vopnin, sem K^ ararnir ætla að nota til pyndinganna, ve . gagnslaus í höndum þeirra, og láta e . beita sér gegn hinum guðhrædda m30 , Þótt þessi mikla mynd sé fyrst og ire helgisögn dýrling6Íns, þá sáu samborg3 Tintorettos í henni dýpri merkingu. " , þótti augljóst, hvað Tintoretto ætlaði se' með málverkinu: Hér var gerður upp te&? ••* ll- ingurinn milli Feneyja og Rómar. d°° inn var sjálfur páfinn, hinn guðhræddi W, ur, sem treysti á heilagan Markús, var sj kirkja Krists, en dýrlingurinn var tákn»y lýðveldis Feneyjaborgar. Sagan, sem ll ,, maðurinn var hér að segj'a, var því Pe Páfinn sjálfur er að því kominn að ga g að kirkju sinni dauðri, hin eina en u* örugga von, er ríki heilags Markúsar, Feneyjar vernda og halda við. Þanmg e^ listamaðurinn um leið og hann skapaði oa legt listaverk, lagt fram sterkara vopn í st^ n, málabaráttunni en flestir af svonefö stj'órnmálamönnum voru megnugir. . Það var undarlega sterkt í sál Tintoí að dá skuggana. Þess vegna er list haos 7 og fremst dramatísk, leitandi að átökuW \ , og skugga mannlífsins, þó engan vegiöO ^ al-dramatísk, lýsandi eymd og volæði PJ ¦ skipulagsins. Hvernig hann setti viðfang8 sín á svið, lýsir þessu vel. Honum var gj að lata atburði mynda sinna gerast i ^ um göngum eða hvelfingum, þar sern gat leikið með dularfyllsta samspil ljoí

x

Heimilisblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimilisblaðið
https://timarit.is/publication/431

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.