Kirkjuritið - 01.11.1970, Qupperneq 10

392
KIItKJUKITIÐ
dauðinn liafði svift mörgum smælingjanum úr sólskini dagsins
niður í helheiminn. En þegar kemur að mörkum kristni og
heiðni, má finna mikla breytingu. Þá má þekkja grafir hinna
kristnu á ýmsum táknum og merkjum, sem vjer notum enn
í dag, og víða eru litlir lampar, sem skildir liafa verið eftir.
Þó eru það sennilega veggmyndimar og teikningarnar, sein
tala skýrastu máli. Á einum stað er mynd liins góða liirðis,
og fleiri myndir eru þar úr sögum Biblíunnar, aðallega af
atburðum, sem sýna lausn og björgun undan árásum dauðans.
Munurinn er sá, að þótt lieiðnir menn tryðu á ódauðleika og
annað líf — var það líf raunar í meðvitund flestra líf 1
dauðans valdi, ömurlegt og kalt, eins og gröfin •— en kristnir
menn trúðu á upprisuna, trúðu á lausnina undan valdi dauð-
ans, ódauðleika á valdi lífsins. Það mun vera misskilningur,
að kristnir menn hafi notað katakomburnar sem kirkjur til
reglubundinnar guðsþjónustu á helgum dögum. Með tvennum
liætti koma þær samt sjerstaklega við sögu kristinna manna.
1 fyrsta lagi hafa þeir komið þangað til að biðjast fyrir við
grafir ástvina sinna, alveg eins og heiðingjarnir fóru þangað
í trú á sína guði. Sennilega hafa það ekki verið heilir söfnuðir
sem konni þarna saman, heldur fjölskyldur. Hitt er vafalaust
einnig rjett, að kristnir menn hafi á ofsóknartímum valið
sjer felustaði í grafhvelfingunum. Það mun liafa komið fvrir
á styrjaldarárunum síðustu, að flóttamenn leyndust þar, til
að lenda ekki í höndum Fasista eða Nazista. Katakomburnar
liafa átt undarleg örlög. Jeg sagði áðan, að katakomburnar
bæm þess vitni, að fornkirkjan liefði verið stríðandi kirkja-
Hún átti sjer marga píslarvotta, er ljetu lífið fyrir trú sína,
meðal annars á leiksviði Colosseum og Circus Maximus. Slíkir
menn voru mjög tignaðir, trúbræður þeirra gerðu alt, sem 1
þeirra valdi stóð til að sjá um, að grafnir píslarvottanna
gleymdust ekki. Það virðist vera ríkt í trúartilfinningu fólks
í Suðurlöndum enn þann dag í dag, að hafa þörf fyrir áþreif'
anlega viðkomu eða snertingu lielgra dóma, og því nægð1
mönnum ekki að hugsa um lielga menn sem ósýnilegar verur
í ósýnilegum heimi eða liimni, lieldur vildu þeir snerta liinar
jarðnesku leyfar þeirra — eða líkneskju þeirra og myndir,
ef liitt var ekki unnt. Þetta átti sinn þátt í því, að sumar elztu
kirkjurnar vora byggðar þar, sem menn trúðu, að leifar