Eimreiðin - 01.10.1949, Blaðsíða 13

EIMREIÐIN ENSKA TÍMABILIÐ Á ÍSLANDI Á 15. ÖLD
249
Veitt honum hirðstjóraumboð — gaf Englendiugum leyfi til að
^iafa sjávarútveg á tilteknum stöðum á Suðumesjum. íslendingar
fttuðu Eiríki af Pommern, að úr því skip þau, sem áttu að ganga
*il Islands samkvæmt Gamla sáttmála, kæniu ekki, væm þeir
tteyddir til að verzla við útlendinga, en reyndar liöfðu þeir aldrei
'anizt svo ágætri verzlun sem Englendinga og datt ekki í hug
að fara aftur að kaupa dansk-norskar vörur. Sameiginlegir liags-
íitunir Islendinga og Englendinga knúðu þá til að halda saman
§egn hinum lágþýzku embættismönnum Eiríks konungs. Hirð hans
'ar nærri eingöngu lágþvzk, og liann tók þá menn fram vfir
Dani.
Ensk orð komu inn í íslenzku á 15. öld. 1 Laurentius-sögu
Hólabiskups stendur: „snúa latínu á norrænu, svo alþýða mætti
s^ilja og undirstanda“, þ. e. enska sögnin „to understand“ er
nionnum orðin eins töm og sögnin: að skilja. I 62. kap. sögunnar
®tendur: „Hvað liefur þú að dú?“ (what h ave you to do?). Mörg
fleiri dæmi mætti nefna.
Englandskonungar gefa mönnum levfisbréf (license) að sigla
til Islands og verzla þar, eins og þeir eigi landið. Skálholtsbiskup
fasr leyfi til að ferma tvö skip árlega um tiltekinn árafjölda og
!'igla til íslands. Fjölda enskra skipa, er fóru til íslands í verzl-
Unarerindum, má marka af því, að 1552 ritar sendiherra Dana
a Englandi, að 60 ensk skip sigli árlega til Islands. Sigla þó miklu
^aerri ensk skip til íslands á sextándu öld en á fimmtándu.
Á samtali Elizabetar drottningar (1558—1603) við sendiherra
Ilana í London 1593 sést, að verzlun og fiskiveiðar Englendinga
á Islandi voru þá enn svo miklar, að drottning hafði kvnnt sér
ef»ið nákvæmlega og samið um það — blaðalaust, segir hann —
'!ð hann og talaði ekki um annað. Hún kallaði á hinn helzta ráð-
lierra sinn, Cecil, og spurði hvort hann væri samþykkur. Sendi-
l'errann bætir við: „liún gerir allt upp á sitt eindæmi, og ráð-
l’errarnir segja aðeins já og amen“. Drottning var vel að sér í
gnskum og latínskum rithöfundum og hefur þýtt úr þeim ýmis-
legt á ensku. Sendiherrann var betur að sér í þeim málum en
aðrir útlendir sendiherrar við hirð hennar, og lét hún hann stund-
iuii konia til tals við sig um uppáhaldshöfunda sína. Samtalið unt
sland átti sér stað á dansleik í konungshöllinni, eftir að drottn-
"i" hafði veitt sendiherranum þann heiður að dansa einn dans'