Saga


Saga - 1972, Síða 146

Saga - 1972, Síða 146
144 BJÖRN TEITSSON OG MAGN0S STEFÁNSSON á landnámsöld, enda áleit hann, að lega landsins og lofts- lag, svo og atvinnuhættir þjóðarinnar, hefðu yfirleitt verið með þeim hætti, að hungursneyð hefði auðveldlega getað átt sér stað.21 Flestir hafa verið á öðru máli. Magnús Már Lárusson hefur bent á, að Þorgils saga og Hafliða talar um, að ár- ferði snemma á 12. öld hafi verið svo gott, að aldrei voru ófrævir akrarnir, og elztu máldagar ræða um arðuruxa. Hins vegar nefnir Magnús svo hallærin um 1200, sem getið er um í ýmsum heimildum, að upp úr 1200 flykktist förufólk um Guðmund biskup Arason, og að 1274 voru samkvæmt frásögn annáls drepnir 22 hvítabirnir, en 27 næsta ár, enda kringdi hafís þá nær allt Island.22 1 heild virðist þetta og fleira benda til kólnandi veðurfars um 1200. Magnús Már hefur einnig haldið því fram, að sauð- fjárrækt hafi aukizt, þegar loftslag kólnaði og nautgripa- rækt torveldaðist af þeim sökum. Færra fólk þurfti við sauðfjárræktina, og það hefur komið sér vel í fólksfæð 15. aldar. Telur Magnús Már, að um 1500 hafi sauðfjárrækt loks orðið yfirgnæfandi yfir nautgriparækt.23 Margt er þó enn á huldu um þessa þróun, og vandamálið hefur ekki verið rannsakað til hlítar. Vitað er, að nautgrip- um á Islandi fækkaði mjög á 18. öld. Árið 1703 voru naut- gripir á landinu alls 35.860, þar af kýr 24.467, og vitað er, að fram yfir 1700 voru geldneyti að mestu leyti látin ganga úti allt árið, eins og á fyrri öldum.24 Það var ekki fyrr en á 20. öld, sem nautgripir urðu á ný jafn margir og 1703, og raunar var tala þeirra aðeins 22.706 árið 1903.2® Fjöldi nautgripa fyrir 1703 er að sjálfsögðu óviss, og það er varla unnt að fullyrða, að hann hafi verið miklu meiri 21 Ólafur Lárusson í Nordisk kultur I. Befolkning i Oldtiden. Oslo 1936, bls. 133. 22 Magnús Már Lárusson í Hafísnum, bls. 308—10. 23 Sami: Fáreavl, Island. KLNM V, d. 53—4. 24 Páll E. Ölason í Sögu Islendinga VI. Rvík 1943, bls. 296. 25 Magnús Jónsson: Saga Islendinga IX, 1. Rvik 1957, bls. 261.
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172
Síða 173
Síða 174
Síða 175
Síða 176
Síða 177
Síða 178
Síða 179
Síða 180
Síða 181
Síða 182
Síða 183
Síða 184
Síða 185
Síða 186
Síða 187
Síða 188
Síða 189
Síða 190
Síða 191
Síða 192
Síða 193
Síða 194
Síða 195
Síða 196
Síða 197
Síða 198
Síða 199
Síða 200
Síða 201
Síða 202
Síða 203
Síða 204
Síða 205
Síða 206
Síða 207
Síða 208
Síða 209
Síða 210
Síða 211
Síða 212
Síða 213
Síða 214
Síða 215
Síða 216
Síða 217
Síða 218
Síða 219
Síða 220

x

Saga

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Saga
https://timarit.is/publication/775

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.