Birtingur - 01.01.1961, Blaðsíða 71

lítið um tilbreytingu. Hann valdi sér
einnig „blank verse“ fyrir kvæði sín, en
slíkur bragarháttur fer sízt vel skáldum
sem ekki eru formvísir; hæst nær hann
í sonnettum sínum, því að þar kemur
hin fastmótaða skipun línanna honum til
hjálpar. Hann sagði sjálfur einhversstað-
ar að skáldskapurinn væri „... and-
stæða mælskulistarinnar. Mælskulistin er
til að klæða, og jafnvel dulbúa hugsunina
og tilfinninguna, en skáldskapurinn er
til þess að færa þær úr fötum. Skáld er
sá sem afklæðir sál sína, með hjálp hrynj-
andinnar, og hrynjandin sá þreskivölur
sem aðskilur korn og strá undir berum
himni“. Og með þessum orðum lýsir hann
sjálfur ljóðum sínum manna bezt.
Hann var sérstæður í öllu sem hann
skrifaði, óháður, hann líktist engum öðr-
um. Og þó að persónuleiki Unamuno komi
allsstaðar skýrt í Ijós í verkum hans kem-
ur-hann þó sterkast fram í Ijóðum hans.
ANTONIO MACHADO (1875—1939)
losnaði einnig frá áhrifum Rubens Darío.
Hann fæddist í Sevilla, var doktor í
heimspeki, frönskukennari við ýmsa
menntaskóla frá 1907 til 1936, meðlimur
spönsku akademíunnar. I ljóðum hans
mætast Andalúsía (þar sem hann fædd-
ist) og Kastilja, (þar sem hann bjó rnest-
an hluta ævi sinnar), en spönsk menn-
ing hefur einmitt blómgast bezt þar sem
þessir landshlutar mætast (Kastilja: hin-
ir fáguðu vitsmunir, Andalúsía: hinn
skapandi kraftur).
Honum voru óskapfelldar öfgarnar mo-
dernismans, dýrkun lits, hljóms og
kennda hjá modernistunum, hann sagði
sig úr lögum við þá og gerðist frum-
kvöðull „hins hreina skáldskapar" (poesía
pura). Hann er að vissu leyti róman-
tískur, en hann kann tilfinningum sínum
hóf; bölsýnn, „bjartur og djúpur“ eins
og Rubén sjálfur kallaði hann. Hann hef-
ur lýst manna bezt hinu áhrifamikla
landslagi kastílsku hásléttunnar. Senni-
lega hefur ekkert skáld meiri áhrif á
Spáni í dag. Innhverfur, skapmikill, að-
dáandi „hinnar hljómríku einveru" (sole-
dad sonora), andalúsíismi hans og róm-
antík temprast við dvöl hans í Kastilju.
Ljóð hans eru einföld, tær, stílhrein, og
hann hneigðist að frumspeki (metafísica)
á síðari árum (sbr. sonnettan „A1 Gran
Cero“: Núllið Mikla). Fáum árum eftir
dauðann var Machado orðinn klassískur,
skáld „hins algilda og hins eilífa“ (poeta
de lo absoluto y de lo eterno).
Ljóðabækur: „Soledades“ 1903 (Einveru-
ljóð) ; „Soledades, galerías y otros poe-
mas“ 1907 (Einveruljóð, langir gangar
og önnur Ijóð); „Campos de Castilla"
1912 (Víðáttur Kastilju); „Nuevas Can-
ciones" 1925 (Nýir söngvar); „La gue-
rra“ 1938 (Styrjöldin); auk ýmissa heild-
arútgáfa.
JUAN RAMON JIMÉNEZ (1881—
1957) er brúin sem hefst í modernism-
anum, nær yfir allar andstefnur hans
(1920—1950) og skilar hreinlega að hin-
um bakkanum öllu því sem bjargandi var
úr öllum hinum stefnum. Hann er haf-
inn yfir allar hreyfingar, byltingar og
andbyltingar og spennir það sem af er
þessarar aldar, um leið og liann tengir
hana einnig við fortíðina, tekur við af
Birtingur 69