Læknablaðið

Árgangur

Læknablaðið - 01.02.1965, Blaðsíða 42

Læknablaðið - 01.02.1965, Blaðsíða 42
14 LÆKNABLAÐIÐ Stejenáen : MARGRÉTAR SAGA OG FERILL HENNAR Á ÍSLANDI. Sagan af Margrétu mevju frá Antiochiu er ein meðal margra dýrlingasagna kaþólsku kirkj- unnar, er fluttust með lienni til Islands, eflaust upphaflega í latn- eskum húningi, en var snemma snúið á íslenzka tungu, eða á 12. öld að áliti Ungers.1 Af þess- um þýðingum eru til mörg handrit frá dögum kaþólsks sið- ar í landinu (fyrir 1550), að visu mjög mismörg eftir því, hver sagan er. Er það ekkerl tiltöku- mál, því getur ráðið mismikil trú á dýrlingunum eða einungis tilviljun um geymd handrit- anna. En það er athyglisvert, að Margrétar saga skuli liafa verið afrituð margsinnis eftir siðaskiptin á Islandi, og er hún um þetta atriði einstæð meðal sagnanna af helgum mevjum. Þetta er ástæðan fyrir því, að ég fór að gefa þessari sögu nán- ari gaum, sem annars við laus- legan leslur virðist ekki hafa neitt það til að hera fram vfir hinar dýrlingasögurnar, hvorki að efni né snilli þýðingarinnar, er réttlætt gæti þennan langa aldur hennar með íslenzkri al- þýðu, löngu eftir að ætla má, að hún væri hætl að ákalla dýrl- inga. Samkvæmt handritaskrám þeirra fjögurra safna á Norð- urlöndum, er varðveita velflest hinna fornu íslenzkra handrita, er fjöldi þeirra af hverri ein- stakri sögu helgra mevja, sem hér segir: af Mariu sögu meyj- ar 28 handrit, Margrétar sögu 14, Agnesar sögu sjö, og af sjö öðrum sögum eru handritin færri.2-5 Þau eru öll talin rituð á tímum kaþólsks siðar eða nánar tiltekið á 13. öld til upphafs 16. aldar. Til þess að gefa nokkra hugmynd um, hversu útbreiddur átrúnaðurinn á liinum ýmsum helgu meyjum var hér á landi í kaþólskum sið, læt ég fylgja skrá Guðbrands Jónssonar yl'ir fjölda kirkna, er lielgaðar voru þeim.6 Vitað er um 442 kirkjur, hvaða dýrling- um þær voru helgaðar. Af þeim voru 200 helgaðar Maríu meyju, ellefu Katrínu, sjö Maríu Magda- lenu, sex Cecilíu, þrjár Mar- grétu, þrjár Agötu og ein til tvær fjórum öðrum helgum meyjum. Segja má, að hæði fjöldi handrita af Maríu sögu og
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106

x

Læknablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Læknablaðið
https://timarit.is/publication/986

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.