Læknablaðið

Árgangur

Læknablaðið - 01.02.1965, Blaðsíða 59

Læknablaðið - 01.02.1965, Blaðsíða 59
LÆKNABLAÐIÐ 25 Sá, sem fyrstur gerði þessu veruleg skil, var Moritz Schiff (1823—1896), sem var prófessor í lífeðlisfræði við ýmsa háskóla á meginlandinu. I fyrirlestri, sem hann liélt 1. marz 1874, mótar liann þá stefnu um með- ferð við hjartastöðvun, sem er í aðalatriðum eins og hún er enn í dag; svo mjög var hann á undan sínum tíma. Schiff henti á, að öndunarstöðvun, sem varð í djúpri ethersvæfingu, gekk sjálfkrafa til baka, en svo var ekki i klóróformsvæfingu, þvi að þá varð hjartastöðvun á undan. Hann hafði reynt að lífga við dýr með því að þrýsta á brjóstkassann, Idása lofti i lungun og nota rafstraum, en ekki tekizt. Schiff heldur svo áfram í fyr- irlestrinum: „En ef maður opn- ar brjóstkassann, meðan lofti er blásið niður í lungun, og kreistir hjartað taktfast með hendinni til þess að dæla blóð- inu út i æðarnar, þrýstir kviðar- hluta meginæðar saman til að beina blóðinu til heilans og gæt- ir þess að hindra ekki kransæð- arnar, þá má endurlífga hjart- að allt að HV2 mín. eftir stöðv- un.“ Schiff benti á fleira, svo sem notkun frystingar (hvpo- thermia), notkun curare, blóð- gjafa, og skýrði, að það væri aukið streymi sáre/nis-innihald- andi blóðs um kransæðarnar, sem læknaði hjartavöðvabólg- una. Þetta eru sömu aðgerðirn- ar, sem Schiff notaði á dýrun- um, og nú eru notaðar til þess að koma hjartslætti af stað að nýju á mönnum eftir hjarta- stöðvun. Þessari aðferð var fljótlega beitt af læknum. Niehans í Bern mun hafa verið hinn fyrsti, en án árangurs. Síðan kom Tuffier, og tókst honum að fá hjartað í gang, en sjúklingurinn dó síð- ar, því að um stóran lungna- hlóðtappa var að ræða. Síðan komu margar aðrar misheppn- aðar tilraunir. Árið 1901 mun lífgun hafa tekizt í fyrsta skipli, en þó tókst norska lækninum Kristian Igels- rud í Tromsö að hnoða hjarta 43 ára gamallar konu, sem í lok uppskurðar vegna legkrabba- meins hafði skyndilega fengið hjartastöðvun. „Hjartað var lagt fram með því að nema burt liluta af fjórða og fimmta rifi. Gollurshús var opnað og hjart- að lmoðað milli þumalfingurs og visifingurs og löngutangar. Hjartsláttur kom sjálfkrafa eft- ir eina mínútu.“ Sjúklingurinn varð alheill. Notkun rafslraums til að koma af stað reglulegum hjart- slætti (defibrillera) liafði lengi verið á tilraunastigi, og það mun ekki hafa verið fyrr en 1947, að Beck í Ameríku tókst þetta. Má segja, að það hafi ver- ið sanngjarnt, þar sem hann hafði áður gert fjórar tilraunir
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106

x

Læknablaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Læknablaðið
https://timarit.is/publication/986

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.