Læknablaðið

Volume

Læknablaðið - 15.02.1998, Page 9

Læknablaðið - 15.02.1998, Page 9
LÆKNABLAÐIÐ 1998; 84 97 Niðurstöður: Hámarksbeinmagni virðist náð um tvítugt. Engin fylgni fannst milli kalkneyslu og beinmagns nema í mjöðm í undirhópi 18 ára kvenna sem neyttu minna en 1000 mg á dag. Engin marktæk fylgni fannst milli þéttni 25-OH-vítamín D í blóði og heild- arbeinmagns. Af hópnum höfðu 15-18,5% lægri gildi (<25 nmól/L) á 25-OH-vítamín D í blóði en æskilegt hefur verið talið fyrir full- orðna. Veruleg fylgni fannst milli magns mjúkvefja (þar með talið vöðva) og beinmagns, 0,38-0,53, p<0,01 en mjúkvefjamagnið var jafnframt í réttu hlutfalli við líkamshreyfingu, r=0,2-0,47, p<0,05. í fjölþáttagreiningu var marktæk fylgni milli líkamshreyfingar og heildarbeinmagns í 16-20 ára hópnum (p<0,01), þannig jókst beinmagnið um 0,45% fyrir hverja klukkustund líkamshreyfingar á viku. Slík fylgni fannst ekki í hópi 25 ára. Magn mjúkvefja skýrði 25,8-28,3% af breyti- leika í heildarbeinmagni þátttakenda. Alyktun: Hámarksbeinmagni kvenna er að mestu náð um tvítugt. Þessi rannsókn bendir til að unnt sé að auka það með æskilegu vöðva- magni sem fæst meðal annars með nægilegri líkamshreyfingu fyrir tvítugt. Meðalkalkneysla reyndist góð og það kann að skýra að lítil fylgni fannst milli hennar og beinmagns. D- vítamínhagur hópsins var hins vegar neðan æskilegra marka (<25 nmól/L) hjá að minnsta kosti 15% þátttakenda án þess að það hefði áhrif á beinmagnið. Inngangur Beinstyrkleiki á öllunt aldri ákvarðast að stórum hluta (80%) af beinmagninu (1,2). Beinmagn einstaklings á efri árum ákvarðast bæði af því hámarksbeinmagni (peak bone mass) sem viðkomandi hlaut er vexti beina var lokið og því beintapi sem hann verður fyrir með aldrinum. Rannsóknir benda til að bein- magn sjötugra kvenna ákvarðist að hálfu af hámarksbeinmagni viðkomandi konu og að hálfu leyti af aldursbundnu beintapi, sérstak- lega eftir tíðahvörf (3). Þess vegna hefur verið mikill áhugi á að kanna hvað ákvarði hámarks- beinmagn einstaklingsins, auk erfða, í því skyni að hugsanlega megi stuðla að auknum beinmassa á yngri árum. Það skiptir því jafn- framt verulegu máli að vita hvenær hámarks- beinmagni er náð, en niðurstöður rannsókna hafa verið verulega misvísandi í þessu tilliti eða 16-35 ára (4-6). í þessari rannsókn höfum við reynt að meta hvenær hámarksbeinmagni íslenskra kvenna sé náð og hvort fylgni sé milli beinmagns og mataræðis, sérstaklega kalks og D-vítamíns og líkamshreyfingar á þessum aldri. Efniviður og aðferðir Slembiúrtak kvenna af Reykjavíkursvæðinu á 16., 18., 20. og 25. aldursári var fengið úr fbúaskrá Reykjavíkur. Alls var 496 konum boðin þátttaka (tafla I). Þær sem voru þungað- ar, höfðu átt barn innan sex mánaða eða höfðu sjúkdóma sem kynnu að hafa áhrif á bein voru útilokaðar. í rannsókninni tóku þátt alls 335 eða um 68% boðaðra, 71 var á 16. aldursári, á 18. aldursári voru 60, 118 á 20. aldursári og 86 á 25. aldursári. Rannsóknin á 16, 18 og 20 ára hópunum var framkvæmd í febrúar til apríl 1996 og á 25 ára aldurshópnum í október og nóvember 1996, að fengnu skriflegu samþykki þátttakenda og foreldra yngstu stúlknanna. Rannsóknin var samþykkt af siðanefnd lækna- ráðs Sjúkrahúss Reykjavíkur. Könnun á matarœði (kalki, prótíni og D- vítamíni): Staðlaður spurningalisti (tíðnikönn- unarlisti Manneldisráðs), saminn upp úr könn- un Overvad og fleiri (7,8), var lagður fyrir þátt- takendur þar sem beðið var um að krossa við hversu oft ákveðinna fæðutegunda var neytt á dag, í viku eða mánuði undanfarna þrjá mánuði. Skammtastærðir voru áætlaðar með Tafla I. Rannsóknarhópar, fjöldi þátttakenda í hverjum aldurshópi. 16 ára 18 ára 20 ára 25 ára Samtals Boðaðar 86 82 185 143 496 Útilokaðar* 0 2 10 13 25 Mættu 71 60 118 86 335 Mætingarhlutfall 82 73 64 60 68 ‘Útilokaðar voru þær sem voru þungaðar eða höfðu átt barn á síöustu sex mánuðum (alls 17), fengið meðferð með sykurvirkum sterum (fimm) eða voru á flogaveikilyfjum (þrjár).

x

Læknablaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Læknablaðið
https://timarit.is/publication/986

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.