Þjóðin: tímarit sjálfstæðismanna - 01.02.1938, Blaðsíða 10

Þjóðin: tímarit sjálfstæðismanna - 01.02.1938, Blaðsíða 10
8 Þ J O Ð I N og rýmkun uppbótarsæta skuli velja. Ein er sú, að gera land- ið allt að einu kjördæmi; önnur, að skipta landinu í nokkur stór kjördæmi með hlutfallskosningum. Báðar þessar leiðir tryggja hlul- fallslega rétta útkomu. En með þeiíri eru hin einstöku kjördæmi svift sínum sérstaka þingfulltrúa, og mætir það mikilli andspyrnu. En þá er sú leiðin Tvímennings- eftir, sem ég teldi kjördæmi heppilegasta að svo vöxnu máli. Hún sameinar það Ivennt, að fullnægja lýð- ræðinu og réttu hlutfalli milli stjórnmálaflokkanna eftir atkvæða- magni, og að fullnægja óskum manna um að halda hinum sérstöku kjördæmum. Þessi leið felur i sér tvær breyt- ingar frá núverandi ástandi. 1 fyrsta lagi verði upp teknar hlutfallskosn- ingar í tvímenningskjördæmunum. Þau eru nú sex: Árnes- og Rangár- vallasýsla, Múlasýslur, Eyjafjörður og Skagafjörður. Er það sjálfsagt mál og réttlátt, að láta 'ekki örlít- inn meiri hluta ráða vali beggja þingmannanna. Sú regla hefir og alltaf verið að ryðja sér til rúms, að þar sem fleiri skuli kjósa en einn til starfa, skuli viðhöfð hlutbundin kosning. Þannig er um allar bæjar- stjórnir og hreppsnefndir í kaup- stöðum og kauptúnum, og í sveit- um geta fáeinir kjósendur krafizt hlutfallskosningar í hreppsnefnd. Þetta er gert til þess að tryggja rétt minnihhatans ög veita hohum mál- svara, En fyrst löggjafinn hefir talið þetta sjálfsagða reglu um bæjar- stjórnir og hreppsnefndir, og jafn- vel um allar kosningar innan þeirra, hversu margfalt meiri á- stæða er þá til að lögleiða hlutfalls- kosningu um hina þýðingarmestu þjóðfulltrúa, alþingismennina, þar sem því verður við komið, sem sé í tvímenningskjördæmunum. Hefði þessi regla gilt við kosn- ingarnar í sumar, þá hefði hlutfall- ið milli flokkanna orðið nærri réttu lagi. Framsóknarflokkurinn hefði fengið 13 þingmenn í stað 19, Sjálf- slæðisflokkurinn 6 kjördæmakosna í viðbót, en færri uppbótarþingsæti, sem hefðu þá komið hinum fJokk- iinum til góða. Til að fá alveg rétta útkomu, hefði þurft 2 uppbótarsæti í viðbót. Nú er hámarkstala upp- bótar- eða jöfnunarsæta bundin við 11. Önnur breytingin yrði þá sú, að afnema hámarkið, því að fulla tryggingu fyri'r réttlæti er ekki liægt að fá með öðru móti. Eii þýðir þetta þá ekki að fjölga þingmönnum úr hófi fram? kann einhver að spyrja. En reynslan sýn- ir, að hefði þetta skipulag gilt, hefði náðst rétt útkoma í öllum siðustu kosnjngum, án þess að þurft hefði fleiri þingmenn en 51 flest. Svo lit- il fjölgun er litil fórn fyrir réttlæt- ið. Og að jafnaði ni}rndu ekki verða fleiri en nú. En jafnvel mætti gera stórfelldan sparnað á þingkostnað- inum, svo að vægi margfalt meir en hugsanlegur kostnaðarauki i undantekningartilfellum, t. d. með þvi að ákveða, að samanlagt þing- fararkaup mætti aldrei fara fram úr vissri upphæð, hversu margir sem þingmenn yrðu. Frh.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Þjóðin: tímarit sjálfstæðismanna

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðin: tímarit sjálfstæðismanna
https://timarit.is/publication/1014

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.