Nýtt Helgafell - 31.12.1957, Qupperneq 45

Nýtt Helgafell - 31.12.1957, Qupperneq 45
ALKOHÓL 187 fjarri lagi að álíta, að óhófið eitt nægi oft til útrásar, þai' sem til staðar eru sjúklegar árásarhneigðir (aggression). Margra ára athuganir, sem gerðar voru á föngum í Sing Sing fangelsinu af Dr. Ralph S. Banay frá Columbiaháskólanum, sýndu að um 25% fangafjöldans töldust til þess hóps, þar sem ofurölvun eða langvarandi ofneyzla gátu talizt hugsanlegt orsakaratriði afbrotsins. Hinsvegar var mjög erfitt að full- yrða, að um meiriháttar þýðingu hefði verið að ræða. Af 22 föngum, dæmdum fyrir morð af fyrsta stigi, var um 5 að ræða, þar sem ætla mátti, að alkohól hefði haft verulega þýðingu. Hinsvegar gátu aðeins tveir þess- ara ofannefndu fanga talizt geðfræðilega heilbrigðir. Þessi rannsókn er nefnd hér vegna þess, hversu samdóma hún er þeim athugunum, sem grandgæfilegastar hafa ver- ið gerðar í þessum málum á síðustu árum. Afbrotavandamálið virðist því að litlu leyti vera komið undir neyzlu alkohóls. Vert er að benda á það, að í langflestum menn- ingarlöndum er hið lagalega hugtak yfir andlega sjúkan mann allmiklu þrengra en hið læknisfræðilega. Af þessu stafar það, hversu oft þeir einstaklingar hafna í fangels- um, sem ættu raunverulega að vera stund- aðir á sjúkrahúsum. Þótt hér að framan hafi eingöngu verið rætt um þjóðfélagslegar afstöður til óhófs- neyzlu alkohóls, þá ber þess að gæta, að sem þjóðfélagslegt atriði er hún langtum minni en hófneyzlan. Fjöldi hófneytenda samanborið við óhófsmenn er yfirgnæfandi, og þótt erfitt sé að nefna áreiðanlegar tölur í því sambandi, má færa greinilegar líkur fyrir því, að 90—95% þess hóps, sem alko- hóls neytir, verði aldrei óhófsmenn. Þjóðfél- agsleg þýðing hófneyzlu er ákaflega víð- tæk og enginn kostur að gera hennar grein í stuttu máli, þótt drepið verði hér á fáein aðalatriði. í nútíma menningarþjóðfélagi verður hver einstaklingur að temja sér frá barnæsku ákveðnar háttemisiðkanir í þeim tilgangi, að árekstralítið félagslíf geti átt sér stað. í höf- uðatriðum er hér um að ræða bælingu á frumhvötum, hömlur á tilfinningalegum við- brögðum og lærdóm á umgengnisvenjum. Jafnnauðsynlegt og þetta kann að virðast frá menningarlegu sjónarmiði, dylst hitt eng- um, að þessi tamning verður mörgum ein- staklingum ærið kostnaðarsöm í geðfræði- legum skilningi. Mannkyn vort er ennþá ungt, og þótt fáeinar árþúsundir skilji nú- tímamanninn frá frummanninum, sem lítt lagði hömlur á tilfinningalíf sitt, er hin menn- ingarlega þjálfun honum hvergi nærri eðli- leg. Hvert barn er villimaður í tilfinningaleg- um efnum við fæðingu. Ef veilur eða mistök verða í þeirri sköpun, sem við nefnum skap- höfn, verður samhæfing einstaklingsins við þjóðfélagið vitanlega enn örðugri. Mikil tamning er óhjákvæmileg, ef vinna skal störf, þar sem markmið er langt fram- undan, og einnig til ákveðinnar félagslegrar þátttöku. Ef á hinn bóginn sú þjálfun verður læðingur, sem einstaklingurinn getur ekki slakað á, jafnvel þegar ganga skal til leiks eða gleði, er bilið skammt yfir til tilfinninga- legra árekstra og andlegrar vanheilsu. Hér vinnur alkohólið eitt aðalhlutverk sitt. Hóf- neytandinn neytir alkohóls til þess að yfir- vinna þreytu, feimni, minnimáttarkennd, vanatregðu og ótta, er breyta skal um stund- arsakir frá starfsathöfn til leiks. Mikill þátt- ur í fagnaðarmótum og hátíðum er spunn- inn með mat og drykk, þar sem táknræn áhrif þess, sem neytt er, ná langt út yfir tak- mörk lífeðlisfræðilegrar stundarnautnar. Um aldaraðir hafa siðmenningarform mótazt í ákveðnum athöfnum, sem notfæra sér alko- hólneyzlu til sköpunar ákveðinna hughrifa. Jafnvel trúarlegar athafnir margra þjóða hafa tekið alkohólið í þjónustu sína, sem táknrænan og siðrænan geranda í þessum efnum. Hófneytandi, sem neytir alkohóls sér til yndisauka, heimtar ekki allra rauna bót né ábyrgðarleysi af neyzlunni. Hún er ekki flótti frá veruleika, heldur aðlögunartæki veruleika. Neyzla hans er ákveðinn liður í félagsnautn hans, táknræn á sama hátt og
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64

x

Nýtt Helgafell

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Nýtt Helgafell
https://timarit.is/publication/1049

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.