Skírnir - 01.01.1984, Page 253

SKÍRNIR
SJÚKLEIKI EGILS SKALLAGRÍMSSONAR
247
III
Gefumnúafturgaumaðsjúkleika Egils Skallagrímssonar. Hann
„varð maður gamall, en í elli hans gerðist hann þungfaer, og glapnaði hon-
um bæði heyrn og sýn; hann gerðist og fótstirður . . . Það var einn dag, er
Egill gekk úti með vegg og drap fæti og féll; konur nokkrar sáu það og
hlógu að og mæltu: „Farinn ertu nú, Egill, með öllu, er þú fellur einn
saman" . .
Egill svaraði
„Vals hefk váfur helsis;
váfallr em ek skalla;
blautr erum bergis fótar
borr, en hlust es þorrin."
Helsis valr hefur verið talin kenning á hálsi og sögnin váfa: riða,
dingla.5 Vera má, að Egill sé með þessu að lýsa höfuðriðu. Hitt
virðist jafnlíklegt, að váfa þýði hér hanga,6 sbr. Óðinsheitið
Váfur, hinn hengdi. Egill hengi haus.
Öðru sinni kvartar Egill um fótkulda:
„Eigum ekkjur
allkaldar tvær
en þær konur
þurfa blossa."
Svo mjög bagar hann sjónleysið, að hann réttir kalda fætur of
nærri eldinum.
Söguna um ætlan Egils að ríða til þings með silfur sitt vantar
í Ketilsbók Egilssögu og telur Sigurður Nordal hugsanlegt að
hún sé yngri viðbót.5 Frásögnin um ráðstöfun silfursins og dráp
þrælanna tveggja er sýnilega flökkusögn, sbr. lýsingu Landnámu
á svipuðu athæfi Ketilbjarnar gamla, enda ekki ætlandi farlama
manni.
Helstu sjúkdómseinkenni Egils eru eftirfarandi:
Hann er blindur, heyrnarlaus, fótaveikur, dettinn og fótkald-
ur. Hann riðar eða hengir höfuð. Bein hans voru miklu meiri en
annarra manna bein, og höfuðkúpan með þeim ólíkindum sem
fyrr getur. Öll þessi einkenni geta komið heim við beinsjúkdóm
Pagets, jafnvel fótkuldinn sem gæti stafað af æðakölkun í gang-
limum. En hausinn tekur af flest tvímæli.