Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.09.2008, Side 54

Ritröð Guðfræðistofnunar - 01.09.2008, Side 54
af lágu standi sem þurrkar af fótum sér á gröf Ásólfs og í báðum tilvikum veldur það honum sýnilega hugarangri. I fljótu bragði sýnist þetta ekki ýkja mikið og ýmsir hafa viljað vísa á bug beinum rittengslum.36 Þegar vel er að gáð er þó sjáanlegt, að einhvern sameiginlegan uppruna hljóta þessar sögur um hinn næstum því heilaga Ásólf að eiga. í því efni er ég sammála Sveinbirni Rafnssyni sem segir um þessa texta: „Det át dock alldeles klart, att et samband av skriftligt slag mellan legendvarianterna föreligger.“37 Kvenmaðurinn í Hauksbókartextanum er fjósakona og svo segir þar frá „þa vandizt fióskona ein at þeRa fætr sina aa þúfu þeiri er var a leidi Asolfs.“ Hann birtist henni síðan í draumi og „avitadi hana vm þat er hun þerdi fietr sina saurga a hvsi hans.“(H.21). í Ólafs sögu textanum koma þessar upplýsingar um kvenmanninn sem í þessu tilviki er sögð griðkona, fyrst í draumi bóndans Halldórs Illugasonar en þar lætur Ásólfur hann vita „mer mis likar er grið kona þin þerrir fætr sina aa leiði minu iafnan er hun gengr fra stauðli.”(Ól.Tr.278). Jafnframt segir af athugun Halldórs „Siþan merkdi hann þvfu þa er grið konan þerði fietr sína ^.“(Ól.Tr.279.)38 Hérna koma fram smáatriði eins og að konan hafi þerrað fætur sínar á þúfu svo hér er vart hægt að efast um rittengsl.39 Það er áhugavert að skoða muninn á textunum og gefur held ég mikilvægar upplýsingar. í Hauksbókartextanum er sagt frá þremur draumum. Dreymendurnir eru fjósakonan fyrrnefnda, munkur og svo að lokum bóndinn Halldór. f Ólafs sögunni er það eingöngu bóndann Halldór sem dreymir og það er sérstaklega tekið fram að hann „var uel kristinn“(Ól.Tr.278). Þess er jafnframt getið í Flateyjarbók og AM 36 Jón Jóhannesson taldi til dæmis að frásögnin í Ólafs sögu Tryggvasonar hinni miklu væri „rituð eftir óháðum sögnum.“ (1941, bls.190). Jakob Beneditsson er á sama máli „Líklegt má telja að Haukur hafi þekkt þátt eða öllu heldur helgisögu um Ásólf alskik og notað hann í H 21; í Ólafs sögu Tryggvasonar hinni mestu er kaflinn um Halldór Illugason einnig, en virðist skráður eftir sögu sem er óháð H.(1968,bls.lxxix). 37 Sveinbjörn Rafnsson 1974,bls.75. 38 Skáletrun er höfundar. 39 Hér get ég ekki verið sammála Ólafi Halldórrsyni sem telur ekkert af sértexta Hauks að finna í þessari frásögn, Ólafur Halldórsson (2000, bls.28), Jón Jóhannesson taldi sömuleiðis enga ástæðu til þess að gera ráð fyrir rittengslum Björn M. Ólsen hélt því aftur á móti fram að frásögnin í Hauksbók væri „i det mindste med hensyn til Ásólfr udvidet Landn.s beretning ved tilfojelser af legendarisk indhold." (Björn M. Ólsen 1893, bls.309). Judith Jesch telur að „Haukr's additions do not have exact parallels in ÓsTm text.”(1985, bls.519). Bendir á líkindin við sögnina um einsetumanninn Mána í Þorvaldsþætti víðforla. (1985, bls.519). 52 1
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164

x

Ritröð Guðfræðistofnunar

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ritröð Guðfræðistofnunar
https://timarit.is/publication/1152

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.