Morgunblaðið - 27.07.2016, Síða 26

26 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 27. JÚLÍ 2016
www.fr.is
FRÍTT VERÐMAT
ENGAR SKULDBINDINGAR
HRINGDU NÚNA
820 8081
sylvia@fr.is
Sylvía G. Walthersdóttir
Löggiltur fasteignasali
Salvör Davíðsdóttir
Nemi til lögg.fasteignasala
Brynjólfur Þorkellsson
Sölufulltrúi
Sjöfn Ólafsdóttir
Skrifstofa
Árni Bjarnason, forseti Farmanna-
og fiskimannasambands Íslands,
var skipverji hjá Eggert Gíslasyni
á Gísla Árna RE í byrjun áttunda
áratugar síðustu aldar.
Árni ritaði minningargrein um
Eggert í Morgunblaðið í síðustu
viku og vildi „minnast í örfáum
orðum þessa magnaða aflamanns
sem að öðrum ólöstuðum er eftir-
minnilegasti skipstjórinn sem ég
sigldi með á mínum sjómannsferli.“
Hann segir að þessi þrjú sumur í
Norðursjónum og tvær loðnu-
vertíðir sem hann starfaði undir
stjórn Eggerts hafi verið ein-
staklega eftirminnileg og lærdóms-
rík. „Að upplifa karlinn í veiðiham
var ógleymanlegt. Einbeitingin og
stemningin var eitthvað sem mað-
ur hafði ekki upplifað áður.“
Í maí 2012 hittust félagarnir á
Gísla Árna í fyrsta skipti í áratugi
og rifjuðu upp gömul kynni.
Í viðtali eftir þá kvöldstund
ræddi Morgunblaðið við Árna:
,,Um borð voru harðduglegir
menn og vinnan hefði ekki alltaf
staðist skoðun hjá Mannréttinda-
dómstólnum og þarna voru engin
vökulög í gildi. Menn unnu meðan
þurfti og þeir stóðu í lappirnar og
það var ekkert kvótarugl í gangi á
þessum árum.“
Átti sterkt bakland
En hvers vegna var Eggert
svona mikil aflakló?
,,Það var meðal þess sem við
reyndum að kryfja í veislunni okk-
ar,“ segir Árni. ,,Það voru ýmsar
ástæður nefndar, eins og áhafn-
irnar, skipin og búnaðurinn, en síð-
an var Eggert gríðarlega kapps-
mikill og áhugasamur. Hann var
alger reglumaður, átti sterkt bak-
land í góðri fjölskyldu og hann
hafði yfirnáttúrlega sjón. Ég upp-
lifði það margsinnis að hann sá
fuglager í fjarska þar sem aðrir
sáu ekki nokkurn skapaðan hlut.
Svo var stímað lengi, lengi þangað
til maður fór að sjá eitthvað.“
Árni minnist líka á að í hófinu
hafi staðið upp reyndir sjómenn,
kannski ekki sérlega vanir ræðu-
höldum, og minnst vinargreiða
Eggerts sem hafi skipt sköpum fyr-
ir mennina persónulega. Það hafi
verið áhrifamikið.
„Hans verður um alla framtíð
minnst sem mesta aflaskipstjóra
síldaráranna og framlag hans til
þjóðarinnar er einfaldlega ómet-
anlegt,“ segir Árni.
Árni Bjarnason átti síðar eftir að
verða þekktur og aflasæll togara-
skipstjóri. Hann fór síðan í land
þegar hann var kjörinn forseti
Farmanna- og fiskimanna-
sambandsins.
sisi@mbl.is
Hafði yfirnátt-
úrlega sjón
 Skipsfélagar minnast aflaskipstjóra
Morgunblaðið/Golli
Árni Bjarnason Minnist eft-
irminnilegs skipstjóra.
Þórólfur Þórlindsson prófessor
rannsakaði aflabrögð síldarskip-
stjóra á sumarvertíðum í lok sjötta
og byrjun sjöunda áratugarins. Þór-
ólfur var sjálfur þrjár sumarvertíðir
með föður sínum, Þórlindi Magn-
ússyni, og þekkti því vel til. Þórólfur
var þá unglingur.
DV birti árið
1987 viðtal við
Þórólf um þessar
rannsóknir og
þar segir m.a:
„Þórólfur at-
hugaði frammi-
stöðu einstakra
aflaskipstjóra á
sumarsíldveið-
unum og hugsaði
sem svo að ef
sami skipstjóri
væri í röð þeirra aflahæstu ár eftir
ár renndi það sterkum stoðum undir
goðsögnina um aflaskipstjórann.
Þórólfur kannaði feril þeirra þriggja
skipstjóra sem aflahæstir voru á
síldveiðum í hringnót árið 1959 og
hafa það orð á sér að vera aflaklær.
Þessir skipstjórar eru Eggert Gísla-
son, bróðir hans, Þorsteinn Gíslason,
og Gunnar Hermannsson. Eggert
Gíslason ber höfuð og herðar yfir þá
rúmlega 200 skipstjóra sem stund-
uðu sumarsíldveiðar með hringnót
fyrir norðan og austan land á þess-
um árum. Skip Eggerts eru aflahæst
hringnótabáta vertíðarnar 1957,
1958 og 1959 og í öðru sæti árið 1961.
Eggert missti að mestu af síldveið-
inni árið 1960 vegna þess að hann fór
utan að sækja nýjan bát sem ekki
var tilbúinn fyrir vertíðina. Afrek
Eggerts verður enn glæsilegra þeg-
ar tekið er tillit til þess að árin 1955-
1959 var hann skipstjóri á einum
minnsta bát síldveiðiflotans. Bátur
Eggerts var 56 tonn en meðalstærð
síldveiðibáta á þessum árum var 65
tonn.
Þorsteinn Gíslason, bróðir Egg-
erts, var einnig aflasæll með af-
brigðum. Hann var í sjöunda sæti
1958, í öðru sæti 1959 og 1960 var
hann aflakóngur vertíðarinnar. 1961
var Þorsteinn í þriðja sæti. Annar
skipstjóri var Gunnar Her-
mannsson. Á annarri síldarvertíð
sinni, 1958, var Gunnar í fimmta
sæti og árið eftir í þriðja sæti. 1960
veiddi bátur Gunnars næstmestan
afla síldarbátanna.
Frammistaða þessara þriggja
manna er ótrúlega góð og jöfn ár eft-
ir ár og þeir fiskuðu mikið umfram
meðalveiði síldveiðiflotans. Þórólfur
segist geta með góðri samvisku úti-
lokað að hér ráði heppni.“
Eftir að Eggert settist í helgan
stein hélt hann áfram að róa á smá-
bátum til að veiða í soðið. Hann reri
mikið frá Ólafsfirði en þaðan var eig-
inkona hans, Sigríður Regína Ólafs-
dóttir, ættuð. sisi@mbl.is
Útilokað að heppni hafi ráðið
Áhöfnin Eggert og áhöfn hans á aflaskipinu Víði II. Þessi mynd sýnir vel
hve lítill báturinn var í raun. Hann var í hópi minnstu báta í flotanum.
 Prófessor rannsakaði aflabrögð síldarskipstjóra  Segir
að Eggert hafi borið höfuð og herðar yfir aðra skipstjóra
Aftur til upprunans Eggert vissi fátt skemmtilegra en að róa til fiskjar eftir
að hann settist í helgan stein. Hér er hann á skaki á Ólafsfirði á Litla-Rauð.
Þórólfur
Þórlindsson