Morgunblaðið - 27.07.2016, Blaðsíða 34

34 FRÉTTIRInnlent
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 27. JÚLÍ 2016
www.danco.is
Heildsöludreifing
Eingöngu selt til fyrirtækja
Ljúffengt...
Danco hefur allt til að auðvelda veitingarnar hvort sem er í veisluna,
mötuneytið, kokteilboðið, skólaeldhúsið, alls staðar.
Forréttir, pizzur, smáréttir, forskornar tertur og fleira.
...hagkvæmt og fljótlegt
Hótel - Veisluþjónustur
Gistiheimili - Mötuneyti
Fjölbreytt úrval af matvöru og veisluréttum
SVIÐSLJÓS
Atli Vigfússon
laxam@simnet.is
„Það er okkur mikils virði að hafa
tréð og það er hluti af öllu hér á
jörðinni. Ég er búinn að taka tölu-
vert af greinum sem voru hættar að
laufgast, auk þess sem ég tók þær
sem voru farnar að slást í þakið.
„Hríslan,“ eins og við höfum alltaf
kallað þetta gamla reyniviðartré, er
fyrir löngu farin að vaxa utan í hús-
ið, en einhvern tíma þegar við
klæðum það að utan ætla ég ekkert
að hrófla við hríslunni.“
Þetta segir Valþór Freyr Þráins-
son, bóndi á Litlu-Reykjum í
Reykjahverfi, en hjá húsi fjölskyld-
unnar stendur u.þ.b. 90 ára gamalt
reyniviðartré sem hefur sett svip
sinn á sveitina í áratugi.
„Ég er ekki á því að hrófla við
hríslunni og þegar hingað kom
smiður að skoða aðstæður við húsið
spurði hann hvort það ætti ekki að
taka tréð áður en sett væri á það
klæðning. Nei, ég var alls ekki á því
og það verður að klæða húsið án
þess að skaða hrísluna,“ segir Val-
þór, en hann og kona hans, Signý
Valdimarsdóttir, eru fjórða kyn-
slóðin sem býr í húsinu og hríslan
hefur alltaf skipt miklu máli.
Hefur fylgt fjölskyldunni
Langafi og langamma Valþórs,
þau Árni Þorsteinsson og Laufey
Sigtryggsdóttir, fluttu í Litlu-Reyki
árið 1932. Þau komu úr Holtakoti
og höfðu þá með sér hrísluna sem
þau höfðu líklega eignast nokkrum
árum áður. Þau héldu mikið upp á
þetta litla tré sem var byrjað að
vaxa og dafna við hús þeirra í
Holtakoti. Hríslan var gróðursett
við íbúðarhúsið á Litlu-Reykjum og
hefur verið þar alla tíð síðan. Þetta
tré hefur lifað kreppuárin, stríð-
árin, hafísárin og mörg önnur ár og
alltaf lifað. Árni og Laufey bjuggu í
Holtakoti á árunum 1925-1932 og
það var á þeim árum sem Reyk-
hverfingar fengu nokkur reynivið-
artré til þess að hafa við híbýli sín.
Sagan segir að Baldvin Frið-
laugsson, framkvæmdastjóri Garð-
ræktarfélags Reykhverfinga, hafi
útvegað nokkur tré innan úr Eyja-
firði og telst það ekki ólíklegt, en á
þeim tíma voru reyniviðartré gróð-
ursett í mörgum görðum á Ak-
ureyri. Lengi stóðu þessi tré við
bæi í sveitinni, en nú hafa trén við
bæina Skörð og Stóru-Reyki fallið,
þar sem húsin, sem þau stóðu við,
voru rifin. Á hinn bóginn standa
enn tré sem Baldvin Friðlaugsson
og hans fjölskylda gróðursettu í
landi Garðræktarfélags Reykhverf-
inga.
Hríslan var afa Valþórs
mjög mikilvæg
Íbúðarhúsið á Litlu-Reykjum
stendur fast við þjóðveginn og því
hefur hríslan alltaf verið mjög
áberandi og hún hluti af bæj-
armyndinni. Valþór segir að hún
hafi haft mikla þýðingu fyrir afa
hans, Sigtrygg Árnason, sem bjó
alla sína ævi í húsinu og tengdi
hann tréð alltaf við móður sína,
Laufeyju Sigtryggsdóttur, sem lést
um aldur fram þegar hann var sjö
ára. Hann vildi ekki taka greinar af
trénu þó svo að þær væru farnar að
láta á sjá, en það gerði Valþór
seinna eftir að hann hóf búskap í
húsinu ásamt sinni fjölskyldu.
Hann heldur í þá stofna sem hann
hefur tekið og hefur þurrkað þá og
smíðað úr þeim. Hann smíðaði m.a.
klukku úr einum bútnum og gaf afa
sínum þegar hann var kominn á
dvalarheimilið Hvamm á Húsavík.
Þetta þótti afa hans mjög vænt
um og hefur Valþór auk þessa
smíðað nokkra smáhluti aðra úr
viðarbútunum. Sigtryggur afi hans
lést sl. vetur og tók Valþór lítinn
bút úr hríslunni sem hann hafði
haldið til haga og setti í kistuna hjá
honum.
Vaxandi áhugi hefur verið á
skógrækt í Reykjahverfi á síðustu
árum og hafa félagar í Skógrækt-
arfélagi Reykhverfinga plantað
mjög mörgum trjám. Þá er trjáreit-
ur sunnan við Heiðarbæ, félags-
heimili sveitarinnar, sem þarfnast
meiri umhirðu en verið hefur og
ætla félagar að taka að sér að grisja
og laga þann reit eftir því sem
þurfa þykir.
Valþór og kona hans, Signý, hafa
stækkað garðinn við húsið á Litlu-
Reykjum eins og margir aðrir og
komið þar upp skjólvegg. Þess má
geta að dóttir þeirra, Sigrún Stella
Valþórsdóttir, er búin að eignast
lítið reyniviðartré sem kennt er við
móðurömmu hennar, sem nú er lát-
in, og virðist það vera að taka við
sér. Trjágróður hefur að mörgu
leyti þrifist vel í sveitinni á und-
anförnum árum og hafa lerkitré og
aspir vaxið mikið. Aftur á móti hafa
furur og grenitré brotnað töluvert í
krapastórhríðum, enda eru þær
stundum óblíðar.
Reykjabæir standa undir
Reykjafjalli og oft rennir miklum
snjó ofan af fjallinu niður í byggð-
ina. Hríslan á Litlu-Reykjum hefur
í 90 ár þolað mörg frostin og oft
verið klakabrynjuð. Valþór er
bjartsýnn á framtíð hennar þrátt
fyrir aldurinn og enn um sinn mun
hún setja mikinn svip á sveitina.
Hefur sett
svip sinn
á sveitina
 90 ára gamalt reynitré á Litlu-
Reykjum í Reykjahverfi vekur athygli
 Fjórða kynslóð ábúenda í húsinu Morgunblaðið/Atli VigfússonReynitré Hríslan svonefnda, þ.e. gamla reyniviðartréð á Litlu-Reykjum, hefur náð um 90 ára aldri.
Reyniviður vex víða villtur á Ís-
landi, en myndar ekki skóga
heldur vex á stangli innan um
birki og fleiri plöntur. Reynivið-
artré verða yfirleitt hærri en
birki og standa upp úr þar sem
þau vaxa í kjarri. Víða eru reyni-
viðartré 9-12 metrar og geta
orðið gömul.
Reyniviðurinn er mjög áber-
andi á blómgunartímanum og
einnig á haustin þegar laufið
fær rauðan lit. Hann er prýði í
görðum og mjög algengur t.d. á
Akureyri.
Vex víða
villtur
REYNIVIÐURINN
Morgunblaðið/Atli Vigfússon
Feðgin Valþór Freyr ásamt dóttur sinni, Sigrúnu Stellu, við reynitréð, sem
er margstofna og sumsstaðar eru stofnarnir aðeins að byrja að láta á sjá.