Morgunblaðið - 27.07.2016, Blaðsíða 45
UMRÆÐAN 45
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 27. JÚLÍ 2016
Útlendur fulltrúi
hollenskra og óþekktra
svokallaðra auðugra
fjárfesta kom öllum á
óvart fram í fréttum
nú á dögunum og til-
kynnti að þeir hafi nú
þegar fengið úthlutað
lóð í Mosfellsbæ til
þess að byggja spítala
og sjúkrahótel fyrir
ríka fólkið í heiminum.
Þegar hefði verið hafist handa um
ráðningu arkitekta til hönnunar á
byggingunum, í undirbúningi væri
að ráða verktaka, sem svo myndu
byrja framkvæmdir og ljúka verkinu
á næstu þremur árum. Áætlaður
kostnaður við þetta verkefni væri
um 50 þúsund milljónir króna og
umfangið svipað og verið væri að
reisa nýjan Landspítala, sem vafist
hefur fyrir okkar fámennu þjóð í
meira en tvo áratugi. Í kjölfarið
myndi svo væntanlega fylgja bygg-
ing elliheimilis fyrir ríka fólkið í
heiminum. Maðurinn tók sérstaklega
fram, að hvorki væri til þess ætlast,
að Íslendingar störfuðu við um-
ræddan spítala, þar sem gert er ráð
fyrir 1.000 manna starfsliði, né nytu
þar neinnar aðhlynningar nema þá
þeir landar okkar, sem væru nógu
ríkir til þess að geta skipað sér í
raðir þeirra, sem reiðubúnir væru til
þess að borga uppsett verð.
Logið í krafti auðs
Þetta kom hlustendum og frétta-
mönnum meira á óvart en þruma úr
heiðskíru lofti. Að sjálfsögðu var
þessi auðmaður – eða fulltrúi þeirra
– strax spurður að því, hvort málið
hefði verið rætt við íslensk heil-
brigðisyfirvöld. Auðmaðurinn, sem
sagðist sjálfur standa á bak við
meira en helminginn af
þessum 50 þúsund
milljónum, sem þarf til
verksins, sagði svo
vera. Fyrir lægi sam-
þykki heilbrigðisyf-
irvalda. Á því sam-
þykki væru áformin
reist.
Helber lygi
Ekki leið nema nótt-
in þar til fram kom
bæði hjá settum land-
lækni og heilbrigð-
isráðherra að þessi frásögn auð-
mannsins væri helber lygi.
Hvorugur þeirra hefði heyrt af þess-
um áformum auðmanna fyrr en í
fréttum, eins og við hin. Við hvor-
ugan hefði verið rætt og hvorugur
vissi neitt um þessar ráðagerðir.
Frá settum landlækni og skömmu
síðar frá heilbrigðisráðherra kom
svo skilmerkilega fram, að þessi
áform væru þvert á þeirra vilja,
gengju á snið við þá stefnu, sem
bæði þeir sem og aðrir Íslendingar
væru sammála um hvernig heil-
brigðisþjónusta skuli skipulögð á Ís-
landi og gæti stefnt henni í alvar-
lega hættu ef áformin gengju eftir.
Þegar auðmanninum höfðu verið
borin þau skilaboð, að yfirvöld heil-
brigðismála segðu hann fara með
hrein ósannindi hvað varðaði samráð
við þau og leyfisveitingar þeirra, þá
belgdi auðmaðurinn sig út og sagð-
ist ekki þurfa á slíku að halda. Hann
myndi einfaldlega reisa þessar
byggingar án tillits til þess hvað
þeir eða íslenska þjóðin segðu um
málið og krefjast svo starfsleyfis
þegar byggingarframkvæmdum
væri lokið. Ekki mátti skilja orð sér-
fræðings, sem starfar við embætti
Landlæknis og tjáði sig í fréttum í
gær, sunnudag, öðru vísi en svo, að
þessi framganga auðmannsins –
önnur en sjálf lygasagan – væri í
fullu samræmi við lög. Þó er rétt að
taka fram, að sérfræðingurinn tjáði
sig ekki um lygasöguna. Er ekki
sérfræðingur þar!
Ruddaskapur og hroki
Þessi framkoma auðmannsins,
og ef orð sérfræðingsins við
Landlæknisembættið eru rétt
skilin, lýsa slíkum hroka og
ruddaskap, að ég þekki engin slík
dæmi. Að þeim sé slétt sama
hvort gengið sé gegn vilja yf-
irvalda og áliti þjóðarinnar á
hvernig að skipun heilbrigðismála
sé staðið á Íslandi. Það láti þau
sig nákvæmlega engu varða. Þau
geri bara það, sem þau vilji í
krafti fjármagnsins – og láti síðan
þjóðina standa frammi fyrir gerð-
um hlut. Þá fyrst sé kominn tími
á að afla leyfis. Leyfi bæjar-
stjórans í Mosfellsbæ fyrir bygg-
ingunni dugi þeim að svo stöddu.
Aðeins lóðaloforð Mosfellsbæjar –
og afl og auður peningavaldsins
séu meira en nóg.
Auðmenn ráða
Þessi ruddaskapur er meira en
fáheyrður. Hann er dæmalaus.
Hann mætti endurtaka á miklu
víðara sviði – verði ruddaskap-
urinn yfirsterkari vilja yfirvalda
lands og þjóðar. Með afli útlendra
auðmanna mætti þá reisa hér olíu-
vinnslustöð að fenginni lóðaút-
hlutun einhverrar sveitarstjórnar
gersamlega án tillits til þeirra
skuldbindinga sem þjóðin og ís-
lenska ríkið hafa tekið á sig um
mengunarvarnir og samdrátt í
losun gróðurhúsalofttegunda – og
afla svo leyfis eftirá. Það mætti
þá líka með sama ruddaskap reisa
hér skipakirkjugarð þar sem tekið
yrði á móti skipum alls staðar að
úr heiminum til niðurrifs – bara
ef Mosfellsbær eða einhver álíka
lofaði lóð. Nú eða móttökustöð
fyrir úrgang úr kjarnorkuverum,
sem enginn vill hafa nálægt sér –
bara ef lóðin fengist hjá Mos-
fellsbæ eða einhverjum öðrum ís-
lenskum „mosfellsbæjum“.
„Svona gera menn ekki“
Svona ruddaskap á að afgreiða í
eitt skipti fyrir öll. Afgreiða í eitt
skipti fyrir öll hvað varðar um-
ræddan erlendan auðmann. Senda
honum þau afdráttarlausu skila-
boð, sem ruddamenni eiga skilið
og koma munu í veg fyrir að önn-
ur ruddamenni reyni að feta í fót-
sporin með því að virða að vettugi
yfirlýstan vilja íslensku þjóð-
arinnar og stefnu yfirvalda. Hvað
svo varðar bæjarstjórann í Mos-
fellsbæ, sem lét hafa sig til þess
að úthluta lóð undir svona fram-
kvæmd án þess að afla sér
minnstu upplýsinga um hver
áhrifin myndu verða á viðkvæma
íslenska heilbrigðisþjónustu né að
leita eftir áliti heilbrigðisyf-
irvalda, þá vil ég rifja upp um-
mæli, sem Davíð Oddsson lét falla
á sínum tíma um athafnir annars
flokksmanns síns – en af miklu
minna tilefni: „Svona gera menn
ekki!“ sagði Davíð. Meira þurfti
ekki þar og þá! Dugar það á bæj-
arstjórann – eða þarf meira til?!
Ruddaskapur
Eftir Sighvat
Björgvinsson » Þessi framkoma auð-
mannsins, og ef orð
sérfræðingsins við
Landlæknisembættið
eru rétt skilin, lýsa slík-
um hroka og ruddaskap,
að ég þekki engin slík
dæmi.
Sighvatur Björgvinsson
Höfundur er fv. alþingismaður og
ráðherra.
GÁMASALA
AÐEINS Í NOKKRA DA
GA!
Í TILEFNI VERSLUNAR
MANNAHELGARINNA
R!
HJÓLA- OG SPORTVÖRUVERSLUNIN · FAXAFENI 7 · REYKJAVÍK · SÍMI 5 200 200
VERSLAÐU Á
WWW.GÁP.IS
ALLT AÐ
40%
AFSLÁTTUR
FÁÐU ÞÉR
HJÓL Á ÓTRÚLEGU
VERÐI!
Móttaka aðsendra greina
Morgunblaðið er vettvangur lifandi umræðu í landinu og birtir aðsendar grein-
ar alla útgáfudaga.
Þeir sem vilja senda Morgunblaðinu greinar eru vinsamlega beðnir að nota
innsendikerfi blaðsins. Kerfið er auðvelt í notkun og tryggir öryggi í sam-
skiptum milli starfsfólks Morgunblaðsins og höfunda. Morgunblaðið birtir
ekki greinar sem einnig eru sendar á aðra miðla.
Að senda grein
Kerfið er aðgengilegt undir Morgunblaðslógóinu efst í hægra horni forsíðu
mbl.is. Þegar smellt er á lógóið birtist felligluggi þar sem liðurinn „Senda inn
grein“ er valinn.
Í fyrsta skipti sem innsendikerfið er notað þarf notandinn að nýskrá sig inn
í kerfið. Ítarlegar leiðbeiningar fylgja hverju þrepi í skráningarferlinu. Eftir að
viðkomandi hefur skráð sig sem notanda í kerfið er nóg að slá inn kennitölu
notanda og lykilorð til að opna svæðið. Hægt er að senda greinar allan sólar-
hringinn.
Nánari upplýsingar veitir starfsfólk Morgunblaðsins alla virka daga í síma
569-1100 frá kl. 8-18.