Skagfirðingabók - 01.01.2012, Blaðsíða 18

Skagfirðingabók - 01.01.2012, Blaðsíða 18
SKAGFIRÐINGABÓK og í tengslum við það settu þá flestir salerni í hús sín. Árið 1950 var Göngu- skarðsárvirkjun tengd og gamla raf- stöðin lögð niður. Tengdi Jón þá gömlu lögnina frá Sauðárstíflunni við veitukerfið með bráðabirgðaleiðslu og tókst með því að auka að mun við af- köst þess. Sauðárstíflan og tréstokk- urinn frá henni voru Jóni vel kunnug því hann hafði verið vaktmaður í Sauðárrafstöðinni. Hún stóð þar sem nú er heimavist Fjölbrautaskólans. Fljótlega var svo byggt síuhús á leiðsl- una til hreinsunar á vatninu. Hitaveita Sauðárkróks Þá er komið að þeim þætti í starfsferli Jóns Nikódemussonar, sem umfram önnur störf geymir nafn hans í sögu Sauðárkróks um ókomin ár.1 Þegar hér er komið sögu, eru nýir tímar í vænd- um hjá íbúum bæjarins. Tækninýjung- ar við beislun jarðvarma hafa sannað sig eftir langan aðdraganda, sem jafn- vel má rekja til daga Bjarna Pálssonar og Eggerts Ólafssonar. Samkvæmt Ferðabók þeirra boruðu þeir í jarðhita- svæðið í Laugarnesi við Reykjavík sumarið 1755, og af árangrinum töldu þeir að með borunum mætti búa til nýja hveri. Vestur í Klettafjöllum Bandaríkj- anna er lögð árið 1892 ein fyrsta hita- veita, sem sögur fara af, í Boise, 15 þúsund manna bæ. Þessar fréttir ber- as t um heimsbyggðina. Þorkell Þor- kels son, kennari við Gagn fræðaskólann á Akureyri og síðar veðurstofustjóri, skrifar grein í blaðið Norðurland í árs- byrjun 1909 og veltir fyrir sér spurningunni um nýtingu jarðhita okkar Íslendinga. Fyrstir til þess að leggja heitt vatn í íbúðarhús á Íslandi voru bændurnir Stefán B. Jónsson á Suðurreykjum í Mosfellssveit og Erlendur Gunnarsson á Sturlureykjum í Reykholtsdal. Með vissu stóð Stefán í hitaveitufram- kvæmdunum sumarið 1908 og Er- lend ur árið 1911. Stefán náði í heitt vatn úr laug eða hver skammt frá íbúðarhúsi sínu á Suðurreykjum. Erlend ur virkjaði gufu og heitt vatn úr hver fyrir neðan húsin á Sturlu- reykjum. Skólahús Héraðsskólans á Laugum í Reykjadal í Suður-Þingeyjarsýslu var frá upphafi árið 1924 hitað með 56 °C heitu vatni. Laugin sem vatnið var sótt í, stendur 62 m hærra í landinu en kjallari héraðsskólans. Þingeyingar vönduðu til stofnæðarinnar, sem var 472 m löng og gerð úr pottjárni. Ein- angrun var bikaður strigi, mómold og torf. Stofnæðin er ein sú elsta í landinu. Hitaveitan var tekin í notkun í nóv- ember 1924. Reykholtshver er goshver í landi Stórafljóts í Biskupstungum. Hann gefur 15 lítra á sekúndu af 98 °C heitu vatni. Jón Halldórsson bóndi á Stóra- fljóti gaf sveitungum sínum land und- i r barnaskóla og heitt vatn til hús hit- unar. Biskupstungnahreppur reisti barnaskóla þar sumarið og haust ið 1927. Upphaf þéttbýlis í Reykholti í Biskupstungum má rekja til þessa. 18 1 Eftirfarandi kafli um Hitaveitu Sauðárkróks er að nokkru leyti saminn og endurbættur af Þor gils Jónassyni sagnfræðingi og fulltrúa hjá Orkustofnun (frá 1970), upp úr frumgerð Árna Gunn- arssonar.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191

x

Skagfirðingabók

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Skagfirðingabók
https://timarit.is/publication/1154

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.