Fréttablaðið - 13.02.2016, Side 26

B leikur skattur, eins og hann er kallaður, er tvenns konar. Annars vegar er um að ræða neytendavörur sem eru hærra verðlagðar
til kvenna en karla. Þetta er ekki
eiginlegur skattur heldur mismun-
ur í verðlagningu. Tekjurnar renna
ekki í ríkissjóð heldur til þeirra
fyrirtækja sem framleiða og selja
vörurnar. Hins vegar er um að ræða
eiginlegan skatt sem stjórnvöld
leggja á vörur eða þjónustu. Þar er
nærtækast að nefna sem dæmi túr-
skattinn, þ.e. tolla og virðisauka-
skatt á dömubindi, túrtappa og
sambærilegar vörur. Slíkur skattur
rennur beint í ríkissjóð og það er á
færi stjórnvalda að breyta skattin-
um,“ segir Katrín Anna Guðmunds-
dóttir, viðskipta- og markaðsfræð-
ingur og kynjafræðingur.
Katrín Anna segir alveg óhætt
að tala um bleikan skatt sem eina
birtingarmynd kynjamisréttis. „Það
sem konum svíður er ekki bara það
að vörur sem eru markaðssettar til
kvenna eru verðlagðar hærra heldur
í ofanálag eru konur með lægri laun
en karlar. Munurinn í ráðstöfunar-
tekjum verður því enn meiri fyrir
vikið.“
Hún segir hægt að breyta þessu ef
viljinn er til staðar. Ólíkar aðgerðir
þurfi þó til eftir því hvort um er að
Konur borga meira fyrir það sama
Bandarísk rannsókn sýnir að vörur markaðssettar til kvenna eru verðlagðar hærra en sambærilegar vörur
markaðssettar til karla. Að meðaltali borga konur 7% meira en karlar fyrir sambærilegar vörur. Einföld, óformleg
vettvangsrannsókn leiddi í ljós að mörg slík dæmi er að finna hér á landi. Í þessari umfjöllun birtast nokkur þeirra.
í ofanálag eru konur
með lægri laun
en karlar. munurinn
í ráðstöfunartekjum
verður því enn meiri
fyrir vikið.
af hverju erum við
sitt með hvora
rakvélina fyrir
konur og karla?
af hverju mismunandi
krem, svitalyktareyði
eða hárlitunarefni?
Katrín Anna
Guðmundsdóttir,
viðskipta- og
markaðsfræðingur
og kynjafræðingur
Ungbarnagalli á 0-3 mánaða í íslenskri verslun
4.999 kr.3.999 kr.
25%
dýrara
Ólöf
Skaftadóttir
olof@frettabladid.is
Gillette – sambærilegar
rakvélar samkvæmt
búðarstarfsmanni
1.789 kr.2.059 kr.
Davidoff
dömuilmvatn
50 ml.
6.729 kr.8.499 kr.
Davidoff
herrailmur
50 ml.
ræða eiginlegan skatt eða mismun-
andi verðlagningu. „Það er hægt
að breyta lögum til að afnema eða
samræma skattinn. Það er þó ekki
samstaða um að afnema til dæmis
túrskattinn og þar togast á tvö mis-
munandi sjónarmið. Annars vegar
það að þetta sé kvennaskattur sem
er eingöngu lagður á konur þar sem
um sé að ræða nauðsynjavöru sem
konur verða að kaupa vegna líf-
fræðilegs hlutverks sem karlar hafa
ekki. Á móti vega skattasjónarmið
þar sem almennt er talið að allar
vörur ættu að vera í sama virðis-
aukaskattsþrepi og undanþágur
ættu að vera eins fáar og unnt er.
Í því samhengi hefur verið bent á
að hætta á mismunun felst einmitt
í undanþágum,“ útskýrir Katrín
Anna og bætir við: „Það er í sjálfu
sér alveg rétt, hættan á mis-
munun felst í undanþág-
um, en að mínu mati
vega kynjasjónar-
miðin þyngra í þessu
tilviki þar sem til
sanns vegar má færa
að karlar eru undan-
þegnir þessum skatti
og því felst mismunun
í skattlagningunni.“
Hún bendir á að þegar um er
að ræða mismunandi verðlagningu
hafi stjórnvöld ekki sömu úrræði
eða aðkomu til að breyta. „Verð-
lagningin er í höndum fyrirtækja. Á
Íslandi eru þó í gildi lög sem banna
mismunun í verðlagningu á vörum
eða þjónustu á grundvelli kyns. Með
þeim lögum varð til að mynda
Smileguard
munnskol fyrir börn
237 ml.
Smileguard
tannbursti fyrir börn
581 kr. 529 kr. 519 kr.559 kr.
bleikur
skattur
?
↣
1 3 . f e b r ú a r 2 0 1 6 L a U G a r D a G U r26 h e L G i n ∙ f r É T T a b L a ð i ð