Fréttablaðið - 13.02.2016, Qupperneq 30

B irgitta Jónsdóttir er einn forsprakka og stofn-enda stærsta stjórn-málaflokks landsins samkvæmt skoðana-könnunum. Segja má
að Birgitta hafi verið ansi áberandi
undanfarið en á dögunum sagði hún
frá því að hún ætlaði að bjóða sig
aftur fram til Alþingis vegna þess að
henni fyndist óábyrgt að stökkva frá
borði í miðri aðgerð og átti þar við
stjórnarskrármálið. Áður hafði hún
sagt að hún ætlaði sér bara að sitja
tvö kjörtímabil á Alþingi.
En hver er Birgitta Jónsdóttir og
hvaðan kemur hún?
Birgitta er fædd 17. apríl 1967 í
Reykjavík. Hún hefur setið á þingi
síðan 2009, fyrst fyrir Borgarahreyf-
inguna, síðan Hreyfinguna og loks
Pírata.
Birgitta er dóttir Bergþóru Árna-
dóttur söngvaskálds og Jóns Ólafs-
sonar, skipstjóra og útgerðarmanns,
sem bæði eru látin. Birgitta ólst
upp í Reykjavík og í Þorlákshöfn.
Hún kláraði eitt ár í MH og er sjálf-
menntuð í vefhönnun og vefþróun,
grafískri hönnun og umbroti.
Henni er margt til lista lagt og er
fjöllistakona, rithöfundur, ljóð-
skáld, þýðandi og myndlistar-
maður. Áður en hún tók sæti á
þingi hafði hún meðal annars
starfað við blaðamennsku og
sem grafískur hönnuður. Hún
hefur einnig haldið fjölda
málverkasýninga og gefið út
yfir 20 ljóðabækur á ensku og
íslensku frá árinu 1989. Birgitta
er mikil baráttumanneskja og
hefur verið í forsvari fyrir sam-
tökin Saving Iceland, Vina Tíb-
ets, var sjálfboðaliði hjá Wiki-
leaks auk þess sem hún er
stjórnarformaður IMMI, svo
eitthvað sé nefnt.
Byrjaði snemma að yrkja
„Hún er mjög góð og traust
vinkona,“ segir Margrét Lóa
Jónsdóttir, æskuvinkona
Birgittu. Hún segir hana alltaf hafa
verið mjög listræna. „Hún fór mjög
snemma að yrkja ljóð. Hún hefur
alltaf verið mjög listræn í sér, alltaf
að teikna og mála líka. Mamma
hennar hafði líka töluverð áhrif á
hana, það var mikil músík á heimil-
inu.“
Birgitta hefur búið víða um heim,
meðal annars á Nýja-Sjálandi, í Bret-
landi, Noregi og Bandaríkjunum.
Vinir og samstarfsmenn lýsa Birg-
ittu sem mikilli baráttukonu sem sé
þó alls ekki allra. Hún er óhrædd við
að synda á móti straumnum og fylgir
eftir sínum baráttumálum. Og hún
er svo sannarlega umdeild. „Birgitta
er Birgitta. Það er ekki hægt að setja
hana í neitt annað box,“ segir Daði
Ingólfsson náinn vinur hennar.
„Birgitta er einlæg. Það er enginn
falskur tónn í henni, og ef maður
væri skáld mundi maður kalla þann
tón kraftbirtingarhljóm stjórn-
málanna. En verandi hálfgerður
ræfill getur maður bara lýst þessu
sem áráttukenndri ást á réttlæti og
virðingu með dassi af opineygu,
steinhissa tómlæti gagnvart hlutum
sem ekki skipta nokkru einasta
máli,“ segir Daði og tekur fram að
þessir eiginleikar séu jafnt hennar
mesti kostur og stærsti galli. „Og
ástæðan fyrir því að hún og Píratar
hafa náð eins langt og raun ber vitni.
Því hverjum er ekki sama um stjórn-
málamenn og -flokka sem finnst
mikilvægast að rökstyðja í pontu
að betra sé að brjóta hið harðsoðna
egg á mjóu hliðinni frekar en hinni
breiðu og tilbúnir að leggja sál sína
að veði fyrir útkomunni. Ásamt ger-
vallri velferð þjóðarinnar.“
Brennur fyrir málefnunum
Margrét Lóa tekur undir þetta og
segir hana duglega og vinnusama.
Hún vakni yfirleitt eldsnemma
og það sé alltaf mikið að gera hjá
henni. Hún sé þó líka mikil fjöl-
skyldumanneskja sem passar upp
á að kúpla sig út reglulega og gefa
Nærmynd
Birgitta Jónsdóttir
Umdeild baráttukona
sér tíma með fjölskyldunni. „Hún
er ofboðslega dugleg, mjög fylgin
sér og ákveðin,“ segir Margrét. Hún
segir það ekki hafa komið á óvart
að Birgitta færi út í stjórnmál. „Hún
byrjaði mjög fljótt að vera meðvituð
um þessi mál öll sömul. Henni finnst
að fólk eigi að vera meðvitað og taka
þátt í lýðræðissamfélagi. Taka ábyrgð
og hugsa sjálfstætt.“
Birgitta stofnaði Pírataflokkinn á
Íslandi ásamt þeim Smára McCarthy
og Jason Katz árið 2012. Flokkurinn
bauð í fyrsta skipti fram í Alþingis-
kosningunum 2013 undir listabók-
stafnum Þ og fékk 5,1% atkvæða og
3 þingmenn. Samkvæmt könnun
MMR frá því í janúar sl. mældist fylgi
flokksins þá 37,8 prósent.
Smári McCarthy segir hana brenna
fyrir þeim málefnum sem hún vinn-
ur að. „Hún setur alltaf sín hugðar-
efni í fyrsta farrými. Hún stendur á
sínu og hefur ákveðnar hugsjónir
og vill koma þeim á framfæri. Það
er yfirleitt kostur en stundum galli.
Það fylgir alltaf þegar maður hefur
miklar hugmyndir um heiminn, þá
er alltaf spurning hversu vel heimur-
inn tekur þeim. Þegar gengur vel að
koma þeim á framfæri er það jákvætt
og gott en stundum getur það verið
erfitt.“
Syndir á móti straumnum
Það vakti athygli á dögunum þegar
Birgitta skrifaði á Facebook-síðu
Frjálshyggjufélagsins að hún ætl-
aði að bjóða sig aftur fram í næstu
Alþingiskosningum. „Ég mun bjóða
mig fram til að tryggja að þið sem
talið um að sniðugt sé fyr ir frjáls-
hyggju menn að ganga í Pírata til að
geta tekið yfir kosn inga- og stefnu-
mót un ar ferl in okk ar. Ég ætla að
bjóða mig fram þó það væri ekki
nema til að tryggja að ykk ar hug-
mynda fræði taki ekki yfir Pírata,“
skrifaði Birgitta. Tilefnið var umræð-
ur um frjálshyggju, Sjálfstæðisflokk-
inn og Pírata. Sagði hún umræðuna
þar hafa hjálpað sér að gera upp hug
sinn um framboð fyrir næstu þing-
kosningar en áður hafði hún sagt að
hún myndi ekki gefa kost á sér aftur.
Jón Þór Ólafsson, fyrrverandi
þingmaður Pírata, segir Birgittu búa
yfir miklum styrkleikum en líka
veikleikum. „Peter Drucker, faðir
nútímastjórnunar, benti skýrt á að
þegar þú finnur manneskju með
mikla styrkleika þá finnur þú mann-
eskju með mikla veikleika samhliða.
Hennar styrkleikar eru að hún er
með ofboðslega djúpt innsæi, hún
er eldheit í réttindabaráttunni og
ofboðslega vinnusöm í þá átt. Hún
á það til finna akkúrat rétta hlutinn
að gera hverju sinni og henni tekst
það oft og þá er það brilljant. En rétt
eins og þegar hún fer í jákvæðan
uppspíral og dregur marga með sér
þá getur það verið eins þegar það
er neikvæður niðurspírall.“ Jón Þór
segir hana ekki ákvarðanafælna og
að hún sé óhrædd við að synda á
móti straumnum. „Hún er hug-
rökk sem er mikill kostur og bara
góð manneskja.“ Hann segir hana
þó ekki alltaf vera þá vinsælustu
og hún sé heldur ekki að reyna
það.
„Annaðhvort líkar fólki mjög
vel við hana eða mjög illa. Ef þú ert
þessum eiginleikum gæddur þá er
eðlilegt að þú sért umdeildur.“
Getur verið erfið í samstarfi
En hvernig samstarfsmaður er
hún? „Hún getur verið erfið en hún
reynir að nýta upplýsingar frá þeim
sem vinna með henni í botn,“ segir
Smári. Þau Smári unnu meðal annars
saman í kringum Wikileaks. Hann
segir það hafa fylgt því mikil streita
að starfa fyrir samtökin. „Hún höndl-
aði það mjög vel. Það kom öllum á
óvart hvað allir í hópnum tóku virki-
lega vel á streitunni þarna, hún þar á
meðal. Sumir höndluðu þetta verr en
aðrir en hún hélt sínu striki.“
Birgitta hefur verið umdeild innan
flokks og utan. Hún var sjálf spurð
að því í þættinum Eyjunni á Stöð 2
á dögunum hvort hún væri umdeild
innan flokksins. „Ég er bara svona
persóna, að annaðhvort hatar fólk
mig eða fólk elskar mig. Það er ekk-
ert þar á milli og ég er alveg vön því,“
sagði Birgitta.
Smári segir Birgittu umdeilda og
að hún taki oft afstöðu sem sé ekk-
ert endilega vinsæl. „Til dæmis hefur
hún talað mikið um það undan-
farnar vikur og mánuði að hafa
stutt kjörtímabil næst sem er ekki
eitthvað sem er búið að samþykkja
innan Pírata. Hún talar um þetta eins
og þetta sé bara orðinn hlutur nán-
ast. Það er aftur á móti búið að sam-
þykkja að stjórnarskrárbreytingar
verði í fyrirrúmi. Það felur svolítið í
sér að það verði stutt kjörtímabil en
það breytir því ekki að þegar öllu er á
botninn hvolft, ef við vinnum næstu
kosningar með góðum árangri og
komumst í einhvers konar stjórnar-
stöðu, þá þarf samt að smíða fjárlög,
reka öll ráðuneytin og gera fullt af
hlutum. Það er ekki hægt að fleygja
því út um gluggann og demba nýrri
stjórnarskrá í gegn. Það er alveg hægt
að leggja áherslu á stjórnarskrána
og það er það sem við ætlum okkur
að gera innan Pírata en það er samt
raunveruleiki sem blasir við þarna
og það er kannski helst það hvað
hún gengur hart fram með þennan
hugsunarhátt um stutt kjörtímabil
sem fer fyrir brjóstið á fólki núna
vegna þess að raunveruleikinn mun
ekki leyfa það nema með einhvers
konar kraftaverki.“
Fædd Reykjavík, 17. apríl 1967
Foreldrar Jón Ólafsson d. 1987 og
Bergþóra Árnadóttir d. 2007
Börn Neptúnus, Guðbjörg Gná og
Delphin Hugi
Viktoría
Hermannsdóttir
viktoria@frettabladid.is
1 3 . f e b r ú a r 2 0 1 6 L a U G a r D a G U r30 h e L G i n ∙ f r É T T a b L a ð i ð