Bændablaðið - 02.11.2017, Blaðsíða 20

20 Bændablaðið | Fimmtudagur 2. nóvember 2017
Almenningur í Evrópu er smám
saman að vakna til vitundar um
mikilvægi og verðmæti vatnsins.
Eftir mikið þurrkasumar á Ítalíu
eru vísindamenn nú farnir í
fúlustu alvöru að tala um vatn
sem gull hvað mikilvægi og
verðmæti varðar. Enn á ný er því
mikil ástæða fyrir Íslendinga að
minnast þeirra forréttinda sem við
búum við í vatnsmálum umfram
flestar aðrar þjóðir heims. Einnig
mikilvægi þess að þjóðin glati ekki
yfirráðum yfir eigin vatnslindum.
Veðurfræðingar segja Ítali hafa
upplifað þurrasta vor í 60 ár á þessu
ári og á sumum landsvæðum hafi
úrkoma minnkað um 80% frá því
sem gerist í meðalári. Ekkert lát var
á þessum þurrkum í sumar og fram
á haustið. Í þessum þurrkum hefur
Sardinía orðið einna harðast úti. Á
fyrstu sex mánuðum þessa árs rigndi
aðeins í 26 daga í Róm samanborðið
við 88 daga á fyrri árshelmingi 2016.
Þá bætir það ekki ástandið að sumar
vatnslagnir í borginni eru allt frá
tímum Rómverja og orðnar mjög
lekar.
Í lok ágúst var BBC með umfjöllun
um þurrkana á Ítalíu í sumar þar sem
allra leiða var leitað til að bregðast
við vatnsskorti. Vatíkanið lokaði m.a.
fyrir alla sína vatnsfonta. Þá hafði
verið farið fram á að lýst yrði yfir
neyðarástandi í 11 af 20 héruðum
vegna vatnsskorts. Þetta eru svæði
frá Veneto í norðri, þar sem m.a. er
að finna Gardavatnið og borgirnar
Veróna og Feneyjar, til Sikileyjar í
suðri. Þá voru einnig nefnd héruðin
Emilia-Romagna, Toskana, Marche,
Molise, Puglia, Calabria, Sardinía og
Trento, eða stærsti hluti Ítalíu.
Þar var m.a. greint frá því að
fyrirtækið Acea hafi unnið að því
að reyna að minnka sóun vatns
vegna vatnsskorts með því að leita
uppi leka í vatnsveitukerfum. Hafi
fyrirtækinu tekist að loka fyrir 1.300
leka síðan í maí. Segist fyrirtækið
hafa skoðað 4.700 kílómetra af
vatnsleiðslum, eða nærri 90% af
vatnskerfi Rómaborgar.
Vegna þessara óvenjulegu þurrka
var ástandið orðið mjög slæmt í
Róm. Þar hafði rignt 70% minna
en á sama tímabili síðustu þrjú ár.
Sífellt minna vatn var í boði fyrir
íbúa borgarinnar.
Um 8% af vatni borgarbúa
hefur verið fengið úr stöðuvatninu
Bracciano norður af Róm þar sem
vatnsyfirborð hafði lækkað mjög.
Hratt hefur gengið á Gardavatnið
Á Norður-Ítalíu hefur staðan verið
litlu skárri samkvæmt upplýsingum
Bændablaðsins frá heimamönnum.
Vatnsyfirborð í Gardavatninu, sem
er 2.350 ferkílómetrar að stærð, 51,6
kílómetri að lengd og 16,7 km breitt
þar sem það er breiðast, var um 1,5
metrum lægra nú um miðjan október
en venjulega á þessum árstíma. Það
þýðir að 3.525 rúmkílómetra af vatni
vantar upp á eðlilega stöðu. Einn
rigningardagur kom þó 22. október
sem varla hefur þó skipt sköpum.
Uppgufun í Gardavatni meiri en
sem nemur einu Þingvallavatni
Gardavatnið er sannarlega enginn
smá pollur því meðaldýpt þess er
136 metrar við venjulegar aðstæður
og mesta dýpt 346 metrar. Til
samanburðar er Þingvallavatnið
okkar 84 ferkílómetrar að stærð
og með meðaldýpt upp á 34 metra
og mestu dýpt 114 metra. Heildar
vatnsmagnið í Þingvallavatni er
um 2.856 rúmkílómetrar eða 699
rúmkílómetrum minna vatnsmagn en
horfið hefur úr Gardavatninu vegna
þurrkanna á Ítalíu í sumar.
Milljarða tap vegna þurrkanna
Á Ítalíu hefur þegar orðið milljarða
evra tap í landbúnaði vegna
FRÉTTASKÝRING
Mynd / HKr.
Mynd / ESA–J. Benveniste
Suður-Evrópubúar hafa í sumar fundið verulega fyrir þverrandi neysluvatni í hlýnandi loftslagi:
Ítalskir bændur verða fyrir
milljarða tapi vegna þurrka
– Vatnið er nú í auknum mæli metið sem ígildi gulls enda uppistaða lífs og allrar matvælaframleiðslu
Hörður Kristjánsson
hk@bondi.is