Fréttabréf Öryrkjabandalags Íslands - 01.12.1997, Qupperneq 7
mæta frá íslandi eða
mín persóna - heldur
að kona skyldi mæta.
Ég var eina konan í
stjórninni í mörg ár.
Á þessu misrétti
kynjanna hefur orðið
geysileg breyting.
Síðar fórum við
Theódór Jónsson,
formaður landssam-
bandsins, en við átt-
um bæði sæti í stjórn
bandalagsins, að ég
held í 25 ár, en svona
var þetta hjá frum-
herjunum.
Eg varsvo heppin
að kunna Norður-
landamálin til að geta gegnt þessu
starfí. Þetta var geysilega skemmtileg
samvinna og fróðlegt að kynnast
uppbyggingunni hjá frændum okkar.
Norðurlöndin okkar fyrirmynd
Danir sérhæfðu sig í húsnæði fyrir
fatlaða. Þar gistum við í tíu hæða húsi,
þar sem einn þriðji íbúanna voru
fatlaðir. Þetta hús var fyrsti vísir að
sambýli fatlaðra og ófatlaðra - og
fyrirmynd að Sjálfsbjargarhúsinu.
Fyrstu vernduðu vinnustaðina sáum
við líka þar. Endurhæfing fatlaðra í
Danmörku var okkar fyrirmynd.
Einnig var stuðst við dönsku lögin um
málefni fatlaðra.
Noregurbyggði dvalarheimili fyrir
fatlaða og Finnland sérhæfði sig í
iðnskólum fyrir fatlaða. Einn þeirra
var í Sulkava, yndisfögrum stað við
Saimavatn. Nú er stefnan orðin önnur
sem betur fer. I stað einangrunar fatl-
aðra í sérskólum, eiga allir að hafa
jafna aðstöðu til náms og atvinnu.
Svíar eru alltaf miklir félagsmála-
menn og sjálfsagt eru þeir komnir
lengst, ef á heildina er litið. í Dan-
mörku var mikill uppgangur í mál-
efnum fatlaðra ’60 til ’70. Eftir það
kom upp kreppa í landinu, á sama tíma
og fjármálin voru flutt yfir til sveitar-
félaganna, sem hafði neikvæð áhrif á
hagsmunamál fatlaðs fólks. Við sótt-
um fundi norrænu samtakanna að
jafnaði tvisvar á hverju ári, og lærðum
alveg geysilega mikið. Norðurlöndin
eru algjör fyrirmynd okkar í þessum
málum.
Aratugastarffyrir
Öryrkjabandalagið
Olöf gaf frá sér formannsstarf
Öryrkjabandalagsins í síðasta mánuði
eftir tjögurra ára setu. Hún hefur átt
sæti í stjóm Öryrkjabandalagsins frá
1969, í framkvæmdastjórn frá 1986.
Ólöf er því búin að vinna fyrir
Öryrkjabandalagið í tæpa þrjá áratugi.
“Fimm félög stóðu að stofnun
Öryrkjabandalagsins á sínum tíma:
SÍBS, Sjálfsbjörg, Blindrafélagið,
Styrktarfélag lamaðra og fatlaða og
Blindravinafélagið, sem datt að mestu
út eftir að stofnandi þess, Þórsteinn
Bjarnason frá Vogi var allur. Nú eru
24 félög innan Öryrkjabandalagsins.
Öryrkjabandalagið er heildar-
samtök, sem þýðir að öll telögin
standajafnt að vígi innan samtakanna.
Geysimikilvægt er að félögin öll starfi
á jafnréttisgrundvelli, og hvert félag
fyrir sig treysti hinu til að vera í for-
svari.
Það hefur sýnt sig á hinum Norður-
löndunum, að sterkt bandalag öryrkja-
félaga er miklu öflugra í baráttunni
gagnvart stjórnvöldum en einstök
félög með fáa félagsmenn. Regnhlíf-
arsamtök kalla þau sig “De Samvirk-
ende Invalide Organisationer” og era
með regnhlíf sem tákn.
Einhver umbrot hafa verið í norr-
ænu samtökunum vegna valdabaráttu,
svo að 2-3 félög hafa gengið undan
regnhlífinni - sem héldu sig standa
betur að vígi utan þeirra, en annað
hefur komið í ljós. Vonandi sýnir
þetta okkar félögum mikilvægi þess
að standa fast saman undir merki
Öryrkjabandalagsins.
Alltaf er verið að
reyna að ná af fólki,
ekki síst þeim sem
minna mega sín.
Fjöldinn þarf því að
standa fast saman til
að verja hagsmuni
sína.
Aðalstarfið sem
formaður Öryrkja-
bandalagsins er að
vera ætíð á verði að
réttur öryrkjans sé
ekki skertur - heim-
sóknir til ráðherra og
mótmæli og aftur
mótmæli. Samskipti
og samvinna við
aðildarfélögin eru líka mjög mikil-
væg.”
ísland fékk gull og silfur
Ólöf átti sæti í dómnefnd um
Helios verkefnið, sem Evrópusam-
bandið stóð fyrir og átti að skila inn
verkefnum fötluðu fólki til framdrátt-
ar. Evrópusambandslöndin voru með
frá upphafi eða í fjögur ár. ísland fékk
að vera með síðasta árið. Alls bárust
18 verkefnalýsingar, þar af fjórar frá
Islandi og tvær sem báru af, um
kennslu mikið fatlaðs drengs í
almennum grunnskóla á Akureyri og
blöndun heyrnarlausra nemenda í
Menntaskólanum í Hamrahlíð.
“ísland fékk bæði gull og silfur-
verðlaun - og var nálægt því að fá líka
bronsið, sem var alveg stórkostlegt,”
segir Ólöf. “Dómnefndin heimsótti
staðina til að meta verkefnin og þrír
fulltrúar komu hingað. Heimsóknin
til Akureyrar var mjög ánægjuleg,
veðrið svo gott, að við gátum setið úti
allan tímann - og drengurinn féll svo
vel inn í bekkinn, að unun var að sjá.
Uppörvandi að sjá svo mikið fatlað
bam geta tekið þátt í almennri kennslu
með aðstoð sérkennara og tölvu. Með
einstakri samvinnu foreldra og kenn-
ara eins og í þessu tilfelli nálgumst
við markmiðið “fullkomna þátttöku
og jafnrétti”, segir Ólöf.
Verkefnið í Hamrahlíðarskóla
hlaut silfrið og framkvæmdastjóri
Helios verkefnisins kom með þá
tillögu, að heyrnarlausir nemendur í
Evrópu fengju samskonar kennslu í
Háskóla Islands á eigin táknmáli, svo
SJÁ NÆSTU SÍÐU
FRÉTTABRÉF ÖRYRKJABANDALAGSINS
7