Strandapósturinn - 01.06.2013, Blaðsíða 50

48
Vídalín, Pétur Eggerz og séra Sveinn Skúlason á Staðarbakka
kosnir í framkvæmdanefnd.
Hinn 15. mars 1870 var fundur haldinn að Gauksmýri þar sem
Félagsverslunin við Húnaflóa var formlega stofnuð og lög fyrir
hana samþykkt. Þetta var hlutafélag og hvert hlutabréf var virt á
25 ríkisdali og skyldu hlutir vera 800 talsins. Páll Vídalín var kos-
inn forseti félagsins en Pétur Eggerz ráðinn kaupstjóri. Mjög
mikil þátttaka varð strax í þessari félagsstofnun þó svo hlutabréfin
væru fulldýr fyrir fátæka bændur. Árið 1875 náði Félagsverslunin
yfir sex sýslur.
Aðalstöðvar félagsins voru á Borðeyri í verslunarhúsum þeim
er Pétur var búinn að reisa og er félagið oft kennt við staðinn og
kallað Borðeyrarfélagið. Pétur seldi félaginu verslunarhúsin og
lagði andvirðið fram sem hlutafé.
Það munu vera margar ástæður er lágu að baki þessari tilraun
að koma á fót innlendri verslun. Einn þeirra sem hvatti Pétur til
dáða og framfara var Jón Sigurðsson forseti en þeir skiptust á
bréfum um þetta mál sem önnur. Annað sem brann á mörgum
sem skiptu við lausakaupmenn var hversu óvandaða vöru þeir
fluttu oft og einatt, jafnvel skemmda. Frægasta dæmið um slíkt
var þegar flutt var ormakorn, þ.e. maðkað mjöl. Í fréttabréfi úr
Steingrímsfirði í ágúst 1869 segir:
Á Hrútafirði var allur rúgur með ormum, en margir landsmenn svo
lyndir að þeir vilja heldur deyja af hungri, eða einhverju öðru, en
ormaáti; hungrið hefir að sönnu þrýst mönnum til að leggja sjer til
munns marga „úátan“, en aldrei orma.18
Árið 1872 var sendur út um félagssvæðið 25 síðna ritlingur,
Sendibréf til Húnvetninga og Skagfirðinga, þar sem verslunar-
frelsið og Félagsverslunin voru lofuð mjög en erlendum kaup-
mönnum hallmælt að sama skapi. Óvíst er um höfund hans en
Pétur Eggerz og Björn M. Ólsen hafa verið nefndir. Í honum
segir frá ormakorninu:
Svo stóð á, að maðkað korn var til sölu erlendis, og var það, að sögn,
selt fyrir gjafvirði, sem annað óæti, er enginn vildi bjóða hundinum
18 Norðanfari, 7. des. 1869.