Læknaneminn - 01.10.1979, Blaðsíða 10

Mynd 5 sýnir aðgerðina þegar venan er tengd við aorta as-
cendence. Tekið er þríhyrningslaga stykki úr aortai og œðin
síðan saumuð með annaðhvort samhangandi 5/0 saumi eða
einstökum 5/0 eða 6/0 silkiþrœði.
að sama bláæð er tengd við margar kransæðar og
síðan við aorta.0 Hjá sjúklingum, sem ekki hafa
vena saphena magna, hefur verið reynt að nota æðar
úr Goretes (gerviefni).
Árangur um lengri tíma
Markmiðið með kransæðaaðgerðum er sá að
minnka einkenni sjúklinga og viðhalda óskertri
starfsemi á vinstra afturhólfi. Tilgangurinn er jafn-
framt að lengja og bæta líf þessara sjúklinga og
reyna að koma í veg fyrir að sjúklingar fái fleiri
hjartadrep, skyndidauða eða hj artsláttartruflanir.
Árangur af þessum aðgerðum er hægt að meta
eftir aðgerðardauða og hversu graftar haldast lengi
opnir. Árangur fer einnig eftir því, í hvaða ástandi
vinstra afturhólf er fyrir aðgerð.5’15 Því verra
ástandi sem vinstra afturhólf er í, því hærri er dánar-
tíðni eftir þessar aðgerðir. Margir þættir hafa áhrif
á, hvort æðin helst opin eða ekki, þegar húið er að
gera á henni kransæðaaðgerð, en mesta þýðingu hef-
ur gott flæði handan þrengsla. í flestum rannsókn-
um hefur hjartakveisa horfið hjá 55-85% sjúklinga
en batnað verulega hjá 65-95% sjúklinga.12 Nokkr-
ar rannsóknir eru nú til um sjúklinga sem með-
höndlaðir hafa verið með lyfjum eftir að kransæða-
þrengsli hefur verið staðfest með hjartaþræðingu,
en í dag hefðu þeir sjúklingar verið meðhöndlaðir
með skurðaðgerð.1,2’25 Rannsóknir um þetta efni
eru frá Cleveland Clinic og John Hopkins. Að 5 ár-
um liðnum voru 75% sjúklinga frá John Hopkins
lifandi, en frá Cleveland Clinic 67%. Allir eru sam-
mála um að batahorfur eru í réttu hlutfalli við ana-
tomiska útbreiðslu kransæðasjúkdómsins. Athugan-
ir sýna, að dánartala hjá sjúklingum með kransæða-
sjúkdóm stendur í beinu sambandi við það, hversu
margar æðar eru þrengdar og eftir því hversu skerl
starfsemi á vinstra afturhólfi er. Eins árs dánartíðni
hjá sjúklingum, sem eru með eðlilegar kransæðai’,
er minna en 1%.1,2’13 Hjá sjúklingum, sem eru
með þrengsli á vinstri höfuðstofni er dánaxtíðni ár-
lega 30-35%. Hjá sjúklingum, sem hafa sjúkdóm í
3 kransæðum, er árleg dánaiiíðni 15%. Hjá sjúkl-
ingi með þrengsli í 2 æðum er dánartíðnin frá 10-
12% og á arteria descending anterior 7-8%. Hjá
þeim, sem eru með þrengsli í arteria circumflex eða
art. coronaria dx., er dánartíðni 4-8% á ári. Hér
er átt við alvarleg þrengsli (kritisk) eða 70% að
diameter eða yfir. Þetta eru eldri tölur og of háar
og lyflæknismeðferð hefur batnað frá því að þessar
rannsóknir voru gerðar.
Rannsóknir frá Houston, Cleveland og New York
sýna að 81-86% sjúklinga, sem gengist hafa undir
kransæðaskurðaðgerðir, voru lifandi 5 árum eftir
aðgerðir.17’18,22 Áreynslupróf varð neikvætt hjá
75% þessara sjúklinga. Sjúklingar, sem eru með
eðlilega starfsemi á vinstra afturhólfi og með grafta
sem starfa vel, hafa góðar lífslíkur eins og fólk al-
mennt og þar með hefur kransæðasjúkdómurinn sem
slíkur ekki þýðingu. Nokkrir hafa gengið svo langt
að segja, að þeir sjúklingar sem hafa eðlilega starf-
semi á vinstra afturhólfi og graft (bypass) sem
starfa vel, hafa meiri lífslíkur en almenningur.20
8
LÆKNANEMINN