Læknaneminn - 01.10.1979, Síða 28

Mynd 8. Lítillega víkkaður ductus pancreaticus meS óreglu-
legum, loðnum útlínum. Engar stenosur eða stricturur. -
Chroniskur pancreatit.
kenni sem líkjast acut pancreatitis köslum hafa sést
en eru sjaldgæf, talin koma fram hjá 1—1,3% sjúkl-
inga.
Lang alvarlegasti fylgikvillinn er sepsis, sem sést
nánast eingöngu hjá sjúklingum með' stíflur í gall-
og brisgöngum. Tíðni septisks cholangitis er talin
vera 0,4-0,8% í misjöfnum uppgjörum og mortali-
tetið 0,05-0,1%. Með aukinni notkun sýklalyfja,
einkum gentamycins og ampicillins saman, hefur tek-
ist að fækka tilfellum með septiskar komplicationir.
Þá hafa aðgerðir, sem gerðar hafa verið til að létta
þrýstingi af stífluðum kerfum, einnig haft verulega
þýðingu í þessu skyni.
Minni háttar complicationum hefur einnig verið
lýst, svo sem óþægindum í hálsi, uppþemhu og kvið-
verkjum eftir speglanir, en sé rannsóknin fram-
kvæmd á réttan hátt er tíðni þessara complicationa
lítil, ekki meiri en við aðrar efri endoscopiskar rann-
sóknir.
Þrieðingar-tíðni
ERCP er tæknilega fremur vandasöm, því er
þræðingartíðnin nokkuð breytileg, í misjöfnum upp-
gjörum. I stærri samantektum hefur þræðingatíðni
verið 70 til 96% (í eigin uppgjöri 79%) og selectív
þræðing, þ. e. a. s. fylling á því gangakerfi sem sér-
staklega er óskað eftir hjá 74-96% (í eigin uppgjöri
um 87%). Sjúkdómar í skeifugörn og á papillu-
svæði valda erfiðleikum við þræðingu, einkum tu-
mor innvöxtur í skeifugörn og tumor innvöxtur í
ganga í caput pancreatitis. Þá veldur Billroth II re-
section verulegum erfiðleikum í þræðingu og gerir
hana oft ómögulega.
Gildi ERCP
ERCP hefur auðveldað greiningu og meðferð
margra sjúklinga með gallvega og pancreas sjúk-
dóma. Staða rannsóknarinnar miðað við aðrar klin-
iskar rannsóknir er þó ekki endanlega ákvörðuð.
ERCP er góð greiningaraðferð til að greina milli
stíflugulu og lifrarfrumugulu, gera má ráð fyrir að
greining fáist í 75—90 af 100 sjúklinga. Hjá hluta
þessara sjúklinga mun endoscopiska rannsóknin ein
sér veita upplvsingar um greininguna. Sú rannsókn,
sem helst er hægt að bera saman við ERCP við
greiningu á gallvegasjúkdómum er PTC (Percutane-
ous transhepatic cholangiography). PTC er nú fram-
kvæmd með fínnálstækni og hefur það fækkað
complicationum vegna gallleka og blæðinga veru-
lega. Sömuleiðis hefur tíðni heppnaðra rannsókna
þar sem ekki er um stíflu á göngum að ræða aukist
Mynd 9. Víkkaður ductus choledoccus með innvexti neðst í
ganginn. Cancer í caput pancreatis með innvexti í chole-
doccus.
18
LÆKNANEMINN