Iðjuþjálfinn - 2023, Side 49

IÐJUÞJÁLFUN EINHVERFRA BARNA Í
SKÓLAUMHVERFINU
Einhverf börn glíma mörg við áskoranir við úrvinnslu
skynáreita sem getur átt hlut í því að þátttaka þeirra
takmarkist í daglegum athöfnum.
Rannsóknarspurningin er: Hvaða fræði eru til um
iðjuþjálfun einhverfra barna á aldrinum 4-12 ára sem
gagnlega aðferð til að efla færni og þátttöku þeirra í
skólaumhverfinu?
Iðjuþjálfun barna og íhlutanir
Framkvæmd var fræðileg samantekt út frá aðferð
Arksey og O´Malley (2005) til að ná góðri yfirsýn
yfir viðfangsefnið. Notast var við fimm gagnasöfn;
Scopus, ScienceDirect, EBSCOhost, ProQuest og
Leitir.is og voru alls 15 greinar sem voru innan
viðmiða leitarskilyrða. Aðal leitarorðin voru
einhverf börn, þátttaka, iðjuþjálfun og
skólaumhverfi.
Íhlutunaraðferðir tengjast oft
úrvinnslu skynáreita ásamt því
að æfa fínhreyfingar til að
auka færni við skrift þar sem
30-40% einhverfra barna eru
verr stödd þar en jafnaldrar
þeirra. Samvinna iðjuþjálfa í
skólaumhverfinu og í klíník
hefur einnig skilað góðum
árangri bæði í skólanum og
heima fyrir. Önnur aðferð er
að hvetja börnin til leiks sem
ýtir undir ánægju, forvitni,
kímnigáfu og hvatvísi.
Frá vinstri: Arnheiður Björk Harðardóttir,
Hrafnhildur Ásta Njálsdóttir, Lilja
Gestsdóttir og Lovísa Brynjarsdóttir.
Ef vakna upp spurningar má hafa samband
við Lilju í netfang lig1@unak.is
BAKGRUNNUR AÐFERÐAFRÆÐI
SAMANTEKT
NIÐURSTÖÐUR
Efling þátttökuÞátttaka einhverfra barna
ÞÖRF Á FREKARI
RANNSÓKNUM
Við leitir á heimildum kom í ljós að þörf
er á fleiri rannsóknum á iðjuþjálfun í
grunnskólum til að dýpka skilning á
málefninu og rannsaka enn frekar áhrif
iðjuþjálfunar í grunnskólum á færni og
þátttöku einhverfra barna.
Algengt er að einhverf börn eigi erfitt með að skrifa sem hefur áhrif
á þátttöku og því er aðkoma iðjuþjálfa mikilvæg til að efla
grunnþætti við þá færni. Einnig er algengt að einhverf börn glími við
áskoranir í úrvinnslu skynáreita og íhlutunarleiðir innan
skólaumhverfisins eru gagnlegar til að auka þátttöku þeirra þar
sem skólaumhverfið getur verið yfirþyrmandi. Þó þarf íhlutun líka
að eiga sér stað heima fyrir til að ná enn betri árangri. Einnig er
samvinna iðjuþjálfa í skólum og iðjuþjálfa sem vinna í klíník
mikilvæg og getur ýtt undir frekari framfarir og þátttöku.
Þátttaka einhverfra barna í
skólaumhverfinu er takmörkuð
miðað við jafnaldra þeirra m.a.
vegna áskorana í úrvinnslu
skynáreita. Mismunandi aðferðir
eru notaðar til að efla þátttöku
þeirra eins og hópastarf og
líkamleg hvatning ásamt ýmsum
tólum til að mæta skynþörfum
líkt og æfingaboltar og skriffæri.
Foreldrum þótti mikilvægt að
börnunum væru settar
viðeigandi kröfur námslega og að
á sama tíma væru veitt tækifæri
til þátttöku í félagslífi og iðju.
Íhlutun innan skólaumhverfis
þar sem lögð er áhersla á
skipulagðar og
einstaklingsmiðaðar
kennsluaðferðir,
einstaklingsmiðaða námskrá,
þátttöku fjölskyldu o.fl. hefur
reynst vel og skilar marktækum
framförum í þátttöku barnanna.
Upplifun kennara af þessum
íhlutunaraðferðum er góð en
þeir eru sammála um að þetta sé
mikil aukavinna og erfitt að
skipuleggja tímann sinn.
HÖFUNDAR
Arksey, H. og O´Mal ley , L. (2005). Scoping studies: Towards a
methodological f ramework. Internat ional Journal of Social Research
Methodology, 8(1) , 19-32.
https://doi .org/10.1080/1364557032000119616
HEIMILD