Læknaneminn - 01.04.2021, Blaðsíða 120

Læknaneminn118
× 10-9 , OR = 1,13), rs13031826 tengdist
gáttasleglarofi (P = 2,65 × 10-17, OR = 1,23),
rs10497529 tengdist ofansleglahraðtakti
(P = 1,7 × 10-11, OR = 1,23) og einnig tengdist
rs1873164 ofansleglahraðtakti (P = 1,4 × 10-12,
OR = 1,22). Allir þessir breytileikar sýndu
minna marktæk tengsl við aðra hjart-
sláttartruflun í gáttum, eina eða fleiri.
Skilyrt greining sýndi hins vegar að þau
tengsl voru afleiðing tengslaójafnvægis.
Allir erfðabreytileikarnir höfðu tengsl
við ýmsar hjartalínuritsmælingar, en
tengslamynstrið var mismunandi á milli
breytileikanna. Engin marktæk tengsl
fundust milli þessara erfðabreytileika
og háþrýstings, hjartavöðvakvilla,
hjartabilunar og kransæðasjúkdóms, sem
bendir til þess að áhrif á rafleiðni hjartans
miðli tengslum erfðabreytileikanna við
hjartsláttartruflanirnar, fremur en aðrir
hjartasjúkdómar.
Ályktanir: Við sýndum að það eru
fimm erfðabreytileikar á svæðinu TTN/
CCDC141 sem tengjast mismunandi hjart-
sláttartruflunum í gáttum og einnig
hjarta línuritsmælingum sem mæla
rafl eiðni í hjartanu. Engu öðru svæði í
erfða menginu hefur verið lýst með víð-
tækri erfðamengisrannsókn sem hefur
áhrif á svona margar mismunandi hjart-
sláttartruflanir í gáttum. Þessar niður stöður
kalla á frekari rannsóknir til að skilja betur
áhrif þessa svæðis á rafleiðni í hjarta.
Siðferðilegt réttmæti fósturskimana með
tilliti til lífvænlegra fæðingargalla
Rakel Ástrós Heiðarsdóttir
(Ágrip barst ekki)
Methicillin ónæmur Staphylococcus aureus á
Íslandi 2009–2019
Sif Snorradóttir1, Valtýr Stefánsson
Thors1,2, Hjördís Harðardóttir3, Gunnsteinn
Haraldsson3, Ásgeir Haraldsson1,2
1Læknadeild Háskóla Íslands , 2Barnaspítali
Hringsins , 3Sýkla- og veirufræðideild Landspítala
Inngangur: Methicillin ónæmur Staphylo-
coccus aureus (MÓSA) er ónæmur fyrir öllum
β-laktam ly$um, þar með talið β-laktam
ly$um blönduðum β-laktamasa hemlum.
Methicillin ónæmi meðal S. aureus er
oftast miðlað með mecA geninu sem kóðar
fyrir nýja gerð af penisillín bindi próteini,
PBP2a, sem hefur lága sækni í β-laktam lyf
og leiðir þannig til ónæmis gegn þessum
flokki sýklaly$a. Þó MÓSA sýkingar séu
fátíðar á Íslandi miðað við flest Evrópuríki
virðist hafa orðið aukning á MÓSA sýklun
og mjúkve$asýkingum hjá börnum og
fullorðnum sem leita til heilbrigðisstofnana
undanfarin ár. Markmið rann sóknarinnar
var að kanna hvort nýgengi MÓSA hafi
raunverulega aukist undanfarin 11 ár og meta
faraldsfræði hjá börnum og fullorðnum.
Efni og aðferðir: Gerð var afturskyggn
faraldsfræðileg rannsókn á MÓSA
greiningum á landsvísu á tímabilinu 1.
janúar 2009 - 31. desember 2019. Úr gagna-
safni Sýkla- & veirufræðideildar LSH (SVEID)
fengust upplýsingar um öll MÓSA-jákvæð
sýni auk upplýsinga um næmispróf og
ástæðu sýnatöku. Gagnasafn með spa týpu
og Panton Valentine Leukocidin (PVL) grein-
ingum MÓSA stofna á tímabilinu fékkst
hjá SVEID. Birtingarmynd sýkingar eða
sýklunar var flokkuð eftir sýnatökustað og
skiptist í mjúkve$asýkingu, aðra sýkingu
(t.d. blóðsýkingu eða þvagfærasýkingu)
eða einkennalausa sýklun. Upplýsingar
um tengsl við heilbrigðiskerfið, nýlegar
utanlandsferðir eða þekkt tengsl við
önnur MÓSA tilfelli voru notaðar til að
álykta um uppruna smits. Áætlaður upp-
runi sýkingar/sýklunar var flokkaður
í heilbrigðiskerfissmit, samfélagssmit
eða samfélagssmit með tengsl við
heilbrigðiskerfið.
Niðurstöður: Alls greindust 660 MÓSA
tilfelli hjá 631 einstaklingum. Nýgengi
MÓSA tilfella jókst á rannsóknartímabilinu
2009-2019 (p<0,05). Mjúkve$asýking var
ástæða sýnatöku í 48% tilfella, aðrar
sýkingar 11% en 41% tilfella voru ein-
kenna lausar sýklanir sem greindust við
MÓSA-skimun. Hlutfall mjúkve$asýkinga
var hæst í aldurshópnum 2-5 ára, ein-
kenna lausrar sýklunar hjá yngri en 6
mánaða og annarra sýkinga hjá 6 mánaða
að 2 ára aldri. 15% smita höfðu orðið
innan heilbrigðisstofnunar, 54% voru
samfélagssmit og 31% samfélagssmit með
tengsl við heilbrigðiskerfið. Aldurshópar 0-5
mánaða og 67 ára og eldri voru með hæsta
hlutfall heilbrigðiskerfissmita. Samfélags-
smit var algengasti uppruni sýkinga eða
sýklunar hjá börnum. Aldurs hópur 40-66 ára
var með hæsta hlutfall samfélagssmita með
tengsl við heilbrigðiskerfið. Alls greindust
149 spa týpur meðal 660 MÓSA tilfella á
tímabilinu og 42% stofna báru PVL gen.
Ályktanir: Nýgengi MÓSA sýklunar og
sýkingar á Íslandi hækkaði á tímabilinu
2009-2019 í samræmi við hækkun á árunum
2000-2008 (p<0,05). Hækkun nýgengis varð
þó sérstaklega hjá aldurshópum undir 2ja
ára (p<0,001). Hluti skýringarinnar kann að
vera valbjögun vegna vikulegrar skimunar á
Vökudeild LSH í kjölfar MÓSA faraldurs þar
árið 2015. Hátt hlutfall mjúkve$asýkinga
hjá aldurshópnum virðist þó benda til
þess að um raunverulega aukningu sé að
ræða. Meirihluti tilfella eru samfélagssmit
og ástæður þess margvíslegar. Ísland er
með lægra nýgengi MÓSA en flest önnur
Evrópuríki en aukin ferðamennska gæti átt
þátt í aukinni útbreiðslu MÓSA stofna.
Notkun geðrofslyfsins clozapine í meðferð á
Laugarási meðferðargeðdeild
Sigrún Harpa Stefánsdóttir
(Ágrip barst ekki)
Preventive child health services in Mangochi
District Hospital, Malawi
Snædís Ólafsdóttir1, Chifundo Michael
Manong’a2, Triza Fatma Masauli2, Geir
Gunnlaugsson3
Faculty of Medicine, University of Iceland1,
Mangochi District Hospital Malawi2, Faculty
of Sociology, Anthropology and Folkloristics,
University of Iceland3
Introduction: Malawi was one of few sub-
Saharan countries to reach the Millennium
Developmental Goal 4 to reduce child
mortality by two thirds. However, children
in sub-Saharan Africa are 15 times more
likely to die before turning five years of
age compared to those in high-income
countries. Preventive services such as
immunisation, growth monitoring and
vitamin A supplementation play a vital role
in reducing child mortality. The aim of the
study was to identify and describe potential
problems in preventive child health services
in a low-income sub-Saharan setting, in
Mangochi District Malawi, assess the trends
in vaccination coverage and explore how the
services could be improved.
Methods: Both qualitative and
quantitative data was collected over the
period 26 February to 17 March 2020.
Qualitative data was collected with
participatory observation and by conducting
interviews with Health Surveillance
Assistants. Quantitative data was collected
for all vaccinations from 2015-2019 both in
Mangochi District and Mangochi District
Hospital (MDH) from the District Vaccine
Data Management Tool (DVDMT). Data on
the flow of children through the static under
5 (U5) clinic at MDH, was collected from a
registration book for seven days during the
period; 97 children came for vaccination
services.
Results: In the period 2015-2019, more
than 3 million immunisation injections
were provided in Mangochi District for
children. Fewest were given in 2016 and
most in 2019, a difference of 33%. Through
the whole period, more static sessions
at the health facilities were conducted
than outreach in the rural villages. The
proportion of cancelled sessions, both
static and outreach, rose from 2015-2017; the
average proportion of cancelled outreach
sessions was 72% higher compared to static
sessions over the period. The coverage rate
for oral polio vaccine given at birth (OPV0)
was significantly lower than the coverage
rate for Bacillus Calmette-Guérin vaccine
(BCG) (p=3.5*10-5). On average, the coverage