Skógræktarritið - 15.05.2001, Blaðsíða 199

SKÓGRÆKT HANDAN SKÓGARMARKA/ NSSE
STÁLE ST0RDAL, SVEIN ERIK HAGEN
AND MORTEN 0RBECK
Regional Structure and Future
Prospects of the
Forest Industries in Norway
SAMANTEKT
Þróun skógariðnaðarins sem þáttur í atvinnulífinu í Noregi frá 1962-
1997 var könnuð þar sem óttast var að hann væri að dragast saman og
flytjast á færri hendur með tilheyrandi byggðaröskun í för með sér.
Framleiðsla tengd skógrækt og úrvinnslu skógarafurða sem hlutfall af
þjóðarframleiðslu hefur dregist saman á s.I. 40 árum og er nú vel innan
við 2% af heildinni. Hægt er að skoða mikilvægi skógariðnaðar fyrir
einstök svæði samanborið við heildina og þá kemur í Ijós að hann
hefur enn verulega þýðingu á allmörgum stöðum. Þá kom í ljós að
miklar tilfærslur voru á atvinnu í skógariðnaði milli 1990 og 1995 og
græddu sum svæði á því en önnur töpuðu. Tilhneigingin frá 1980 til
1995 var sú að vinna við Tramleiðslu viðarafurða fluttist frekar frá þétt-
býli til dreifbýlli svæða en að lítil sem engin breyting var á staðsetn-
ingu pappírsvinnslu. Helstu niðurstöður eru að I) skógariðnaður er
bundnari við dreifbýlið en flest annað, 2) tilfærsla á atvinnutækifærum
hefur átt sér stað en ekki færsla á færri hendur, 3) þessi tilfærsla er þó
ekki endilega tengd nálægð við skógarauðlindina (getur tengst þekk-
ingarauðlind) og 4) best gengur þar sem saman fara skógarauðlindin,
þekking og framsækinn iðnaður sem er fljótur að aðlagast breyttum
aðstæðum og breytilegum mörkuðum.
Introduction
In recent years, reduced harvest-
ing, reduced investment in
forestry and restructuring of the
industry have led to increasingly
larger areas being no longer
open to commercial forestry in
Norway. One result of this is con-
centration - not only of the wood
processing industries but also of
forestry itself. This trend may
have consequences for income,
employment and also, in the
longer term, settlement, in many
rural regions where forest indus-
tries (forestry, manufacture of
wood products and pulp and
paper) have traditionally held a
strong position. This is a worry-
ing development in terms of both
forest policy and regional devel-
opment policy, since much
emphasis has been put on the
forest sector in the development
of districts in Norway. The latest
White Paper on forestry in
Norway states for example that:
"Forestry is firmly based in tfie rural
areas, aná together with agriculture,
forestry must continue to be a sustain-
ing force in tfie commercial development
ofa great many municipalities in
biorway."
In this article, we analyse the
development of the forest indus-
tries in Norway from a regional
point of view. We first present
national statistics for gross
product and employment in for-
est industries in the period
1962-97. We also look at the
regions that have the largest for-
est-related employment, and
how this has changed in the
period 1980-1995. In conclusion
we discuss how the forest-based
industries could develop their
regional role.
Structure and development of
forest industries in Norway
National importance
The total gross product for the
forest industries in 1997 was
NOK 12.3 billion. This corre-
sponds to 1.6% of the GDP for
mainland Norway (offshore oil
and gas activities excluded). The
employment in the forest indus-
tries in 1997 was 32,800 normal
man-years, corresponding to
1.8% of employment in mainland
Norway.
The forest industries' share of
both the mainland-GDP and
employment fell steadily in the
period 1962 to 1999. The share of
total employment was reduced
from 5.1 to 1.6 per cent, as
shown in Figure 1.
SKÓGRÆKTARRITIÐ 2001 I.tbl
197