Skógræktarritið - 15.05.2010, Síða 85

SKÓGRÆKTARRITIÐ 201084
sem hægt væri að reyna og standa utan við áð ur­
nefnd ar ætt kvísl ir. Ekki er nokk ur leið að telja þær
all ar sam an upp hér en þó má stikla á stóru og taka
nokk ur dæmi. Sum ar hafa ver ið reynd ar hér lend is
með mis jöfn um ár angri sem stund um teng ist skorti
á rót ar hnýð is bakt er í um. Aðr ar þríf ast hér í görð um
og hafa fund ist sem slæð ing ar og sum ar eru al veg
óreynd ar hér lend is.
Úlfa smári Med icago lupul ina er frek ar lág vax in,
ein ær eða tví ær planta, með gul um blóm um. Hún
er með norð læga út breiðslu 1 og vex með al ann ars
í Finn landi, Nor egi og Sví þjóð og hef ur fund ist á
Græn landi.1, 32 Hún vex í Alaska en er ekki tal in vera
þar inn lend.32 Tvær til fjór ar aðr ar teg und ir af þess­
ari ætt kvísl vaxa sem slæð ing ar í Alaska og gætu
hugs an lega þrif ist hér.32, 39
Hér lend is hafa tvær teg und ir af þess ari ætt kvísl
fund ist sem slæð ing ar; úlfa smári 1, 9, 22 og refa smári
M. sat via.9, 22 Báð ar telj ast sjald gæf ar og sú síð ari
mjög sjald gæf hér lend is. Yngstu heim ild irn ar um
hana eru frá því um 1965.22 Hún gæti því ver ið út­
dauð í ís lenskri nátt úru.
Stein smár ar Melilot us
Melilot us officina l is ber gul blóm í skúf um. Hún
er tví ær og há vax in og finnst í veg könt um og víð­
ar. Hún er land nemi á Norð ur lönd um 9 og vex þar
norð an við heim skauts baug á stöku stað en er al­
geng sunn ar.1 Hún hef ur fund ist á Græn landi ásamt
tveim ur öðr um teg und um af þess ari ætt kvísl.39 Hér­
lend is hef ur plant an fund ist sem sjald gæf ur slæð ing­
ur 5, 22 en óvíst er að hún sé hér enn.
Melilot us al bus minn ir á of an greinda teg und en
hef ur hvít blóm og er hærri. Plant an er fjöl ær og vex
við sömu skil yrði og áð ur nefnd teg und.1 Hún hef ur
fund ist hér norð an lands 1 og telst sjald gæf ur slæð­
ing ur,22 ef hún er ekki út dauð hér lend is.
Báð ar þess ar Melilot us­teg und ir hafa ver ið kall að­
ar stein smár ar á ís lensku. Hörð ur Krist ins son kall ar
þær mána steins smára og mjall ar stein smára.22
Ert ur Pis um
Ein ær ar klif ur plönt ur sem ætt að ar eru frá Asíu. Þær
skipta varla miklu máli í skóg rækt þótt þær beri
ætar baun ir. Hér lend is eru þær frek ar rækt að ar til
skrauts en nytja. Tvær teg und ir hafa fund ist hér sem
slæð ing ar. Önn ur þeirra, garð ert ur Pis um sativ um,
er garða af brigði sem hvergi finnst villt í heim in um
og er rækt að til skrauts eða sem fóð ur jurt. Hin er
jafn vel enn sjald séð ari hér lend is og kall ast grá ert ur
P. ar ven se.22
Oxytrop is
Ætt kvísl planta sem minn ir mjög á hnút ur, astragalus.
Þær eru helst greind ar sund ur á kil in um (neðstu tvö
krónu blöð in).9 Um 300 teg und ir eru til.9
O. campestr is er fjöl ær, lág vax inn frum býl ing ur
með norð læga út breiðslu. Hann hef ur ver ið reynd ur
hér lend is og ætti að geta þrif ist. Hann hef ur oft ast
ljós gul eða hvít blóm.1, 9 Vex í Sví þjóð, Finn landi og
Nor egi að Barents hafi og til fjalla sunn ar í Evr ópu,
allt upp í 3000 metra hæð.1, 9
O. lappon ica vex eft ir endi löng um Nor egi, gjarn­
an til fjalla. Einnig í fjöll um sunn ar í álf unni og í
Asíu.1 Get ur áreið an lega þrif ist hér. Plant an er að­
eins 10 cm á hæð og vex því ekki trjá gróðri yfir
höf uð. Blóm in eru á stutt um klös um, fjólu blá að lit.
Hér má sjá hvítsmára, rauðsmára og umfeðming í fyrir­
myndar samstarfi í Eyjafjarðarsveit. Eins og sjá má er hvít­
smárinn lægstur, rauðsmárinn allur stærri og með stærri
blóm og umfeðmingurinn fyrirferðamestur. Mynd: SA