Skógræktarritið - 15.05.2010, Blaðsíða 86

85SKÓGRÆKTARRITIÐ 2010
Hún lík ist selja hnútu og er helst að finna í líf fé lög um
sem ein kenn ast af holta sól ey.1, 9
Fjöl marg ar Oxytrop is teg und ir vaxa í Alaska og
nyrstu fylkj um Kanada, til dæm is O. foli olosa og O.
bor eal is.39 Ein hverj ar þeirra ættu að get að spjar að
sig hér lend is.
Hing að voru flutt ar 2 teg und ir af þess ari ætt kvísl
árið 1995 frá Kamtsjatka 36 og ein ógreind teg und
frá Maga d an árið 1989,23 en lít ið hef ur frést af þeim
síð an.
Nið ur lag
Það ætti að vera sjálf gef ið að rækta belg jurt ir sem
hjálp arplönt ur í skóg rækt á Ís landi. Eink um á það
við á rýru landi og ófrjóu, en slíkt land hef ur í aukn­
um mæli ver ið tek ið til skóg rækt ar hin síð ari ár.
Helstu fyr ir stöð ur fyr ir stór felldri notk un belg jurta í
skóg rækt er þekk ing ar leysi og tak mark að fram boð.
Skóg rækt ar á huga menn geta þó vel auðg að reiti sína
með dreif ingu belg jurta sem fyr ir finn ast á Ís landi.
Flest ir skóg rækt ar menn stunda skóg rækt á til tölu­
lega litlu landi. Ef þeir hafa aug un hjá sér ættu þeir
að geta nálg ast belg jurt ir og flutt þær í reiti sína. Ef
rétt er að þessu stað ið ger ir það skóg rækt ar reit ina
grósku meiri og fjöl breytt ari. Fræ af ágæt um hvít­ og
rauð smára stofn um hef ur ver ið til sölu í nokk ur ár.
Auð velt er að dreifa því, ásamt rót ar hnýð is bakt er í­
um, á fjölpotta bakka með trjám áður en plant að er
úr þeim. Með þeirri að ferð er fræi dreift um stórt
svæði án mik ill ar fyr ir hafn ar. Ein boð ið er að lands­
hluta bundnu skóg rækt ar verk efn in geta auk ið ár ang­
ur inn af starfi sínu með því að hafa fjöl breytt úr val
belg jurta á boðstól um fyr ir skóg ar bænd ur.
Áburð ar verð hef ur hækk að mik ið hin síð ari miss­
eri á Ís landi og ætti það að vera skóg rækt ar mönn­
um og öðr um land bót ar mönn um hvatn ing í að nýta
belg jurt ir bet ur en nú er gert. Á nokkrum stöð um
eru til til raun areit ir með ýms um teg und um belg­
jurta. Fé hef ur skort til að ljúka rann sókn um á þess­
um teg und um og kem ur það í veg fyr ir að hægt sé að
nýta þær í stór um stíl. Þó er kom in tölu verð reynsla
af mörg um teg und um og hægt að mæla með þeim í
rækt un. Hin ar eru þó fleiri sem eng in reynsla er enn
af. Tím inn mun skera úr um hverj ar þeirra hljóta
náð í ís lenskri skóg rækt.
Með dreif ingu belg jurta í skóg rækt ar reiti má auka
frjó semi skóg ar reita til fram búð ar á ein fald an og
ódýr an hátt. Það eyk ur vöxt og við gang trjá gróð­
urs ins og vist kerf is ins í heild. Er það von höf unda
að þessi grein verði til að auka rækt un belg jurta í
ís lenskri skóg rækt.
Þakk ir
Við vilj um þakka þeim sem veitt hafa okk ur upp lýs­
ing ar við gerð þessa yf ir lits eða að stoð uðu á ann an
hátt. Hei di Sol stad Ph.D., grasa fræð ing ur hjá Ak ur­
eyr ar setri Nátt úru fræði stofn un ar Ís lands, fær þakk­
ir fyr ir að stað festa grein ingu á Astragalus alp in us.
Einnig vilj um við þakka Vil hjálmi Lúð víks syni fyr ir
lán á mynd um.
Heimildaskrá
1. Anderberg, Arne og Anna­Lena (2008) Den virtuelle
floran. Sótt 10. janúar 2009 af http://linnaeus.nrm.
se/flora/welcome.html Naturhistoriska riksmuseet.
Uppfært 16. október 2008.
2. Andrés Arnalds (1979) Rannsóknir á alaskalúpínu.
Ársrit Skógræktarfélags Íslands 179, bls. 13–21.
Reykjavík: Skógræktarfélag Íslands.
3. Attenborough, David (1995), Einkalíf plantna.
Gróður jarðar. Óskar Ingimarsson þýddi. Skjaldborg,
Reykjavík.
4. Ágúst Árnason, Böðvar Guðmundsson og Óli Valur
Hansson (1986) Fræsöfnun í Alaska og Yukon haustið
1985. Reykjavík: Ársrit Skógræktarfélags Íslands 1986,
bls. 33–60. Reykjavík: Skógræktarfélag Íslands.
5. Áskell Löve (1970) Íslensk ferðaflóra. Reykjavík:
Almenna bókafélagið.
6. Áslaug Helgadóttir (1989) Belgjurtir í landbúnaði og
landgræðslu. Ráðunautafundur 1989. Reykjavík: BÍ og
Rala. Sótt 12. janúar 2009 af http://landbunadur.rala.is/
landbunadur/wgsamvef.nsf/key2/rjor6nac7u.html
7. Berglind Orradóttir og Áslaug Helgadóttir (1997)
Söfnun íslenskra belgjurta. Búvísindi bls. 9–27.
Reykjavík: Rannsóknarstofnun landbúnaðarins.
8. Bishop, John G. (án ártals) Research at Mount St.
Helens. Sótt 18. janúar 2009 af http://www.vancouver.
wsu.edu/fac/bishop/Research/Mount%20St.%20Helens.
htm
9. Blamey, Marjorie og Grey­Wilson, Christopher (1992)
Myndskreytt flóra Íslands og Norður­Evrópu. Óskar
Ingimarsson og Jón O. Edwald þýddu. Skjaldborg.
10. Borgþór Magnússon (ritstj.) (1995) Líffræði
alaskalúpínu (Lupinus nootkatensis). Vöxtur,
fræmyndun, efnainnihald og áhrif sláttar. Fjölrit
Rala nr. 178. Reykjavík: Rannsóknarstofnun
landbúnaðarins.
11. Borgþór Magnússon, Sigurður H. Magnússon og
Bjarni Diðrik Sigurðsson (2001) Gróðurframvinda
í lúpínubreiðum. Fjölrit Rala nr. 207. Reykjavík:
Rannsóknarstofnun landbúnaðarins.
12. Brynjólfur Jónsson (10. mars 2009) munnleg heimild.
13. Encyclopædia Britannica. Sótt 5. apríl 2009 af http://