Morgunblaðið - 25.11.1976, Blaðsíða 27

Morgunblaðið - 25.11.1976, Blaðsíða 27
MORGUNBLAÐIÐ, FIMMTUDAGUR25. NÓVEMBER 1976 27 Ljósmyndarafélag Islands heldur upp á afmæli sitt i Norræna húsinu þessa dagana. Þar hefur verið komið fyrir miklu myndefni og alls konar tækjum, er ljósmyndarar hafa notað til að koma samtíð sinni á pappir. Fimmtíu ár eru liðin, siðan félag þeirra ljósmyndara var stofnað, og auðvitað er á þessari sýningu að finna mynd af stofnendum félagsins. Þarna er líka endursköpuð vinnustofa ljósmyndara um aldamótin, að fyrirmynd frá Pétri Brynjólfs- syni ljósmyndara við Hverfis- götuna. Margt fleira merki- legra muna frá fyrri tíð er þarna að finna, en hvorki hef ég kunnáttu né þekkingu til að tíunda það allt hér. Sjón er sógu ríkari, og ef a ég það ekki, að margur muni hafa skemmt- un af að kynnast því, sem þarna gefur að lita. Á þessarí sýningu eiga yfir fjörtíu myndasmiðir verk, og kennir þar auðvitað margra grasa. Þarna eru líklegast fyrstu litmyndir, sem teknar eru hérlendis, og gerði það Evald Hemmert verslunarstjóri á Skagaströnd og Blönduósi. Myndir þessar munu haf a verið gerðar um 1911, og eru þær að sjálfsögðu merkileg verk, en mér virðist þó sumar þær myndir, er Hemmert tók i svart/hvitu engu síður merki- leg og aðlaðandi listaverk en litmyndirnar. Sigfús Eymunds- son og Daniel Danielsson hafa myndað Reykjavik sinna daga svo rækilega, að auðvelt er fyrir okkur, sem nú búum I borginni, að gera okkur grein fyrir, hvernig hér leit út I þá daga og hver þróun borgar- innar hefur orðið. Sama má segja um Magnús Ólafsson, en yfirleitt eru myndir hans enn betur gerðar og listrænni en myndir þeirra fyrrnefndu. Pétur Brynjólfsson virðist hafa haft sérstakt auga fyrir inni- myndum (interiör), og nefni ég hér myndir hans „Stáss- stofuna" og „Heimilis- stemningu". Sigríður Zoéga hefur einnig verið sérstæður ljósmyndari, sem á þarna sérlega vönduð verk, sem með réttu má nefna klassisk i eðli sínu. Máli mínu til stuðnings bendi ég á mynd af Stefáníu Guðmundsdóttur leikkonu og andlitsmynd af séra Friðrik Friðrikssyni, sem er frábær. Sama mætti segja um litmynd Lofts af séra Bjarna, en báðir þessir klerkar eru ekki siður tákn þeirrar Reykjavikur, sem nú er horfin, en margt húsið við Laugaveginn eða Austurstræti. Þá er að minnast á þann ljós- myndara, er mesta eftirtekt vekur hjá mér, en það er Jón Dahlman. Verk hans eru fyrir miðju I fremri salnum. Þar kemur í ljós svo vönduð mynd- Iist, að undrum sætir. Jón hefur sýnilega kunnað þá list að byggja svo hnitmiðað á mynd- fletinum, að hvergi er snöggan blett að finna. Hver veit nema það eigi eftir að sannast, að Jón Sigfús Eymundsson: „Yfirvaldið" Magnús Ölafsson: „Landakotsspítali" Sögusýning Ijósmyndara Dahiman hafi verið meiri stærð tilfinningu og skilningi á fyrir- hefur starfað. Astar-Brandur á slnu sviði en margan grunaði. sætum sínum, en eins og allir verður að Rembrandt i meðf erð Jón Kaldal á þarna nokkrar vita er Kaldal einn mesti snill- Jóns Kaldal. — Sigurhans andlitsmyndir, gerðar af mikilli ingur á sínu sviði, sem hér Vignir á þarna nokkrar myndir Jón Dahlman. „Stofumynd". Myndllst eftir VALTÝ PÉTURSSON úr leikhúsinu, og víl ég þar nefna mynd hans af Lárusi heitnum Pálssyna I innri sal er nokkuð önnur saga en í þeim fremri. Þar kennir margra grasa, og er erfitt að sjá, hvað ráðið hefur skipulagi og vali verka þeirra, sem þar hanga. Hér er um nútlmaverk að ræða, og finnast mér þau tæpast standast samanburð við þau eldri verk, sem valin hafa verið á þessa sögusýningu. Hér er líka komin til önnur tækni og annað við- horf en áður, er ménn urðu að vinna hægt og markvisst, og öll viðhorf i ljósmyndun hafa svo gerbreyst, að varla er hægt að gera samanburð. Ég geri enga tilraun til að gera þvi skil, sem þarna eru til sýnis, en vil þó aðeins benda á andlitsmynd af Sigurjóni Markússyni eftir Jóhönnu Sigurjónsdóttur, skipamynd eftir Vigfús Sigur- geirsson, Benny Goodman og Luns framkvæmdastjóra eftir Loft Asgrímsson, Kjarval i útgáfu Kristjáns Magnússonar, Einar skáld Benediktsson I fyri- setu hjá Oskari Gislasyni, upp- stillingar Leifs Þorsteinssonar, hesta Sigurgeris Sigurjóns- sonar og Friðrik Olafsson skák- meistara í skotvidd Guðmundar Ingólfssonar. Auðvitað er ýmis- legt fleira, sem nefna mætti þarna, en ég læt þetta nægja. Þetta er skemmtileg og merkileg sýning, sem sannar, að ljósmyndun er bæði vanda- samt og listrænt starf. Það mun heldur ekki fara fram hjá nein- um, sem þessa sýningu skoðar, að misjafnt er skammtað af list- rænum hæfileikum. Ég er viss um, að á þessari sýningu má finna æði margt fyrir alla, og því eggja ég fólk á að skoða þessar myndir. Sumir munu kannast við ýmislegt, og yngra föik gæti haft mikla ánægju af þvi, sem þarna er á boðstólum. Ennfremur eru þeir sjálfsagt til hér í bofg, sem gætu gefið upplýsingar u.m sumar af þess- um merkilegu gómlu ljós- myndum, og væri það vafalaust vel þegið. Með þökk fyrir góða skemmtun. Valtýr Pétursson. Evald Hemmert: „Frú Hemmert".

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.