Morgunblaðið - 08.06.1988, Blaðsíða 59

MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 8. JÚNÍ 1988
59
HRINGRÁS LÍFSINS
Til Velvakanda.
Ólafur Þór Eiriksson skrifar:
Skyldi öllu því sem hveijum
manni viðkemur vera lokið, er við
„deyjum"? Svo segja sumir, en flest-
ir þenkjandi íslendingar andmæla
því harðlega. „trúaðir" landar vorir
telja, að oft hafi komið fram sann-
anir um að okkar bíði eilíft fram-
haldslíf sem kristnum mönnum
Guði vorum í sælunni á himninum.
Til sönnunar þessu nægir mörgum
manninum að vísa til ýmissa helgra
bóka, eða „reynslu" ýmissa ævi-
sagnaritara.
I dag teljast heyra sögunni til
þeir tímar, þegar kirkjunnar menn
reyndu að fæla almúgann til betri
lífsháttu með prédikunum um
helvítisvist að eilífu til halda þeim,
er leiddu „guðsorð" hjá sér, en
himnaríkissælu þeim, er tækist að
feta þann þrönga syndlausa veg er
kirkjan boðaði. Með aukinni mennt-
un og þekkingu, gagnrýnni hugsun,
telja æ fleiri kristnir menn, að allir
komst á annað og betra tilverustig
að þessu lífí loknu, að Guð sé algóð-
ur og geti því vart dregið fólk í
dilka, þrátt fyrir örlitlar yfírsjónir
þess í lífsins ólgusjó.
Einkunn (karma)
Margir aðhyllast þá skoðun, að
látnir menn séu á mismunandi þrep-
um í lífínu hinum megin, þannig
að þeir sem hafa verið virkilega
vondir í jarðbundna lífinu lendi í
neðsta þrepi, þar sem þeir verða
að dúsa, uns þeir hafí bætt ráð sitt
á einhvem hátt. Þess konar ein-
kunnagjöf sé við lýði á öllum þrep-
um, með tilheyrandi hreppaflutn-
ingum, þannig að að lokum endi
allir við hægri eða vinstri hönd
Guðs og njóti eilífrar sælu.
Að einkunn sé gefín fyrir jarð-
bundna lífíð er í raun homsteinn
allra trúarbragða. Sumir telja jafn-
vel að þau hafí verið verkfæri
ríkjandi valdastétta á hveijum tíma
til að halda þegnunum friðsælum,
t.d. kúguðum fátæklingum, sbr.
„Sælir em fátækir, því að þeir
munu guðsríki erfá.“
Hindúar á Indlandi hafa aðhyllst
þá kenningu, að menn fæðist til
fyrirframákveðinnar stéttar, þar
sem þeim beri að haga sér skikkan-
lega, svo að þeir geti átt von um
gott karma (einkunn), endurfæðist
þá jafnvel í næstu stétt fyrir ofan.
Slæm lífshegðan hefði þannig þver-
öfug áhrif, menn færðust neðar um
stétt, ellegar stæðu í stað.
Þannig hefur ríkjandi valdastétt-
um auðnast að halda tiltölulegri ró
og spekt í þessum geysifjölmennu
ríkjum sem mynda sambandslýð-
veldið Indland, þar til á allra síðustu
ámm og áratugum, með aukinni
menntun íjöldans.
Alls staðar hafa trúarbrögðin
orðið að laga sig að minnkandi fá-
fræði almúgans. Með aukinni þel'k-
ingu og menntun mun æ fleira fólk
gera sér grein fyrir því, að í raun
var það maðurinn sem skóp sér
guðina, til að finna sér skýringu á
ýmsum „yfirskilvitlegum“ fyrirbær-
um í náttúmnni, en eigi öfugt.
Mennimir munu þá skilja að öll
emm við órofa þáttur í hinni eilífí
hringrás lífsins, og að öll bemm við
ábyrgð gagnvart komandi kynslóð-
um, eins og nú verður skýrt.
Fæðukeðja lífsins
Öll „deyjum" við fyrr eða síðar.
íslendingar em flestir jarðsettir
tveimur metram undir yfirborði
þeirra kirkjugarða, þar sem þeim
er komið fyrir við sérstaka athöfn.
En ekki er þar með sagt, að við
höfum að endingu sagt skilið við
lífið. Það er nú öðm nær, því að
fæðukeðja lífsins á þessari dásam-
legu Jörð okkar heldur áfram, þrátt
fyrir þá leiðu staðreynd, að kirkju-
garðamenningin hafi óneitanlega
seinkað því, að kristnir menn kom-
ist á ný inn í þá sjálfsögðu keðju
lífsins. Enda er það svo, að nokkuð
fáheyrt er, að fslendingar telji sig
hafa verið uppi einhvem tíma áður
í formi annars manns, karls eða
konu.
A Indlandi afturá móti trúa
hindúamir á endurfæðinguna sem
sjálfsagðan þátt í lífsmynstrinu. Til
að seinka ekki því eðlilega ferli að
menn „endurfæðist" em líkin
brennd undir bemm himni. Hinn
látni komist þannig fyrr í líkama
annars manns.
Mannát heyrir sögunni til, a.m.k.
opinberlega og er fordæmt hvar
sem til þess spyrst. „Villimenn“ sem
slíkt stunduðu trúðu því, að eigin-
leikar og hæfileikar látinna manna
bæmst á milli við átið. í höfðingj-
anna hlut komu bestu bitamir, svo
sem heilinn.
í hveijum manni em litningar
eða arfberar, er berast mann fram
af manni. Þeirra vegna er oft talað
um ákveðin ættareinkenni innan
fjölskyldna. En af og til fæðist þó
einhver sem virðist engin slík ein-
kenni bera, kemur eins og „skratt-
inn úr sauðaleggnum", þótt þau orð
séu sjaldnast notuð. Skýringin kann
að vera sú, að litningar löngu lát-
inna manna hafí þar með borist
fæðukeðjuna á enda.
Einkenni þeirra trúflokka sem
trúa á endurfæðingu manna er það
að líkamsleifar látinna manna ná
brátt aftur inn í fæðukeðju lífsins.
Á Indlandi er tiltölulega alltítt, að
böm segist muna ýmislegt sem þau
ættu í raun ekki að hafa hugmynd
um. Hvað þá með einstöku undra-
bömin sem virðast hafa meðfædda
hæfileika í hinum ólíkustu greinum
lista og vísinda? Gott dæmi um það
hve langt okkur hefír miðað frá
tímum fáfræði, fordóma og um-
burðarleysis er, að sennilega verður
höfundur ekki brenndur á báli, sak-
aður um villutrú.
Herstöðin
Þar sem að höf. trúir því, að
hvert og eitt okkar eigi að reyna
að lifa sem lengst, þannig að við
gætum þroskað og menntað arf
okkar fyrir komandi kynslóðir sem
mest, leggur hann til að herstöðin
á heiðinni verði gerð að alþjóðlegri
friðareftirlitsstöð á vegum Samein-
uðu þjóðanna, og verði þannig tákn
um að allir emm við jarðarbúar
bræður og systur sem stefnum öll
að sameiginlegu lokatakmarki: Að
á Jörðu ríki fullkominn friður, jafn-
rétti og bræðralag.
Reykjanesskaginn í hel-
greipum frístundabænda
Til Velvakanda.
Náttúruunnandi ritar:
Nú á þessu fallegu vordögum em
frístundabændur í höfuðborginni og
nálægum bæjarfélögum að sleppa
fénu á §all, á afréttinn, sem þeir
kalla svo, á þau fáu strá, sem.enn
fínnast eftir margra alda ofbeit.
Þetta gera þeir í óþökk allra þeirra,
sem vilja græða upp landið, og
ætla má, að þeir geri það einnig í
óþökk eiginlegra bænda, þeirra,
sem lifa á sauðfjárbúskap.
Átroðningur fjárins á nauðbitnu
landinu kemur að sjálfsögðu í veg
fyrir, að gróðurinn nái að rétta úr
kútnum og grænu torfumar, sem
eftir em, minnka óðum. Nú er svo
komið, að mestur hluti Reykjanes-
skagans er orðinn að auðn þótt
hann hafí áður verið umvafínn
gróðri. Skógar uxu í Krísuvík áður
fyrr og Strandartorfum hjá Helga-
felli var skógur, sem Strandarmenn
í Selvogi áttu ítök í. Nú sér ekki á
kvist á þessum stöðum, aðeins
auðnina eina. Fyrir 65 ámm var
Krísuvíkurheiðin ein samfelld gróð-
urþekja en nú em aðeins eftir af
henni tætlur einar.
Það er orðið meira en tímabært
að banna þessa herferð frístunda-
bændanna á hendur landinu og ég
skora á þau fjölmörgu félagasam-
tök og einstaklinga, sem vilja vinna
að því að bæta landið, að skera upp
herör gegn þessu eyðingarsporti
áður en hinni lifandi náttúm blæðir
út.
Ég þakka öllum þeim, sem glöddu mig meÖ
gjöfum,- skeytum og vinarkveðjum á 80 ára
afmceli minu.
GuÖ blessi ykkur öll.
MeÖ vinarkveÖju,
Theódór Einarsson,
Arnanesi.
SUMARBUÐIR
Dagana 22. júlí - 5. ágúst nk. efnir íþróttasamband fatl-
aðra til sumarbúðadvalar fyrir fatlaða á Laugarvatni.
Haldin verða 3ja viku námskeið og megináherslan verður
lögð á íþróttir og útivist.
Sækja þarf um dvöl í sumarbúðunum fyrir 25. júní nk.
Allar nánari upplýsingar er unnt að fá á skrifstofu íþrótta-
sambands fatlaðra, íþróttamiðstöðinni, Laugardal. Síminn
á skrifstofunni er 91-83377.
Hirtshals
GÍRAR
Aflúrtaksgírar til að knýja spildælur
og aðrar vökvadælur.
Kostir vinkilgíra eru ótvíræðir vegna
þess hve lítið fer fyrir þeim. Hægt er
að fá þá með allt að 7 úrtökum, þar
af 5 með sjálfstæðum vökvatengsl-
um.
Öflug varahluta- og viðgerðarþjón-
usta.
Hönnum, seljum og setjum upp
allan vökvabúnað.
ÍANDVEiARHF
SMtDJUÆG!66. PÚSntÓtf20. 202KÓPAVOGt.S.9t-76600
p
s s Gódan daginn!