Morgunblaðið - 17.03.1996, Qupperneq 34

34 SUNNUDAGUR 17. MARZ 1996
MORGUNBLAÐIÐ

IGHTYEARi
TVEIR vinir; kúrekinn og geimfarinn lenda í ævintýrum.
TIIKNIMYNDIR eru gerðar
í höndunum og þannig
hefur það verið frá því
löngu áður Walt Disney
gerði fyrsta ævintýrið
um Mikka mús. Þar til
núna. Fyrsta tölvuteiknaða teikni-
myndin í fullri lengd var frumsýnd
um síðustu jól í Bandaríkjunum.
Hún heitir Leikfangasaga eða
„Toy Story“, er framleidd af Disn-
eyfyrirtækinu, sögufrægum fram-
leiðanda teiknimynda, og græddi
meira en Pocahontas, nýjasta Dis-
neyteiknimyndin sem gerð er með
hefðbundnum hætti. Kvikmynd-
imar hafa fyrir margt löngu tekið
tölvutæknina í þjónustu sína en
aðeins litlir hlutar þeirra hafa ver-
ið unnir í tölvu; Tortímandinn 2
og Júragarðurinn eru skínandi góð
dæmi um hvemig tölvumar hafa
losað um allar hömlur svo nú er
hægt að kvikmynda það sem hug-
urinn girnist. En bíómynd í fullri
lengd gerð að öllu leyti á lykla-
borði er nýmæli sem boðar bylt-
ingu í gerð teiknimynda framtíðar-
innar og jafnvel bíómynda al-
mennt.
Kúreki og geimfari
Leikfangasaga var framleidd
eins og hver önnur kvikmynd.
Leikmyndir vom smíðaðar og
Leikfangasaga er fyrsta teiknimynd Disney-
fyrirtækisins sem gerð er alfarið í tölvu.
Arnaldur Indriðason kynnti sér hvemig
tölvumar bjuggu til teiknimynd, sem
reyndist vinsælasta jólamyndin í Banda-
ríkjunum og verður sýnd með íslensku tali
hér á landi um páskana.
MYNDIN er unnin að öllu leyti í tölvu; starfsmaður
Pixar við skjáinn.
málaðar og valin voru sjónarhorn
fyrir upptökuvélar nema allt var
það gert í tölvum. Persónur og
leikmunir voru lýstir upp og yfír-
borði þeirra breytt með tölvuskip-
unum. Þegar teiknimyndir eru
gerðar á hefðbundinn hátt liggur
ómæld vinna að baki hverrar sek-
úndu. Það sama á við um tölvu-
teikningarnar. Myndin var fjögur
ár í vinnslu en höfundar heniiar,
sem höfðu getið sér góðan orðstír
fyrir auglýsingar og stuttmyndir
gerðar í tölvum, gengu með það
í maganum áratugum saman að
búa til bíómynd í fullri lengd. Þeir
stjórna tölvufyrirtækinu Pixtar
sem er í eigu Steven Jobs, stofn-
anda Apple tölvufyrirtækisins, og
gengu á fund yfírmanna Disney-
fyrirtækisins árið 1991, sem tóku
hugmynd þeirra vel. Joss Whedon
(„Speed“, „Alien 4“) er skrifaður
fyrir lokahandriti en sagan varð
til meðal starfsmanna Pixar og
snerist.um sérstakt áhugamál leik-
stjórans Johns Lasseters, leikföng.
Aðalpersónumar eru tvær, kú-
rekinn Woody, sem Tom Hanks
talar fyrir, og geimfarinn Buzz
ljósár, sem Tim Allen leikur. Wo-
ody er af gamla skólanum verandi
hefðbundinn kúreki. Hann er vin-
sælasta leikfangið í eigu hins sex
ára gamla Andys þar til Buzz kem-
ur til sögunnar. Sá er ævintýraper-
sóna úr geimnum búinn stillanleg-
um vængjum, leysibyssu, arm-
bandstalstöð og gæjalegri tölvu-
gerðri röddu. Það fer einstaklega
mikið í taugarnar á venjulega kú-
rekanum þegar Buzz heldur því
fram að hann sé ekki leikfang
heldur geimferðalangur sem orðið
hefur strandaglópur í leikfanga-
safni Andys. Aðrir í leikfangasafn-
inu eru m.a. Kartöfluhausinn (Don
Rickles) og taugaveikluð grameðla
(Wallace Shawn). Atvikin haga því
svo til að Woody og Buzz lenda
Qarri heimili Andys og þurfa að
fmna leiðina heim og komast
framhjá óteljandi hættum m.a.
skemmdarvargnum Sid, sem hefur
yndi af að eyðileggja leikföng.
Fínstillingar og smáatriði
Þungamiðjan í tölvumyndagerð-
inni er fínstilling hreyfínganna.
„Fínstillingin er það sem fær per-
sónumar til að lifna við; þú bætir
hálfri sekúndu við hreyfingu
handleggs eða færð handlegginn
til að snúast,“ segir Lasseter. „Að
því leyti er vinnan með tölvuteikn-
ingar einstök. Þú þarft ekki að
byrja upp á nýtt og henda hundr-
uðum teikninga ef þú vilt hnika
einhveiju til.“ Listin er falin í
smáatriðunum. „Maður þarf að
hugsa fyrir öllum fylgihlutunum
með hverri persónu. Buzz hefur
t.d. vængi sem spretta aftur úr
honum og glóa í myrkri og hann
er góður í karate. Síðan er unnið
með „leikinn“, hvernig Buzz
gengur og tjáir sig. Þá er komið
að gerð yfirborðsins og fundið út
hvernig birta lendir á honum og
hvernig hann lítur út þegar hann
t.d. glóir í myrkrinu." Rétt eins
og í hefðbundinni teiknimynda-
gerð er unnið með grófteiknaðar
hugmyndir í byijun. Tölvuteikn-
ararnir fullkomna þær á tölvuskj-
ánum með beinagrindum af fígúr-
unum sem síðan eru alskapaðar í
tölvunum.
Um leið og byijað var að vinna
við handritið var „útlit“ myndar-
innar ákveðið. Höfundarnir leituð-
ust við að hafa það eins raunveru-
legt og unnt var með því að leggja
áherslu á einskonar myndasögu-
raunsæi þar sem farið var oní
hvert smáatriði lýsingar og ann-
arra tæknilegra atriða varðandi
útlitið sem miðuðu að því að líkja
mjög eftir raunveruleikanum. „Við
unnum með hluti sem ekki voru
raunverulegir en gerðum þá eins
raunverulega og hægt var,“ er
haft eftir Lasseter. „Markmiðið
var ekki að láta alla halda að við
hefðum farið út og tekið myndir
á hefðbundinn hátt en útkoman
er samt raunverulegra útlit en í
öðrum teiknimyndum." Þegar
gerðar eru teiknimyndir á hefð-
bundinn hátt er búin til „biblía“
fyrir hveija persónu sem teiknar-
amir geta gengið í þar sem
geymdar eru allar upplýsingar um
hreyfíngu og einkenni hennar frá
öllum sjónarhornum. í Leikfanga-
sögu var búið til „safn“ fyrir hveija
persónu, hreyfingar hennar,
göngulag og andlitsfall sem hægt
var að kalla fram í tölvunni og
laga að ólíkum kringumstæðum
og sviðsbúnaði.
Bætafjöldinn
Hugbúnaðurinn sem notaður
var við gerð Leikfangasögu var
ÚR beinagrind í bíómynd; kúrekinn og umhverfi hans verður til í Leikfangasögu.
c
<
í
i
i
i
<
<
(
(
(
I