Morgunblaðið - 07.12.1999, Side 55
I
f
MORGUNBLAÐIÐ
ÞRIÐJUDAGUR 7. DESEMBER 1999 55
UMRÆÐAN
V ont versnar
í GREIN, sem und-
irritaður birti í Morg-
unblaðinu miðvikudag-
inn 1. desember, var
lýst fráleitri stöðu ís-
lendinga í væntanleg-
um samningum við
Norðmenn um áliðju-
ver á Reyðarflrði. Við
Norðmönnum blasii’,
að íslenzk stjórnvöld
kosta þar til öllu að ná
fram ákvörðun um
stórvirkjun í Fljótsdal
nú þegar. Að því búnu
eiga Norðmenn all-
skostar við íslenzk
stjórnvöld í samninga-
gerð, vitandi að líf rík-
isstjórnar Islands liggur við að
samningar takist.
Hvaða heilvita maður fer í graf-
götur með hvað þetta ber í skauti
sér?
Stjórnarherrarnir hljóta að vera
búnir að gera það upp við sig að þeir
séu reiðubúnir að ganga að afarkost-
um Norsk Hydro. Ella myndu þeir
ekki haga sér í málinu eins og raun
ber vitni.
Slæm var staðan, eins og sýnt hef-
ir verið fram á, en síðustu dægrin
heflr kastað tólfunum.
Á fundi sl. þriðjudag með fulltrú-
um Worid Wide Fund for Nature
lýstu fulltrúar Norsk Hydro yfir
-að fyrirtækið væri ekki andvígt
lögformlegu mati á umhverfis-
áhrifum Fljótsdalsvirkjunar og
leiðrétti misskilning sem um það
efni hefði ríkt;
-að þeir myndu ekki missa áhuga á
byggingu álvers, þótt seinkun
yrði á fyrri tíma viðmiðun um það
efni;
-að þeir væru opnir fyrir umræð-
um um alla þætti málsins við nátt-
Sverrir
Hermannsson
úruverndarsamtök,
stjórnmálamenn og
aðra sem hagsmuna
hefðu að gæta.
Nú hafa ýmsir talið,
að hér væri um kú-
vendingu að ræða af
hálfu Norsk Hydro.
Ekki er það þó alveg
víst. Hinsvegar er um
að tefla algeran snar-
snúning frá því, sem
iðnaðarráðherra hefir
fullyrt að væri afstaða
fyrirtækisins. Þegar
hafðar eru í huga um-
gengnisvenjur hans við
sannleikann er allt eins
víst að fyrri fullyrðing-
ar um afstöðu Norðmanna hafi verið
frumframleiðsla í iðnaðarráðuneyt-
inu, enda vanur maður sem snýr
snældunni á þeim bæ.
En viðbrögð iðnaðarráðherra við
yfirlýsingum Norsk Hydro eru öll-
um augljós, sem hafa augu opin.
Hann gerir sér hægt um hönd og
betlar nýja yfirlýsingu hjá Norsk
Hydro, sem hann túlkar að sinni vild,
enda dró fyrirtækið engar fyrri yfir-
lýsingar sínar til baka.
Og sannast nú enn einu sinni að
lengi getur vont versnað. Hábölvuð
var samningsstaða okkar fyrir þetta
síðasta framtak iðnaðarráðherrans,
en nú má heita að hann hafi selt
Norsk Hydro sjálfdæmi í málinu.
Eða hver halda menn að verði staða
íslenzks ráðhen-a gagnvart Norð-
mönnum eftir að hann hefir lagzt á
hnén fyrir framan þá og grátbeðið
um yfirlýsingu sér til handa að nota í
pólitískum málflutningi uppi á ísl-
andi? Yfirlýsingu til að geta haldið
áfram blekkingum um afstöðu þein-a
í málinu. Blekkingum ætluðum al-
menningi og taglhnýtingum á Al-
Álver
Hafi samningsstaða ís-
lands verið erfið fyrir,
segir Sverrir
Hermannsson, er hún
nú með öllu vonlaus.
þingi, sem vita þó betur.
Það er eftir öðru að iðnaðarráð-
herrann skuli velja 1. desember til
athæfisins. Islenzk stjórnvöld hafa
aldrei lagzt lægra.
Hafi samningsstaða Islands verið
erfið fyrir, er hún nú með öllu von-
laus.
En skamma stund verður hönd
höggi fegin. Þetta framferði allt er
með þeim fádæmum, að ýmsir munu
hugsa sem svo að tilgangurinn geti
einnig helgað þeirra meðöl. Ef svo
heldur fram sem horfir, stefna mál í
óefni og voða. Ef ráðamenn ætla að
fara fram með svo dæmalausum
hroka og valdníðslu, munu þeir áður
en varir hitta sjálfa sig fyrir. Enda er
þá svo komið að eigi hafa ein lög allir.
Árið 2000 er sérstök ástæða til að
rifja upp, til hvers ætla má að leiða
muni, ef sundur er skipt lögunum.
Slíkt ætluðu stjórnvitringai’ árið
1000 að myndi sundur skipta friðin-
um og mætti þá eigi við það mega
búa.
Þúsund ár hafa í engu hnekkt
þeirri speki.
Reykjavík, 2. desember 1999.
Höfundur er alþingismaður og for-
maður Ftjálslynda flokksins.
Landsvirkjun
segir ósatt
í SKÝRSLU sinni
um áhrif Fljótsdals-
virkjunar á umhverfið
fullyrðir Landsvh’kjun
að byggt sé á athugun-
um á gróðurfari Eyja-
bakka sem nú er ljóst
að voru aldrei gerðar.
Staðhæfingar Landsv-
irkjunar um að rann-
sóknir á dýralífi svæð-
isins hafi verið gerðar í
„hartnær 30 ár“ eru
sömuleiðis gróflega
ýktar.
Uppspunnar gróð-
urrannsóknir
í skýrslunni segir
(bls. 66) um athuganir á gróðurfari
Eyjabakkasvæðisins: „Sumarið 1998
gerði Ágúst H. Bjamason grasa-
fræðingur athuganir á svæðinu..."
Þar er einnig fullyrt að „ítarlegar
rannsóknir vegna virkjunaráforma"
hafi byrjað þar árið 1975 „og hafa
þær staðið yfir með hléum síðan“.
Þetta er hvort tveggja ósatt.
Ágúst H. Bjarnason skilaði grein-
argerð til Landsvirkjunar í mars á
þessu ári. Þar segir orðrétt: „Vegna
vatnavaxta varð ekki komist út í Þór-
iseyjar eða að Hraukum og er þar
byggt á fyrri athugunum." Grasaf-
ræðingurinn komst því ekki út í
Eyjabakka eins og hann gerir
Landsvirkjun skilmerkilega grein
fyrir. Það er því ekki satt hjá
Landsvirkjun að skýrslan byggist á
athugunum á gróðurfari Eyjabakka
sumarið 1998.1 hnausþykku fylgiriti
sem alþingismenn fengu með
skýrslu Landsvirkjunar var að finna
margvísleg frumgögn málsins. Þar á
meðal voru nokkrar greinargerðir
vísindamanna. Greinargerð Agústs
var ekki meðal þeirra.
Hvaða „ítarlegu“
gróðurránnsóknir á
Eyjabökkum stóðu
„með hléum“ frá 1975?
Náttúrufræðistofnun
kannaði að beiðni um-
hverfisnefndar Alþing-
is hvaða rannsóknir
hefðu verið gerðar á
gróðri Eyjabakka. Nið-
urstaðan var þessi: Ár-
ið 1975 var gróður
kannaður í sjö daga og í
tíu daga árið 1977. Orð-
rétt segir í bréfi Nátt-
úrufræðistofnunar til
umhverfisnefndar:
vNáttúrufræðistofnun
Islands hefur ekki vitn-
eskju um aðrar gi'óðurrannsóknir á
þessu svæði fyrir utan rannsóknir
Steindórs Steindórssonai’ frá Hlöð-
um árið 1935.“ Landsvirkjun leyfir
sér því að halda fram gagnvart AI-
þingi að rannsóknir sem stóðu í 17
daga samtals fyrir 22 árum séu ítar-
legar rannsóknir sem með hléum
hafi spannað aldarfjórðung!
3 sumur eða 30 ár?
í skýrslu Landsvirkjunar segii’
(bls. 133) að „rannsóknir á dýralífí
við Eyjabakka hafi nú staðið yfu’ í
hartnær 30 ár...“ Þetta eru grófar
ýkjur. Hið sanna er að þessar rann-
sóknir stóðu aðeins yfir sumrin
1979-81, auk einnar viku sumarið
1975. Síðan hafa gæsir og hreindýr
verið talin dagpart á sumri hverju.
Þetta er staðfest í öðru bréfi frá
Náttúrufræðistofnun íslands til um-
hverfisnefndar Alþingis.
Landsvirkjun hefur talið meiri-
hluta Alþingis trú um að það sé í lagi
að sökkva Eyjabökkum þvi niður-
stöður áratugalangra rannsókna
sýni að það sé verjanlegt frá vísinda-
Fljótsdalsvirkjun
Landsvirkjun er uppvís
að því, segir Össur
Skarphéðinsson, að
leggja fyrir Alþingi
ósannar upplýsingar um
lykilatriði málsins.
legu sjónarmiði. Nú er sýnt með
óhrekjandi dæmum að Landsvirkjun
segir ósatt. Hún er uppvís að því að
leggja fyrir Alþingi ósannar upplýs-
ingar um lykilatriði málsins. Hversu
ábyggilegt plagg er skýrslan ef frá-
sagnir hennar af lykilrannsóknum á
lífríki Eyjabakka eru að verulegu
leyti uppspuni?
Höfundur er alþingismaður.
HUGBÚNAÐUR
FYRIR WINDOWS
Frábær þjónusta
KERFISÞRÓUN HF.
Fákafeni 11 • Sími 568 8055
www.islandia.is/kerfisthroun
Össur
Skarphéðinsson
Teg. 1024142 B2I0 x D82 x H90 cm.
B225 x D88 x H97 cm.
HUSGAGNAHOLLIN
Vandaðir amerískir svefnsófar með
innbyggðri springdýnu. Frábær lausn þegar
sameina þarf fallegan sófa og gott rúm. Margar gerðir
BI86 x D93 x H88 cm.
?
1