Dagblaðið Vísir - DV - 02.06.1990, Qupperneq 12

12
LAUGARDAGUR 2. JÚNÍ 1990.
Kvikmyndir
Veiðimaðurinn
Ein af þeim myndum sem var
frumsýnd á kvikmyndahátíðinni í
Cannes í ár var nýjasta mynd Clint
Eastwood sem bar nafnið WHITE
HUNTER BLACK HEART. Eins og
svo oft áður er Clint Eastwood
bæði framleiöandi og leikstjóri
myndarinnar fyrir utan að leika
aðalhlutverkið. Það má því með
sanni segja að mikið vatn hafi
runnið til sjávar þessi tuttugu og
fimm ár sem eru liðin síðan East-
wood gat sér nafn sem leikari þegar
honum tókst með hjálp leikstjórans
Umsjón
Baldur Hjaltason
Sergio Leone að endurvekja vin-
sældir kúrekamyndanna með
hinni sérstæðu túlkun sinni á kú-
rekanum í A FISTFUL OF DOLL-
ARS.
Gömlu kúrekamyndimar frá
Hollywood höfðu alltaf skýr skil á
milli hins góða og illa. Góðu menn-
irnir vom með ljósa hatta og vel
rakaðir meðan skúrkarnir voru
yfirleitt svartklæddir og órakaðir.
Það sem Eastwood gerði var aö
taka sér til fyrirmyndar ítalskar
kúrekamyndir þar sem ekki voru
eins skörp skil milli hins góða og
illa. Því var kúrekinn sem East-
wood lék í myndinni órakaður,
tötralega klæddur, hafði vindil
milh tannanna og reið á asna sem
var alger andstæða ímyndar gömlu
kúrekanna eins og þeirra sem John
Wayne var vanur að leika. En
áhorfendur féllu i stafi yfir þessari
persónu og þar með var ísinn brot-
inn.
Ný ímynd
Fyrstu þrjár myndir Eastwood
mynda nokkurs konar þríhyrning
sem varð undirstaðan að ferli hans
sem leikara og líklega síðar sem
leikstjóra. Fyrir utan A FISTFUL
OF DOLLARS eru þetta myndirnar
THE GOOD, THE BAD AND THE
UGLY og svo FOR A FEW DOLL-
ARS MORE. Þegar Eastwood sneri
síðan til Bandaríkjanna eftir dvöl
sína í Evrópu lét hann verða sitt
fyrsta verk að framleiða banda-
rískan „spaghetti“-vestra sem var
HANG EM HIGH. Síöan hefur
hann leikið í fjötda kúrekamynda
eins og HIGH PLAINS DRIFTER,
THE OUTLAW JOSEY WALES og
svo PALE RIDER.
Það sem gerir Eastwood frá-
brugðinn mörgum leikurum er' að
hann geröi sér snemma grein fyrir
því að hann yrði að breyta ímynd
sinni i hugum kvikmyndahúsa-
gesta og reyna fyrir sér í öðrum
hlutverkum en sem kúreki. Og það
sem meira er er að honum tókst
þetta og hann hefur á síðari árum
verið að þroskast, bæði sem leikari
og leikstjóri.
Erfið aðlögun
Margir aðdáendur hans uröu
furðu lostnir á sínum tíma þegar
hann birtist á hvíta tjaldinu í hlut-
verki Dirty Harry í samnefndri
mynd. Þótti honum takast nokkuð
vel upp enda var Harry mikið
hörkutól og fámáll sem átti vel við
Eastwood. Sagt var að þeim mun
minna sem hann segði í myndum
sínum þeim mun betri væru þær.
Að vísu var þessi tilraun East-
woods ekki sú fyrsta sem hann
gerði til að varpa af sér kúreka-
klæðunum því að hann haíði leikið
m.a. plötusnúð í PLAÝ MISTY FOR
ME og svo í myndinni THE BEGU-
ILDED. Hins vegar gekk Eastwood
í gegnum erfitt tímabil eftir Dirty
Harry tilraunina eins og myndim-
Hér sést Eastwood að störfum sem leikstjóri.
Hér er Eastwood að ræða við Marisa Berenson sem fer með sama
hlutverk og Katharine Hepburn á sínum tíma.
í nýjustu mynd sinni
White hunter, black
heart, er Clint East-
wood talinn veraað
lýsa lífi John Huston
meðan hann vann
að gerð myndarinnar
African queen
í Afríku 1951
ar EVERY WHICH WAY BUT LO-
OSE og ANY WHICH WAY YOU
CAN sýna, þær misstu algerlega
marks. Sama má segja um TIGH-
TROPE, CITY HEAT og BRONCO
BILLY meðan myndin um San
Franscisco fangelsið, ESCAPE
FROM ALCATRAZ, naut mikUla
vinsælda. Það var einnig á þessu
tíma að Eastwood ákvað að reyna
fyrir sér sem leikstjóri og eins og
eðlilegt er tók það sinn tíma að
þróa sinn leikstjómarstíl og slípa
af alla vankanta. Myndin BIRD,
sem Eastwood gerði 1988 um líf
bandaríska djassleikarans Charlie
Parker, var einstaklega sterk, heil-
steypt og vel gerð og sýndi og sann-
aði að þegar Eastwood tekst vel upp
em honum flestirwegir færir.
Afríka
En þá er komið að WHITE HUNT-
ER, BLACK HEART. Þótt nafnið
gæti geflð til kynna að hér væri um
að ræða ævintýramynd í stíl við
ROMANCING THE STONE og
sögusviðið væri í Afríku Þá er það
ekki svo. Myndin er byggð á sögu
Peter Vertel frá 1953 og segir á áhri-
faríkan og næman máta frá banda-
rískum leikstjóra sem verður grip-
inn þeirri áráttu að veiða fíla með-
Það er ekki haegt að neita að Vans-
tone likist Bogart.
an hann er að vinna að leikstjórn
breskrar kvikmyndar í Afríku. Þótt
í lok WHITE HUNTER, BLACK
HEART sé þess getið að efni mynd-
arinnar hafi enga stoð í raunveru-
leikanum og að í myndinni sé leik-
stjórinn nefndur John Wilson þá
vefst það varla fyrir nokkrum
manni, sem hefur séð WHITE
HUNTER, BLACK HEART, að
myndin fjallar um John Huston
heitinn og dvöl hans í Afríku meö-
an hann var að undirbúa kvik-
myndatökurnar á myndinni
AFRICAN QUEEN. Meira að segja
heitir myndin sem John Wilson er
að vinna að í Afríku THE AFRIC-
AN TRADER.
Stórbrotinn
persónuleiki
Þaö er Clint Eastwood sjálfur sem
leikur Huston. Hann klæðist eins
og hann gerði, reykir sams konar
vindla ásamt því að hafa uppi til-
burði og málfar eins og Huston ein-
um var tamt. Það er auðséð að
Eastwood ber mikla virðingu fyrir
Huston og aðdáun hans skín oft í
gegnum túlkun hans á John Wil-
son.
Handritiö er skrifað af þeim Peter
Viertel, James Bridge og Burt
Kennedy. Vandi Eastwoods sem
leikstjóra felst í því að draga upp
mynd af bráðgáfuðum og hæfi-
leikaríkum manni sem ákveður að
láta alla ábyrgðartilfinningu lönd
og leið. Þeim félögum virðist hafa
tekist það nokkuð vel, enda hæg
heimatökin fyrir Eastwood þar sem
hann leikstýrir sjálfum sér.
WHITE HUNTER, BLACK HE-
ART hefst í Bretlandi. Wilson býr
þar í vellystingum á sveitasetri
ásamt tilheyrandi þjónustuliði.
Hjólin fara síðan að snúast eftir að
Pete Verrell bætist í hópinn en
hann hafði tekið að sér að rita end-
urminningar Wilsons. Skömmu
síðar er lagt af stað til Afríku til
að leita að heppilegum stöðum til
kvikmyndatöku. Þar kemur fljót-
lega í ljós að Wilson hefur meiri
áhuga á villidýraveiðum en kvik-
myndagerð og varð ástandið það
alvarlegt aö aðstandendur mynd-
arinnar voru að velta fyrir sér að
láta lýsa Wilson geðveikan til að fá
hann ofan af þessum hugarórum
sínum.
Einvala lið
Clint Eastwood þræðir nýjar
brautir í þessari mynd. WHITE
HUNTER, BLACK HEART fer
mjög rólega af stað og það er lítið
um hasaratriði. Eastwood nýtur
góðrar aðstoðar fiölda manna eins
og kvikmyndatökumannsins Jack
N. Green og búningahönnuðarins
John Mollo að ógleymdum meðlei-
kurum. Myndin var tekin í
Zimbabwe og gekk allt snurðulaust
fyrir sig sem er í algerri andstöðu
við reynslu John Huston þegar
hann gerði AFRICAN QUEEN.
Huston tók þá mynd í Belgísku
Congo og varð hann að berjast við
bæði mikinn hita og sjúkdóma auk
eilífra deilna við aðalleikendurna
sem voru Humphrey Bcgart og
Katharine Hepbum. En margt hef-
ur gerst í Afríku á þessum tæpum
40 árum.
Fyrir kvikmyndahátíðina í Can-
nes voru uppi miklar vangaveltur
um hvemig dómnefndin tæki
myndinni, enda sat í henni Anjelica
Huston, dóttur Johns Huston.
Hvort það réð úrslitum skal látið
ósagt en það var alla vega mynd
David Lynch, WILD AT HEART,
sem hlaut að þessu sinni gullpál-
mann.
Helstu heimildir:
Variety, Premiere.