Dagblaðið Vísir - DV - 09.01.1996, Blaðsíða 14

14
ÞRIÐJUDAGUR 9. JANÚAR 1996 DV
tUveran
Greiðsluvandi:
Hverjir?
„Það er I raun ekki hægt að
gefa neina formúlu fyrir því
hvaða fólk það er sem á í
greiðsluerfíðleikum en yfirleitt
snýst þetta einfaldlega um það
fólk sem hefur mjög lág laun.
Við sjáum dæmi um hitt líka,
dæmi þar sem fólk er með það
sem almennt yrði talið til góðra
launa, en það ræður samt ekki
við vandann," segir Kristján
Einarsson, þjónustustjóri ís-
landsbanka í Kringlunni, en í
hverri viku ræðir hann við fólk
sem á í greiðsluvanda af ein-
hverju tagi. Kristján segir að
hér sé bæði um að ræða hjón og
einstaklinga.
Hvers vegna?
„Skýringarnar liggja ekki
alltaf í augum uppi. Lág laun
spila hér inn í þegar fólk er af
veikum mætti að reyna að eign-
ast þak yfir höfuðið. Hitt er svo
líka til að fólk missi vinnuna
eða að annað hjóna veikist. Yf-
irleitt duga tekjur beggja rétt til
þess að dæmið gangi upp og ef
annað fellur frá, missir vinn-
una eða veikist er voðinn vís,“
segir Kristján. Hann segir að
inni á milli sé vissulega fólk
sem fjárfesti og eyði um efni
fram og komi sér í vanda þess
vegna.
Hvaða ráð?
„Við höfum engar töfralausn-
ir en köfum djúpt ofan í hlutina
með viðkomandi, skoðum tekj-
ur og gjöld og reynum að átta
okkur á því hvort hægt er að
skuldbreyta lánum og lækka
þar með greiðslubyrðina. Því
miður þarf oft að koma til þess
að fólk þurfi að minnka við sig
eignir og þótt það sé oft erfitt
losnar fólk oftar en ekki undan
þungum áhyggjum og getur far-
ið að byggja upp að nýju,“ segir
Kristján. Hann segir lykilatrið-
ið vera að leita aö raunhæfri
lausn og takast á við vandann.
Oft leiti fólk aðstoðarinnar of
seint.
„Við erum að bjóða upp á
greiðsluþjónustu þar sem við
setjumst niður með fólki, spá-
um í útgjöldin og skiptum þeim
niður á jafnar greiðslur yfir
árið. Þetta bjargar fólki ekki út
úr greiðsluvanda en getur kom-
ið í veg fyrir hann.“
-sv
Heimilisbókhald:
Mikilvægast fyrir þá sem
hafa lægstu tekjurnar
„Að mínu mati hefur heimilisbók-
hald mest að segja fyrir þá sem hafa
lægstu tekjurnar þótt mörgum
kunni kannski að finnast þetta
hljóta að vera þveröfugt. Fólk þarf
að halda bókhald til þess að sjá
stöðu sína, sjá í hvað peningarnir
fara og átta sig á hver greiðslugetan
er í raun og veru,“ segir Sigþór
Karlsson viðskiptafræðingur en
hann hefur kennt á námskeiðum
sem Neytendasamtökin hafa staðið
fyrir um heimilisbókhald.
Sigþór segir að hjá mörgum séu '
tekjur sveiflukenndar og þess vegna
geti verið nauðsynlegt að fylgjast
vel með því sem fer í eyðslu. Hér
áður fyrr hafi þetta verið minna
vandamál því fólk hafi átt auðvelt
með að bæta við sig vinnu ef út-
gjöldin hafl aukist. Nú sé það ekki
eins auðvelt.
Auðveldara að spara
„Þegar við horfum á skattamálin
hér á landi þá sýnist mér sem það
hljóti að vera auðveldara að spara
einhvern tíuþúsundkall en að vinna
sér hann inn. Þú þarft að hafa tæp-
ar tuttugu þúsund krónur í laun til
þess að halda eftir tí uþúsundum,"
segir Sigþór. Hann segir það algeng-
an misskilning hjá fólki að telja að
það hafi svo lág laun að það borgi
sig ekki að vera að eyða tíma í bók-
hald, það sé einfaldlega ekkert til
skiptanna.
„Það kemur fólki oft á óvart
hversu mikið fer í smáa hluti sem
fólk hugsar ekki einu sinni um.
Einn hundraðkall á dag er ágætur
áramótabónus ef maður sparar
Það er mikill misskilningur hjá fólki að halda að heimilisbókhald sé bara fyrir þá sem hafa miklar tekjur. Smáu hlut-
irnir, sem keyptir eru inn á heimilið, eru oft dýrari en fólk hyggur og þar er oft hægt að spara. Þótt fólk telji sig hafa
svo lág laun að það sé ekkert til skiptanna kemur oftast í Ijós að einhvers staðar er hægt að klípa af og spara.
DV-mynd GVA
hann og borgar sér hann út einu
sinni á ári.“
Eyðum í sparnað
Sigþór Karlsson ráðleggur fólki
að vera ekki bara að spara til þess
að ná endum saman. Hann segir að
fólk eigi líka að eyða í sparnað, eyða
peningum í hluti sem skipta máli.
Þá segir hann að ef okkur lægi ekki
svona mikið á að eignast alla hluti
myndum við geta sparað mikla pen-
inga með því að safna fyrir hlutum
í stað þess að kaupa þá með afborg-
unum. í stað þess að fá staðgreiðslu-
afslátt borgi fólk háar fjárhæðir í
vexti og kostnað. -sv
Segjum svo...
Segjum líka svo...
Segjum loks svo...
... að þú hafir vanið þig á það í vinn-
unni að rölta út í sjoppu á hverjum degi
að kaupa þér eina kók. Þetta er orðið að
vana hjá þér og til þess að auðvelda
reikningsdæmið gerum við ráð fyrir að
þú látir ekki eftir þér nema þessa
einu flösku á dag um helgar. Milli-
stærð af kóki í gleri kostar,
a.m.k. sums staðar, 85 krónur
og ef við beitum fyrir okkur
reikningskúnstinni frá
því í gaggó kemur út að
þessi ávani kostar á
365 dögum 31.025
krónur. Hver hefði
trúað því?
-sv
... að þú sogir að þér tjöru úr tuttugu
sígarettum á degi hverjum, flestir
sem reykja á annað borð láta sér
ekki duga minna en einn pakka á
dag. Algengasta verðið á pakka af
þessum ófognuði er 267 krónur.
Það er nú ekki svo mikið, eða hvað?
Setjum málið í stærra samhengi, tök-
um upp reiknistokkinn og reiknum
það út að á einu ári kostar það mann,
sem reykir einn pakka á
dag, hvorki meira né
minna en 97.455
krónur. 1 sum-
um tilvik-
um reykja
bæði hjón.
Sú fjöl-
skylda
kveikir í
tæplega tvö
hundruð
þúsund
krónum á ári.
Það hlýtur að
vera erfitt að
réttlæta það
fyrir börnunum
að fjölskyldan
komist ekki í ut-
anlandsferð á
hverju ári!
-sv
... að þú sparir 1000 krónur á viku, jafn mikið
og þaö kostan þig að kaupa tuttugu raðir í lottói
á hverjum laugardegi. Miðað við enga verðbólgu
og 5,25% vexti verður höfuðstóllinn af slíkum
sparnaði orðinn 336 þúsund krónur eftir sex ár.
Ef þú sparar 2000 krónur á viku eftir þessi sömu
sex ár verður höfuðstóllinn 673 þúsund krónur.
í stað þess að fá aldrei vinning í lottóinu og í
stað þess að belgja sig út af gosdrykkjum er hægt
að láta bankann sinn taka þessar fjárhæðir út af
tékkareikn-
ingnum
sínum
emu
sinni í
mánuði.
Maður
finnur
aldrei fyrir
því.
-sv
DV-mynd BG