Vísbending


Vísbending - 18.12.2000, Blaðsíða 51

Vísbending - 18.12.2000, Blaðsíða 51
V* tu^ H. Blönda/ Pétur H. Blöndal er fæddur árið 1944- Hann hélt til náms í stærðfræði og fleiri greinum í Þýskalandi og lauk doktorsprófi árið 1973. Fyrstu árin eftir að hann kom heim sinnti hann kennslu við Háskóla fslands en tók árið 1977 við starfi for- stjóra Lífeyrissjóðs verslunarmanna. Árið 1982 stofnaði hann, ásamt nokkrum öðrum, fyrirtækið Kaupþing hf. en meðal annarra stofnenda má nefna Baldur Guðlaugsson ráðuneytis- stjóra, Sigurð B. Stefánsson, fram- kvæmdastjóra VÍB, og Ragnar Arna- son prófessor. Áður var aðeins eitt fyr- irtæki starfandi á því sviði, Fjárfest- ingarfélag íslands hf. Markmiðið var að starfrækja fyrirtæki sem veitti al- hliða fjármálaþjónustu og Kaupþing starfaði í nokkrum deildum, verðbréfa- deild, útgáfu á Vísbendingu, ráðgjafa- deild, fasteignasölu, innheimtudeild og kröfukaupadeild. Árið 1984 tók Pétur við starfi framkvæmdastjóra. Kaupþing vakti athygli fyrir að vera framarlega á sviði verðbréfaviðskipta og félagið rak nokkra sjóði sem einstaklingar gátu eignast hlutdeild í. Árið 1984 voru vextir gefnir frjálsir og verðbréfafyrir- tæki gátu boðið einstaklingum betri ávöxtun en áður hafði þekkst. Fyrir daga vaxtafrelsisins voru þeir sem buðu lán á hærri vöxtum en banka- kerfið gerði eftir forskrift ríkisins tald- ir okurlánarar, en skyndilega varð mönnum nú almennt ljóst að með því að framboð og eftirspurn fengju að ráða á þessum markaði myndi fljótlega skapast jafnvægi og vextir gætu hækk- að eða lækkað eftir aðstæðum. Pétur hefur vakið athygli fyrir það að liggja ekki á skoðunum sínum um málefni og þykir oft yfirlýsingaglaður. Hann fjall- aði oft um stöðu lífeyrissjóða, en hún var veik hjá mörgum þeirra á þessum árum, en forsvarsmönnum sjóðanna þótti óviðeigandi að fjalla um slíkt op- inberlega. Einnig lýsti Pétur því hve hættulegt væri að fjármunir væru ekki í eigu neins sérstaks og talaði um „fé án hirðis". Árið 1986 keypti Pétur hlut félaga sinna í Kaupþingi en seldi svo umsvifalaust sparisjóðunum 49% hlut á hærra verði en hann hafði greitt fyr- ir félagið allt. Hagnaður af Kaupþingi fór vaxandi og athygli vakti þegar fé- lagið birti auglýsingu í Morgunblaðinu sem sýndi mikinn hagnað. Þjóðviljinn taldi að gróðinn væri óeðlilegur en Pétur svaraði því til að þóknanir hjá Kaupþingi væru ekki meiri en annars staðar en kostnaður fyrirtækisins væri hlutfallslega minni en annarra. Um Arið 1983 keyptu frændurnir Þor- steinn Már Baldvinsson, Þor- teinn Vilhelmsson og Kristján Vilhelmsson nær allt hlutafé í Samherja hf. og með í kaupunum togarann Guðstein. Togarinn, sem lendi hafði legið við bryggju, var pólskættaður ryðkláfur, skuldum vafinn. Frændunum tókst að fá Landsbanka íslands til þess að leggja til fjármagn sem til þurfti. Togaranum var breytt í frystitogara með miklum tilkostn- aði og gefið nafnið Akureyrin. Þeir frænd- ur voru fljótari en flestir aðrir að nýta sér möguleika kvótakerfisins og fengu meðal annars út á aflareynslu Þorsteins Vilhelms- sonar svonefndan skipstjórakvóta, um 2.200 þorskígildistonn, en nokkrir slíkir voru til á fyrstu dögum kvótakerfisins. Nokkru síðar keyptu Samherjafrændurnir 40% í Bæjarútgerð Hafnarfjarðar sem var breytt í hlutafélagið Hvaleyri. Síðar keypti Samherji bátinn Helga S. frá Keflavík og skipti á honum og togaranum Maí við Hvaleyri. Maí var síðan breytt í frystiskip og hóf veiðar fyrir Samherja í lok des- ember 1986 undir nafninu Margrét EA. þetta leyti fór verðbréfafyrirtækið Ávöxtun á hausinn og mönnum varð betur ljóst að miklu skiptir að rekstur skili eðlilegum hagnaði. Pétur var hugmyndaríkur stjórnandi og þótti drífa starfsfólk áfram með dugnaði. Hann gerir ekki mannamun og sagt var frá því að einhverju sinni hefði Jón Baldvin Hannibalsson, sem þá var fjármálaráðherra, lagt skilaboð fyrir Pétur en skildi ekki eftir símanúmer. Pétur leit á skilaboðin og sagði: „Eg má ekkert vera að því að elta ein- hverja menn úti í bæ, ég er að vinna." Árið 1990 seldi Pétur hlut sinn í Kaupþingi til Búnaðarbankans og lét af framkvæmdastjórn árið eftir. Hann kenndi við Verzlunarskólann í nokkur ár en var kosinn á Alþingi árið 1995 og situr þar enn. Við uppskipti á Hvaleyri skömmu síðar kom togarinn Víðir í hlut Samherja. Síðar tók Samherji yfir rekstur niðursuðuverk- smiðju K. Jónssonar eftir gjaldþrot hennar ásamt KEA og Akureyrarbæ. Samherji tók allan reksturinn yfir síðar og er þar nú unn- in rækja undir merkjum Strýtu hf. Nú gerðust hlutimir hratt, mörg skip voru keypt og seld, fyrst og fremst til að afla sér aflahlutdeildar og rúmmetra til að leggja á móti nýsmíði á Baldvin Þorsteinssyni, þegar að henni kom. Árið 1989 var Sölt- unarfélag Dalvíkur keypt og því fylgdu skipin Dalborg og Náttfari. Samherji stundaði rækjuvinnslu í Söltunarfélaginu þar til á síðasta ári. Árið 1992 kom ný- smíðin Baldvin Þorsteinsson til landsins, glæsilegasta fiskiskip flotans. Árið 1995 náðu Samherjamenn ráðandi hlut í þýska útgerðarfélaginu DFFU. Félagið hóf einnig útgerð í Bandaríkjunum og á dótt- urfélag í Færeyjum. Árið 1997 sameinast Hrönn hf. á ísafirði, útgerð Guðbjargar ÍS, Samherja og Fiskimjöl og lýsi í Grindavfk á sama ári. Guðbjörgin var svo seld til DFFU árið 1999. Nú síðast hefur BGB- Snæfell, sem var að stofni til útgerð KEA og fleiri félög, verið sameinað Samherja. Samherji á einnig stóran hlut í Hraðfrysti- húsi Þórshafnar. Samherji hefur nú mestar aflaheimildir allra íslenskra sjávarútvegs- fyrirtækja og hefur haslað sér völl umfram önnur fyrirtæki á ýmsum sviðum nú síðast í fiskeldi. Skip Samherja eru í dag Akur- eyrin, Baldvin Þorsteinsson, Vilhelm Þor- steinsson, Víðir, Margrét, Þorsteinn, Odd- eyrin, Seley og Jón Sigurðsson. Auk þess eiga dótturfélög Samherja fjögur skip í Þýskalandi, tvö í Færeyjum, tvö í Skotlandi og eitt í Bandaríkjunum. Undir lok árs 1999 slitnaði upp úr samstarfi þeirra frænda og Þorsteinn Vilhelmsson / seldi sinn hlut. Stærstu hluthafar Samherjá hf. nú eru KEA með 18,07% hlut, Krisíján Vilhelmsson með 16,72%, Þorstejrín Már Baldvinsson með 16,34% og Kaúpþing hf. með 11,53%. Heildarveiðiheimildir hins sameinaða félags innap-islenskrar lögsögu nema 28.630 þorskfgildistonnum eða um 7,8% heildarkvöta og íslenskar veiðiheim- ildir utafí lögsögu nema tæpum 5.200 þorskígildistonnum. 51
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Vísbending

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísbending
https://timarit.is/publication/281

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.