Frjáls verslun - 01.05.1984, Síða 30

og of fljótt enda eiga pantanir aö
berast nákvæmlega degi áður en
varan er notuö i framleiðslunni.
Motorola fyrirtækiö telur aö JIT
aöferöin hafi minnkaö birgðaþörf
um 210 milljón dollarar á ári.
Ceneral Motors telur aö sama
aðferð hafi leitt til lækkunar á
heildarbirgöum um 2,4 milljarða
dollara eöa 25% á ári. GM haföi
veltuhraðann 21 áriö 1970 en
meö JIT hefur tekist aö auka
veltuhraöann i 27,7 áriö 1983.
Búist er viö aö veltuhraðinn fari
upp i 50—100 á næstu árum.
Afleiðingar JIT aöferöinnar eru
þær aö bandarísk fyrirtæki eru
betri i stakk búin til að mæta
samkeppni frá Japan. Auk þess
leiöir JIT til þess aö framleiðsla á
hálfunnum hlutum hefur þegar
færst í stórum stil aftur til Banda-
rikjanna frá ódýru löndunum eins
og Singapore T aiwan o.s.frv.
Betri hönnun
Eins og áöur sagöi krefst JIT að-
ferðin aö aukin samvinna sé milli
framleiösludeilda og hönnunar-
deilda i sama fyrirtæki, enda
krefst hin siaukna samkeppni
þess aö varan sé auöveld i sam-
setningu og engar truflanir veröi
viðframleiðslu hennar.
Þannig hefur mörgum fyrir-
tækjum tekist aö hanna hluti bet-
ur meö tilliti til framleiðsluað-
feröa. Einkum hefur tekist vel að
staðla einstaka smáhluti eins og
skrúfur og festingar, einnig hefur
tekist að fækka hlutum verulega.
T.d. hefur stór þvottavélafram-
leiðandi í U.S.A. getað fækkaö
hlutum i nýrri þvottavélum um
33%. Fiat verksmiöjunnar gátu
fækkaö hlutum í hinum nýja UNO
bil umtalsvert meö sömu aðferð-
um. Þessi samvinna milli fram-
leiöslu og hönnuöa sem byrjar
strax á vöruþróunarstigi er talin
ein afleiöing hinnar nýju aðferðar
til birgöaminnkunar sem hér hef-
ur verið fjallaö um. Stöðlun hluta
og fækkun þeirra er hluti af þvi
verkefni aö minnka birgöir og
lækka birgðakostnað og um leiö
auka gæði framleiðslunnar og
lækka kostnað við samsetningu.
Japanskar aöferðir
á vesturlöndum
Þaö hefur oft reynst erfitt aö fá
vestræn fyrirtæki til aö tileinka
sér japanskar aðferöir viö stjórn-
un og framleiðslu enda oft bent á
gjörólika menningu og lífsviöhorf
fólksins i þessum löndum. Þó er
talið aö sú aöferö viö birgðastýr-
ingu sem hér hefur veriö fjallaö
um sé eitt af þessum margumtöl-
uöu japönsku fyrirbærum sem
hvaö best hefur tekist að yfirfæra
á vestræn fyrirtæki. JIT aöferöin
ertalin muni ná mjög viðtækri út-
breiðslu á næstu árum í Evrópu
og Bandarikjunum og aö sjálf-
sögöu er þaö mikilvægt aö is-
lensk fyrirtæki kynni sér ná-
kvæmlega hvað hér er á ferðum
hvaö möguleikar þessi aðferð
býöurupp á.
Benda má á aö hérlendis veröa
heildsalar nú þegar að senda
vörur til stórmarkaða margsinnis
á dag ef þeir ætla aö standa sig i
samkeppninni. Samkeppni stór-
markaða er slik að þeir veröa að
hafa birgöir í algjöru lágmarki,
þannig fer varan i auknum mæli
beint úr sendibílnum inn í hill-
urnar.
Vandamáiö hér er fyrst og
fremst það aö upplýsingar um
sölu og þar með birgðir komast
ekki nægilega fljótt til stjórnanda
og þannig yfir til heildsalanna.
Hætta á skorti á einstökum vöru-
tegundum í hillum er alltaf fyrir
hendi, slikt getur leitt til álits-
hnekkis hjá stórmarkaöi.
Nýjar tegundir af búðarkössum
sem draga frá birgðum um leiö og
salan er stimpluð inn eru að riðja
sér til rúms, tölva sem skráir
birgðir og sölu gefur til kynna
hvenær birgðir eru orðnar hættu-
lega litlar og þannig er gefin út
innkaupaskipun sjálfvirkt. Þetta
er i hnotskurn sama hugmynd og
er á bak viö JIT aöferöina. Varan
er þá fyrst pöntuö þegar hennar
er þörf.
Heimildir Business Week
International
Management
Fortuneofl.
mest selda
tímaritiö
Áskriftarsímar 82300 og 82302
30