Tíminn - 23.02.1975, Blaðsíða 39

Tíminn - 23.02.1975, Blaðsíða 39
Sunnudagur 23. febrúar 1975 TÍMINN 39 Framhaldssaga , FYRIR BÖRN Mark Twain: Tumi gerist leyni- lögregla gamla frænka okkar lika, en þær voru svo æstar, skelfdar og ut- an við sig, vesaling- arnir að þær vissu varla hvað þær gerðu. sannkallað reiðar- slag, og hann var al- veg yfirbugaður af þeirri hugsun, að fyrir hans tilverknað hefði frændi hans nú ráfað i þúsund sinnum verri ógæfu en þá sem hann áður var i, og það hefði kannski aldrei komið fyrir, ef hann hefði ekki verið svona metnaðargjarn, og þráð svo mikið að verða frægur heldur látiðlikiðliggjaifriði, þar sem það var kom- ið, eins og hinir höfðu gert. En fljótlega hafði hann náð sér aftur, og hann sagði: „Silas frændi má ekki tala svona. Hann á ekki heldur neina sök á þessu". Þær Sallý og Benný voru þakklátar hon- um fyrir að 'iinn skyldi segja þetta, og þær voru alveg á sama máli og hann, en Silas frændi hristi bara höfuðið mæðu- lega og vonleysislega og tárin hrundu niður kinnar hans, er hann sagði: „Jú, þaðvarégsem gerði það. Vesalings Júpiter, það var ég sem gerði það". Það var óhugnan- legt að heyra hann tala vona. Siðan hélt hann áfram og tók að segja frá þvi, hvernig allt hafði atvikast frá upphafi, og hann © Dr. Jakob miklu meira viröi en aö hlusta. Maður lærir miklu meira á þvi að reyna sjálfur, jafnvel þótt maður verði aldrei á neinn hátt sérfróður i listinni, eða nái aö skila verkinu eins og á að gera. Algeng leynilög- reglusaga lesin á tveim timum — Hvaöa lesning heldur þú að þér þyki kræsilegust nú, þá sjald- an þú átt tómstundir til þess að lesa þér til gamans, en ert ekki bundinn við að lesa næstum hvað sem að höndum berst vegna orða- bókarstarfsins? — O, ég veit ekki, það er með ýmsu móti. Þetta, sem ég nefndi hér aö framan, að ég hefði verið alæta ;í lestur, næstum alla mina ævi, hefur haft það i för með sér.aö mér er ótamt að lesa nokk- urn hlut kerfisbundið. Ég hef þvi lesið næstum hvað sem borizt hef- ur upp i hendurnar á mér, oft af forvitni eða mér til afþreyingar, þegar ég er þreyttur og treysti mér ekki til þess aö sinna neinum lestri af alvöru. Ég á þá til aö lesa það, sem margir telja lökustu tegundir bókmennta, eins og leynilögreglusögur og annað þess háttar. Ég hef lesiö mikið af leynilögreglusögum á ensku, en ég er svo heppinn að gleyma þeim alveg jafnharðan, svo að ég get jafnvel lesið sömu söguna aftur eftir hálfan mánuð eða svo, án þess aö hafa hugmynd um að ég hafi lesið hana áður. — Þú lest þessa tegund bók- mennta þá heldur óvandlega? — Biddu sannan fyrir þér! Þetta er ekki nokkur lestur. Ég hef vanizt þvi, ósjálfrátt, en ekki að yfirlögðu ráði, að geta lesiö bækur ótrúlega fljótt. Ég get lesið leynilögreglusögu af algengri stærð, svona eitt til tvö hundruð blaðsfður— ég get lesið hana á einum til tveimur klukkutimum, þegar mér býður svo við að horfa, en ég man hana ekki á eftir, það er af og frá. Þessi avani er að sumu leyti vondur og að sumu leyti góöur. Hann er vondur að þvi leyti, aö manni hættir við að lcsa illa yfir- leitt, en hann er góður að hinu leytinu, að maður getur oft þurft að glugga i ákaflega margar bæk- ur (og það hef ég löngum þurft vegna starfa minna), til þess aö sjá, hvort i þeim er eitthvað, sem maður þarf að lesa almennilega. Það er gott, og meira að segja nauðsynlegt, að geta hlaupið i gegnum bók með miklum hraða til þess að fá hugmynd um efni Vaka eða víma ,,Orð mér af orði orðs leitaði" Það var smáskritin grein um áfengismál i Visi 10. februar. Konan sem skrifaði hana fjasar dálitið um það, að fátt sé sagt af viti um þau efni hér, enda séu það helzt bindindismenn, sem þar séu að verki. Eftir að hafa hreytt i þá ónotum og m.a. sagt að pað séu „engin vandkvæði fyrir stUkufólk að súpa á flösku i laumi" varar hUn mjög viö dómhörku. Telur hún, að þeir sem aldrei hafi neytt áfengis, séu engan veginn dómbærir um áfengismál, enda engin von til þess. Menn skilja ekki það, sem þeir hafa ekki reynt. — Og svo er verið að kalla karlmenn sér- fræöinga i kvensjUkdómum. — Friiin segir i grein sinni: „Það þarf ekki nema meðal- greind til að sjá aö enginn, sem er hamingjusamur leggst i óreglu — það getur engum gæfusömum manni dottið i hug að eyðileggja vitandi vits sjálfan sig, heimili sitt og framtið barna sinna". Hér er á ferðinni undarlegur misskilningur. Menn byrja ekki áfengisneyzlu i þeim tilgangi að eyðileggja. Þeir eru yfirleitt hamingjusamir þegar þeir byrja. Flestir munu drekka fyrstu staupin á gleðistundum og fagnaðar. Þeir byrja þetta i trausti þess að þeir hver um sig verði ekki i þeim fimmta hlutanun, sem drekkur sér til skaða og skammar- áður en lýkur. Það gerir fimmti hluti þeirra, sem ekki eru bindindis- menn. Það er enginn ágreining- hennar, þvi að þá sér mabur, hvort nokkur þörf er að lesa bók- ina betur. Og komi það i ljós, að bókin bUi yfir einhverju sem nauðsynlegt er að kynna sér, legg ég auðvitað miklu meiri vinnu I lesturinn. Þetta vinnulag hefur oft komið sér'vel fyrir mig, og ég held það sé áreiðanlega afleiðing þeirrar miklu lestrargræögi, sem ég var haldinn á minum barns- og ung- lingsárum. Skaöinn af þessu felst að sjálfsögöu helzt i þvi, að ég hef oft lesið góöar bækur of illla, og má þvi segjá, að ég hafi bæði haft skömm og gaman af þessu hátta- lagi. Hinu verð ég aö hnýta viö, mér til réttlætingar, að góöar bækur les ég oft og mörgum sinn- um, enda njóta menn tæpast verulegra góðra bóka með þvi að lesa þær einusinni eða tvisvar. ,,Þess vegna hefur mig aldrei skort viðfangsefni...." — Telur þú ekki rétt, aö menn eigi sér einhverja sérstaka tóm- stundavinnu, þótt hjá sjálfum þér hafi tómstundir og skylduverk oft verið litt aðgreinanleg? — Satt að segja hef ég ekki myndaö mér neina fastmótaða skoöun á tómstundum og tóm- stundavinnu. Kannski er það vegna þess, að ég hef ekki haft neitt of mikiö af þeim sjálfur. Hins vegar er ég alveg sannfærð- ur um að þaö er hverjum manni hollt að hafa eitthvert tómstunda- dUtl, sem hann getur gripið til, þegar hann er ekki bundinn af skylduverkum. Ég hef oft kennt i brjósti um þá menn, sem ekki eiga sér neitt slikt og vita ekki hvað þeir eiga við timann aö gera, þegar þeim veitast ein- hverjar fristundir. Fyrir mér hefur þetta aldrei verið neitt vandamál og það á ég forvitninni að þakka. Það hefur alltaf verið svo margt, sem mig hefur langað til að lesa um, kynn- ast og sýsla viö. Þess vegna hefur mig aldrei skort viöfangsefni, þegar ég hef átt tima aflógu. — Nú hætta margir menn opin- berum störfum löngu áður en starfskraftar þeirra eru á þrot- um. Hvað heldur þú að þú myndir helzt vilja gera, ef þér gæfust mörg og góð ár, eftir að hinum opinberu störfum væri lokið? — Þetta er vandamál, sem bráðum mun koma yfir mig, þvi að það eru ekki nema tæp þrju ár, þangað til ég verð að hætta starfi minu hér. Ég hef nU að visu ekki gert neinar sérstakar áætlanir, en ég veit, að þaö er nóg til handa mér að gera, sem mér væri ljUft ur um að þannig fer, þaö vitum við — en allir þessir byrjendur treysta þvi aö þeir hver um sig tilheyri hinum fjórum — enginn færi i fimmta hlutann. Svona er þetta. Ég vil ekki þrefa hér um greindarstig. Meti þaö hver sem vill. En ég þarf eitthvað áhrifameira en þessa Visis- grein til að hvika frá þeirri sannfæringu að helzta og bezta ráðiö til að minnka áfengisbölið sé að minnka drykkjuskapinn og þaö gerum við bezt með þvi að f jölga bindindisfólkinu. Gefum bindindissamt for- dæmi. Sköpum áfengisiaust um- hverfi. Látum sjást hvar sem viö kom- um að fyrir okkur er áfengi óþarfi. Allir vita, að áfengi getur ver- iðskaðlegt, stundum verður það banvænt á kvalafullan hátt. Reynum aö láta félaga okkar og samferöamenn skilja aö áfengi er óþarfi- og það er félagsleg, borgaraleg dyggö að láta þann óþarfa vera. Reynum að losa þetta fólk viö þær grillur aö menn geri það aö gamni sinu eða vitandi vits að eyöileggja framtið sina og sinna. Þeir halda i fyrstu að það sé óhætt að gera það aö gamni sinu að neyta áfengis, en reyndin verður sU, að þeir hætta að hafa vald á drykkjunni. Eftir þaö kemur þeim betur að áfengis- laust umhverfi sé sem viðast. Hvernig stendur á þvi að fólk með meira en meðalgreind skilur þetta ekki? H.Kr. Reykjaneskjördæmi Ráöstefna um sveitarstjórnarmál veröur haldin aö veitingahUs- inu Skiphóli, Hafnarf. laugardaginn 1. marz kl. 2 e.h. Eftirfar- andi mál veröa tekin til meðferðar.: 1. Fjármögnun sveitarfélaga. 2. Atvinnuuppbygging i Reykjaneskjördæmi. 3. Umhverfismál. Sveitarstjórnarmenn Framsóknarflokksins i kjördæminu og fulltrUaráösmenn kjördæmissambandsins eru boðaöir á fundinn. Allt áhugafólk velkomið. Stjórn K.F.R. Kópavogur FulltrUaráð Framsóknarfélaganna i Kópavogi heldur fund um húsnæðismál fimmtudagnn 27. febrUar kl. 20,30 i félagsheimili Kópavogs. Frummælendur: Jón Skaftason alþingismaður og Jó- hann H. Jónsson bæjarfulltrUi. Stjórnin. Framsóknarvist á Hótel Sögu Þriggja kvölda framsóknarvistin að Hótel Sögu, SUlnasal hefst miðvikudaginn 26. febrUar kl. 20:30. Heildarverölaun fyrir þrjU kvöld er Spánarferð. Góð kvöld- verðlaun. Stjórnandi Baldur Hólmgeirsson, Dansað til kl. 1. _ ,. ... _, . . ., Nánar auglýst siðar. Framsóknarfélag Reykjavikur. Hveragerði — Aðalfundur Framsóknarfélags Hveragerðis og Olfus veröur haldinn i Hótel Hveragerði föstudaginn 28. febrUar n.k. kl. 20,30. Fundarefni: Venjuleg aðalfundarstörf. Önnur mál. Halldór Asgrimsson alþingismaöur kemur á fundinn. — Stjórnin. að fást við. Hins vegar veit ég alveg með vissu hvað mér verður fyrst fyrir að sinna. Þaö er minn gamli kærleikur, filólógian. Þar er margt ógert og margt sem hægt er að gera. Hver veit, nema ég geti unnið þarna eitthvert gagn eftir að ég verð sjötugur. Ég veit það ekki, en ég vona þaö. -VS IRSKUR MATUR AÐ HÓTEL L.OFTLEIÐUM ¦—»>--' ^* ¦" Mjte ¦» <"i i^W ¦ " t/íZémms* &%/eeryfi.) ,* J. v-'

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.