Tíminn - 28.09.1975, Blaðsíða 1

Tíminn - 28.09.1975, Blaðsíða 1
SLONGUR BARKAR TENGI .J ±1*3=. •s------------->.i . Landvélarhf 221. tbl. — Sunnudagur 28. september—59. árgangur Fara Vestfirð- ingar í stríð við selina? Gsal-Reykjavlk. — Aukning sela- stofna hefur I för með sér, að fiskur sem veiddur er á grunnmiðum, er undirlagour af hringormi, og ber allmikið á hringormum i fiski á Vest- fjörðum, einkum yfir sumar- tlmann, þegar smábátarnir eru flestir á veiðum. Talið er að hring ormar I innfjarðafiski hafi stór- lega aukizt eftir að selveiöar lögðust af á Vestfjöröum. Frá Noregi berast nú þær fréttir, að fiskimenn I Norður-Noregi heimti „strið" við selinn, vcgna egangs hans á beztu miðunum, og m.a. samþykkti ársþing sjómanna- félagsins I Brönnöy að krefjast þess að selastofninn verði minnkaður sem fyrst. Guðbjörn Kristmannsson, verkstjóri itiskiðjunni Freyju á Suðureyri við Súgandafjörð, kvað fiskinn, sem veiddur væri á grunnmiðum, mjög erfiðan til vinnslu, þar eð fiskurinn væri svo ormaður. Kvað hann það mjög bagalegt, þar sem fiskurinn bærist mjög nýr til lands, og væri þvi 1. flokks hráefni, ef engir hringormar væru I honum. Guöbjörn-nefndi að mikill timi "færi I að hreinsa hringormana Ur fiskinum, ogsagði að það kostaði .1/3 lengri tima að vinna fisk með hringormum, en þann sem væri ormalaus. A ársþingi sjómannafeiagsins I Brönnöy I Noregi kom nýlega fram, að selastofninn á S-Helge- land hefði verið I stöðugum vexti siðustu ár, og væri nú stærri en nokkur sinni fyrr. Selurinn væri orðinn plága fyrir sjómennina sem orðið hefur að yfirgefa sum af slnum beztu miðum vegna ágangs þeirra. Að sögn blaðsins „Fiskereh" hefur Hafrannsóknastofnunin norska enn ekki tekið ákvörðun um að minnka stofninn. — Selurinn hefur lagt undir sig stór svæði, sem hafa verið beztu netamiðin á vetrarvertíðinni. og sjómennirnirhafa orðið að yfir- gefa svæðin, sagði Hans Patter- sen á áðurnefndu ársþingi. — Sel- urinn fer niður á 70-80 faðma dýpi, fer i netin, og eyðileggur fiskinn algjörlega. Einníg vírkar þessi selafjöldi truflandi á hrygninguna. Það er liklega skýringináþvl,aðþað var enginn fiskur á hinum vanalegu hrygningarsvæðum s.l. vetur og vor. Hinn aukni selastofn hefur llka haft það I för með sér, að fiskurinn, og þá sérstaklega þorskurinn, er undirlagður af hringormi. Kjördæmaskipan og kosningaskipulag stærstu vandamál nefndarinnar gébé Rvlk — Stjórnarskrárnefnd er I miðju kafi og stefnir að þvi að hraða störfum, sagði Gunnar G. Schram prófessor og ráðunautur nefndarinnar I gær. Ekki kvaðst Gunnar geta spáð um hvenær nefndin skilaði áliti slnu til Al- þingis. Eins og kunnugt er rann fresturinn tit I febrúar á þessu ári til að skila álitsgerðum og uppá- stungum, og hefur nefndin unnið að þvi að fara yfir þær breytingartillögur sem bárust, bæði frá samtökum og einstak- lingum. — Ljóst er að stærsta vandamálið er kjördæmaskipan og kosningaskipulag, sagði Gunn- ar, en starf nefndarinnar er af- skaplega viðamikið. Meðal þeirra breytingatillaga sem borizt hafa, er ákvæði um jafnrétti kynjanna, sem borizt hafa frá mörgum kvennasam- böndum. Þá barst ályktun frá Sambandi islenzkra sveitarfélaga um að stáða og sjálfstæði sveitar- félaga verði vel tryggt. En eins og Gunnar sagði, þá mun lang- stærsta vandamálið vera breytingar á kjördæmaskipan og kosningaskipulagi og mest vinn- an I sambandi við það. 1 stjórnarskrárnefnd eiga eftir- taldir menn sæti: Hannibal Valdemarsson formaður, Gunnar Thoroddsen varaformaður, Guð- mundur Benediktsson ráðu- neytisstjóri ritari, Ingólfur Jóns- son og Emil Jónsson fyrrv. ráð- herrar, Ragnar Arnalds, Sigurð- ur Gissurarson sýslumaður á Húsavlk. Einn nefndarmanna lézt á árinu Jóhannes Ellasson, og hefur ekki enn verið tilnefndur maður I hans stað. Gunnar G. Schram er ráðunautur nefndar- innar eins og áður segir. Eftir að fresti til að skila álits- gerðum og uppástungum lauk I febrúar, hefur nefndin unnið að þvi að fara yfir breytingartillögur og rætt þær. Rætt hefur verið um einstaka greinar stjórnarskrár- innar og ræddar framkvæmdir annarra landa á svipuðum ákvæðum, sagði Gunnar. Hefur verið unnið úr tillögum þessum, auk eigin tillagna nefndarinnar. Sfðasti fundur nefndarinnar var i júlilok og verður næsti fundur mjögfljótlega. Eins og Gunnar G. Schram ságði að lokum: Þetta er afskaplega viðamikið starf, enda um að ræða grundvallarskipu- lagningu þjóðfélagsins. Nefndin er nti i miðju kafi og stefnir að þvi að hraða störfum. NEYTENDUR ÞURFA LÖGGJAFARVERND FB—Reykjavik. — A hverju ári er fluttur inn ótölulegur fjöldi heimilistækja, bfla og alls kyns véla, sem .þurfa sitt viðhald, þegar fram liða stundir. En hérlendis er engin löggjöf, sem hægt er að beita, ef innflytjendur láta sér nægja að flytja inn vör- una, en veita siðan cnga þá þjón- ustu, sem nauðsynleg kann að verða, þégar slit kemur fram. Innflytjendur geta átölulaust flutt inn hverja nýja vörutegund- ina á fætur annarri, en af þessu leiðir, að mjög erfitt getur reynzt að fá nauðsynlega viðgerðarþjón- ustu. Hjá hagstofunni fengum við t.d. þær upplýsingar, að á siðasta ári hefðu verið flutt inn 11.745 Fimm Spcnverjar nir drep Reuter—Madrid ' — Spánverj- arnir fimm, sem voru ákærðir og fundnir sekir um að drepa lögreglumenn, voru skotnir I gærmorgun. Þrlr voru skotnir I Madrid, einn i Burgos, og einn I Barcelona. Mennirnír fimm, voru fluttir i lokuðum lögreglu- bifreiðum til aftökustaðanna. 1 fyrrinótt voru mótmælaaðgerð- ir um alla Evrópu, einna mestar ILissabonn og Parls. Norðmenn og Hollendingar hafa sent sendiherra Spánar heim I mót- mælaskyni. Þó ekki fengist það staðfest, var talið að skærulið- arnir fimm hefðu verið skotnir, en ekki liflátnir með hinni ill- ræmdu garettu, sem er tæki, sem sett er á háls manna og þeir kyrktir smám saman. Ættingjar hinna dauðadæmdu fengu að koma til þeirra I fang- elsið stuttu áður en þeir voru leiddir fyrir aftökusveitirnar. Var mikil örvænting rlkjandi meðal þeirra, og þá ekki sizt hjá Mótmælaaðgerðir um alla Evrópu eiginkonu Samches Bravo, sem var aðeins rúmlega tvitugur, en kona hans, Silvia, er 22 ára og ófrísk að fyrsta barni þeirra. Um alla Evrópu voru mót- mælaaðgerðir i fullum gangi I fyrrinótt. 1 Lissabon rðustmót- mælendur inn I spænska sendi- ráðið og eyðilögðu allt sem þeir gátu fest hendur á, og i Paris voru riíður og byggingar spæsnkra aðila brotnar og skemmdar. Þúsundir manna um alla Evrópu héldu hávær mótmælafundi fyrir framan sendiráð Spánar og Spánverjar miskunnarlaust barðir sundur og saman. Fyrsta opinbera tilkynningin um að aftaka hefði farið fram, var frá Burgos, þar sem Angel Otaegui, 33ára,ogúrlýðveldis- her Baska, var skotinn til bana. Hinir voru Juan Paredes Mano, 21 árs, sem var skotinn I Barce- lona, Jose Baena Alonso, 22, Ramon Garcia Sanz, 27, og Jose Luis Sanches Bravo 21 árs. stykki kælitækja til heimilisnota frá 11 löndum. Tegundirnar hafa eflaust verið mörgum sinnum fleiri. Þvottavélar fluttar til landsins á sama tima voru 5034 frá 12 löndum. Söluverðmæti þessara tveggja vöruflokka út úr verzlun hér mun hafa verið um einn milljarður króna. Af þessu má sjá, að hér er um mikla fjármuni að ræða, og þvl nauðsynlegt, að viturlega sé að innflutningi staðið, og þjónusta við eigendur þessara dýru tækja sé sem bezt, svo ekki þurfti að leggja vélarnar til hliðar eftir ó- eðlilega stutta notkun vegna .skorts á varahlutum. Fjöldi innfluttra þvottavéla. er mestur frá Italiu eða 3565 árið 1974, en miklu færri vélar komu annars staðarfrá.Td. varein vélflutt inn frá Grikklandi ein frá Belgiu og tvær frá Sviss og Noregi. Ef litið var á kælitækjalistann var einnig mest flutt frá Itallu, 5402, en minnst frá Tékkóslóvakiu, 20 stykki. 1 fljótu bragði gæti maður dreg- 'ið þær álvtkanir að bezt væri að ^ eiga tæki af þeirri gerð sem mest er til af, en dæmi liðinna ára sýna þvi miður, að það er ekki einhlitt. Um það geta þeir borið, sem tóku þátt i þvi, sem kalla mætti Zanuzzi-ævintýrið, og stið hér I nokkur ár. Mörg _ þús. tæki, þvottavélar, Isskápar, uppþvotta- vélar, og guð má vita hvað fleira, var flutt til landsins. Þetta voru ódýr pg góð tæki, sem runnu út eins og heitar lummur. En svo rannupp sá dagurtað fyrirtækið, sem hafði haft umboðið fyrir þessi tæki lagði upp laupana af einhverium fjölsk.ástæðum, að þvl er sagt var. Eftir stóðu eig- endur allra þessara ágætu tækja, sem vegna aldurs og notkunar fóru að þurfa á viðhaldi að halda. Enginn tók lengi vel að sér um- boðið, en Fálkinn, sem hefur umboð fyrir Hoover og þarf að fá varahluti I Hoover-vörur m.a. frá Zanuzzi hefur reynt sitt bezta, að panta einnig varahluti I Zanuzzi. Afgreiðslan frá Itallu < gengur mjög treglega, að sögn og að undanförnu hefur liðið allt upp I 9 mánuði áður en varahluta- pantanir hafa borizt hingað. Á meðan sitja menn uppi með ónothæf tæki, enda þótt bilunin geti verið smávægileg, og væri fljótviðgerð, ef nauðsynlegir varahlutir væru fyrir hendi. Björgvin Guðmundsson I við- skiptamálaráðuneytinu sagði, að þvi miður væri löggjöf hér ekki nægilega fullkomin til að veita neytendum þá vernd, sem þörf er á. Hann sagði að á Norðurlöndun- um hefði löggjöfin verið bætt mikið á þessu sviði. Hann sagði ennfremur, að biiið væri hér að semja rammalöggjöf um þjón- ustustarfsemi, sem viðhaldið, sem hér hefur verið rætt um, gæti eflaust fallið undir, en ekki væri búið að ganga frá þessu sem lög- um frá Alþingi, og ekki væri vitað hvenær það gæti orðið. Timinn sneri sér ennfremur til Axels Einarssonar i Rafha, en það fyrirtæki hefur einmitt tekið að sér áðurnefnt Zanuzzi- umboð. Hann sagði, að Rafha sæi fyrstogfremstumviðhaldá þeim tækjum, sem flutt hefðu verið inn á þess vegum þótt ef til vill væri hægt aö panta varahluti I eldri tæki, ef fyrir lægi framleiðslu- mimer og pöntunarnúmer á hin- um bilaða hluta. Annars sagði Axél, að aðalvandinn lægi i þvi hér á landi, hversu margvisleg heimilistæki væru flutt hingað til lands. Hann benti á, að á siðasta ári hefðu t.d. verið fluttar inn eldavelár frá 14 löndum, og gerð- irnar hefðu verið milli 20 og 25 talsins. A sama tima væru svo framleiddar islenzkar vélar, sem hann sagði, aðhefðu fullkomlega staðizt samkeppnina, og viðgerð- arþjónustan væri fyrir hendi. En hver og einn vill fá að ráða þvi hvaða tegund hann velur, og af þvl leiðir glundroði i innflutningi og þjónustu. Svo að segja árlega er komið með ný módel af hverri tegund og varahlutaframleiðsla stendur heldur ekki lengi, kannski aðeins fimm ár, að sögn Axels. Þegar varahlutirnir eru gengnir til þurrðar, er ekki um annað að ræða en leggja tækið til hliðar og kaupa nýtt. Þegar við þetta bætist svo, að islenzk fyrir- tæki springa út eins og sumar- blóm og fölna jafnskjótt aftur, getur verið erfitt um vik fyrir neytendur, sem eiga sér enga vernd I lögum landsins. Hefur hann fundio réttu leiðina til að losna við peningalyktina? m------------------------> BAK

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.