Fréttablaðið - 07.03.2008, Qupperneq 40

7. MARS 2008 FÖSTUDAGUR2 ● fréttablaðið ● útivera
Ríflega tuttugu hundar taka þátt í starfi björg-
unarsveitanna. Áralöng þjálfun liggur að baki
hverju dýri enda þarf að uppfylla ströng skilyrði
til að geta orðið góður leitarhundur.
Ríflega tuttugu hundar taka þátt í leitarstarfi björg-
unarsveita og slysavarnadeilda landsins. Þórir Sig-
urhansson, hundaþjálfari og meðlimur í hjálparsveit
skáta í Garðabæ, segir margsannað að þátttaka fer-
fætlingana skipti sköpum fyrir starfsemi björgun-
arsveitanna. Í mörgum tilvikum hafi aðkoma hunda
bjargað mannslífum.
„Gott dæmi um það eru snjóflóðin í Súðavík. Þar
kom sér mjög vel að hafa hundana,“ segir Þórir, sem
hefur þjálfað leitarhunda síðastliðin átján ár og er
í dag á leiðinni á æfingu björgunarsveitarmanna í
Reykjanesi við Ísafjarðardjúp, þar sem nýir hundar
verða prófaðir til að sjá hvort þeir standist tilskyld-
ar kröfur. Gangi allt að óskum tekur þjálfun hund-
anna að meðaltali þrjú ár en hún hefst af alvöru eftir
fyrsta árið þar sem þeir eru þjálfaðir til snjóflóða-,
víðavangs- og sporaleitar.
Að sögn Þóris er betra að hefja þjálfunina
snemma þegar hundarnir eru ungir, helst nokkra
vikna gamlir og henta ákveðnar hundategundir
betur en aðrar í starfið. „Við erum mest með þrjár
tegundir, það er schäfer, border collie og labrador-
inn. Við höfum líka verið með íslenska hunda á út-
kallslista,“ segir hann og bætir við að litlir hund-
ar séu síður fallnir til starfsins og þá helst vegna
þess að þeir eigi erfitt yfirferðar á veturna. Svo
séu sumar hundategundir hreinlega vinnusamari en
aðrar þótt hægt sé að þjálfa þær velflestar upp í það
að verða leitarhundar.
Leitarhundar eru í öllum tilvikum í eigu björg-
unarsveitamanna og verða tengslin á milli manns
og skepnu því oft sterk að sögn Þóris sem hefur átt
fjóra leitarhunda síðan hann gekk til liðs við sveit-
irnar. „Þannig var það til dæmis með þann síðasta
sem ég átti í tólf ár og var með á útkallslista til ell-
efu ára aldurs. Þá er maður búinn að fara með hann
í á annað hundrað útköll og eyða mikilli vinnu og
tíma með honum,“ segir hann og bætir við að yfir-
leitt endist hundarnir ekki mikið lengur í starfi en
til tíu til tólf ára aldurs. Hundsævin sé ekki mikið
lengri og því séu hundarnir nánast að allt til hinstu
stundar. Þeir þekki hvort sem er ekki annað og líði
því sjaldnar betur en uppi um fjöll og firnindi með
eiganda sínum. - rve
Fjölhæfir ferfætlingar
Þórir ásamt hundi sínum Þrymi. FRÉTTABLAÐIÐ/VILHELM
Íslenskt veðurfar er bæði heillandi og
óútreiknanlegt. Náttúran býður upp á
ótal ævintýri og þá borgar sig að klæða
sig rétt.
Góður útivistarfatnaður veitir góða ein-
angrun gegn kulda. Hleypir raka í gegn og
er hæfilega víður til að koma í veg fyrir of-
hitnun og of mikla svitamyndun. Auk þess
er mikilvægt að hefta ekki hreyfingu. Mörg
lög af þunnum flíkum veita meiri einangr-
un en fá þykk. Þetta er vegna hitamyndun-
ar milli laga.
Líkamshitanum má stjórna með því
að bæta við eða fjarlægja lög, renna eða
hneppa frá. Það fer eftir aðstæðum og árs-
tíð hversu mörgum lögum er best að klæð-
ast.
INNSTA LAG EÐA GRUNNLAG
Innsta lagið sem þú fer næst þér, grunnlag-
ið, hefur þann tilgang að halda húðinni þurri.
Rök húð kólnar hraðar en þurr. Nærbolurinn
verður að vera úr efni sem drekkur í sig svita
og veitir honum frá húðinni, þ.e. flytur hann
að ytra lagi efnisins þar sem hann gufar upp.
Best er að vera í þunnum síðerma toppi úr
ull, ullarblöndu eða flís. Bolurinn verður að
vera síður svo hann dragist ekki upp úr bux-
unum. Gott er að velja grunnlag með flötum
saumum til að koma í veg fyrir húðertingu.
MIÐLAG EÐA VARMALAG
Miðlag eða varmalag myndar loftmikið lag
sem veitir góða einangrun. Miðlagið þarf
einnig að taka við raka frá innsta laginu. Ann-
aðhvort veita honum í burtu eða draga hann í
sig án þess að missa einangrunargildi. Þetta
lag ætti að vera hæfilega vítt en falla vel að
hálsi og úlnliðum þar sem er blóðstreymi
og hætta á hitatapi. Algengasta miðlagið er
flíspeysa. Á göngu er hætta á ofhitnun jafn-
vel þótt kalt sé í veðri. Þá er hægt að fjar-
lægja þetta lag. Einnig er hægt að renna frá
skjól flík. Við hvíldarstopp eða þegar komið
er í náttstað borgar sig að fara í miðlag-
ið aftur til að forðast að slái að. Í tempruðu
veðri getur þetta lag þjónað sem ysta lag. Þó
borgar sig að hafa regnfatnað með. Flísfatn-
aður er misjafn eftir framleiðendum. Sumar
flíkur eru vindþéttari en aðrar. Bæði peysur
og buxur. Jafnvel smekkbuxur.
HLÍFÐARFATNAÐUR OG SKEL
Hlífðarfatnaður ver gegn rigningu, snjó og
vindi. Ef hann er ekki góður skiptir annar
fatnaður ekki máli. Blautur fatnaður ber-
skjaldaður fyrir vindi heldur ekki hita sama
úr hvaða efni hann er. Þess vegna þarf að
vanda valið. Yst fata er gott að vera í stakki
sem er annaðhvort vind- og vatnsþéttur eða
hvort tveggja. Þetta fer eftir veðri. Á Ís-
landi er rigning og snjór helsta vandamál-
ið og góður regnstakkur úr öndunarefni er
hentugasta skjólflíkin. Það verður að vera
hægt að renna frá stakknum til að hleypa
út hita. Gjarnan með saumlausar axlir til að
koma í veg fyrir núning undan bakpoka og
með skjólgóða hettu. Einnig hafa vinsældir
miðlungsskeljar aukist. Það er flísefni sem
sameinar kosti miðlags og hlífðarflíkur að
ákveðnu leyti til dæmis í ferðum á sumrin.
Síðan má ekki gleyma húfu og vettlingum.
Fatnaður er frá 66 gráðum Norður og Cinta-
mani. Heimildir eru frá Braga Björnssyni
útivistarmanni.
Réttar flíkur þegar allra veðra er von
HPI Savage X 4,6
fjarstýrður torfærutrukkur
Öflugasta útgáfan til þessa
Innstalag úr
ull er gott
á veturna.
Á sumrin þarf líka innstalag.
Ýmist þunna ull eða flís.
Miðlag má fjarlægja við ofhitnun. Í
góðu veðri á sumrin getur það verið
ystalag.
Vatns- og vind-
þétt ystalag með
góðri hettu.
Hlífðarfatnað-
ur fyrir íslensk-
ar aðstæður
notður yst.
Auglýsingasími
– Mest lesið