Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.02.1966, Blaðsíða 14

Náttúrufræðingurinn - 01.02.1966, Blaðsíða 14
192 NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN 1800 m á 2x/2 mínútu, eða 12 m/sek, og nær 8,8 km hæð. Fjórum mínútum síðar sést nýr skýjabólstur stíga með sama hraða frá 7,6 km hæð og allt upp í 9,2 km. Þetta er mesta hæð gosskýsins á með- an myndir voru teknar af því, en þessari hæð náði það kl. 10:10. Þetta þarf þó ekki að þýða, að gosið hafi verið kraftmest á þessum tíma, þar sem hitinn í gufuhvolfinu hefur líka sitt að segja fyrir hæð þá sem skýið kemst í. Samkvæmt háloftamælingum Veðurstof- unnar hefur hitinn verið tiltölulega lágur þennan dag í efri hluta gufuhvolfsins, um -^-60°C í 9 km hæð, en það stuðlar að því, að skýið geti stigið hátt upp. Eftir þessa miklu hrinu dregur úr gosinu og lítið sést af nýjum bólstrum fram til hádegis, en þá taka þeir að stíga upp með 3—5 mínútna millibili og fara síhækkandi fram til kl. 12:30 og ná þá 8 km hæð. Næsta klukkutímann heldur bólstramynd- unin áfram, en hæð skýsins lækkar jafnt og þétt niður í 5,2 km. Síðan hækkar það aftur á 15 mínútum upp í 8 km en helzt svo stöðugt í um það bil 7,5 km hæð fram til kl. 14:30, en þá hættir myndatakan. Síðasti dagur myndatökunar var 1. desember. Hófst hún um kl. 9:30, en ekkert ský sást yi'ir fjallsbrúnina fram til kl. 13:20. Sam- kvæmt upplýsingum Sigurðar Þórarinssonar, sem var á gosstöðv- unum þennan dag, lá gosið algjörlega niðri frá kl. 9:22 til kl. 13:05. 1. mynd sýnir hæð gosskýsins frá því að það kemur í Ijós yfir Reykja- nesfjallgarðinum og þangað til myrkrið stöðvar myndatökuna um kl. 15. Veður var bjart þennan dag, en efsti hluit skýsins lá í sterk- um vestanvindi (vindhraði um 30 m/sek), sem bar það til hliðar, svo að nýir bólstrar komu skírt fram á myndunum. Brotnu lín- urnar gefa hæð þessara bólstra áður en þeir eru komnir upp fyrir gamla skýið. Þeir koma yfirleitt á 4—5 mínútna fresti og stíga 10— 14 metra á sekúndu. Til hægri á myndinni er sýnt, hvernig hitastig- ið breytist upp í gegnum gufuhvolfið samkvæmt háloftamæling- um Veðurstofunnar, en efst í skýinu er tæplega 50 stiga frost. Athuganir þær, sem hér hefur verið lýst, gefa ekki til kynna neina varanlega breytingu á starfsemi gossins fyrsta hálfa mánuð- inn. Svo virðist þó sem minna hafi borið á gosmekkinum frá Reykjavík séð þegar líða tók á þá rúma fjóra mánuði, sem ösku- gosið stóð, áður en það breyttist í hraungos. Þegar öskugos hófust aftur í Syrtlingi og á gosstöðvunum suðvestur af Surtsey var gos- mökkurinn sjaldan svo hár, að hann sæist frá Reykjavík, og virðist gosið stöðugt fara þverrandi.

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.