Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.02.1966, Blaðsíða 24

Náttúrufræðingurinn - 01.02.1966, Blaðsíða 24
202_________________NÁTTURUFRÆÐINGURINN____________________ vestan við lónið, 20 m yfir sjó. Á stöðum þessum er f'ylgzt með breyt- ingum á segulsviðinu, bæði hvað styrkleika og stefnu snertir. Á staðn- um við lónið hefur enn sem komið er ekki orðið vart neinna breyt- inga, enda er sá staður langt frá hrauninu. Á hinum staðnum gætir áhrifa frá hrauninu og væntanlega einnig frá sjálfum gígnum, sem draga úr styrkleika sviðsins. 4. mynd sýnir mismun sviðsins á þessum stað og sviðsins í Leirvogi frá því að byrjað var á segulmælingum í Surtsey. Sviðið fer stöðugt minnkandi eftir því sem hraunið kóln- ar og segulmögnun þess vex. Þannig má nota þessar mælingar til þess að fylgjast með kólnun hraunsins. Jarðskjálftar. Venjulega fylgja eldgosum einhverjir jarðskjálftar og var svo einnig um Surtseyjargosið. Jarðskjálfta varð nokkrum sinnum vart í Vestmannaeyjum, og margir, sem gengu á land í Surtsey, urðu varir við áberandi hristing samfara goshrinunum, einkum framan af gosinu. Jarðskjálftamælar Veðurstofunnar í Reykjavík og á Kirkjubæj- arklaustri hafa mælt ýmsar jarðhræringar, sem fullvíst er talið, að eigi upptök sín á Surtseyjarsvæðinu. Samkvæmt upplýsingum frá Hlyni Sigtryggssyni veðurstofustjóra eru engar jarðhræringar, sem átt gætu upptök á Surtseyjarsvæðinu, sjáanlegar á línuritum Reykja- víkurstöðvarinnar allt frá nóvemberbyrjun 1963 og þar til viku eftir að gosið sást, nema ef vera skyldi smátitringur 12. nóvember. Jarð- skjálftamælirinn á Kirkjubæjarklaustri sýnir hinsvegar nokkra mjög veika jarðskjálftakippi dagana 6. til 8. nóvember. Línuritið gefur til kynna, að upptök jarðskjálftanna séu í sömu fjarlægð og gos- stöðvarnar, en frekari staðsetning er ekki möguleg. Einnig sýnir línuritið áberandi titring, sem byrjar 12. nóvember og sést öðru hvoru í tvo sólarhringa. Tíðnin er miklu hærri en í venjulegum míkróseismum, en ákveðinni staðsetningu upptakanna verður ekki við komið. Viku eftir að gosið hófst, eða 21. nóvember, verður vart við sérkennilegar sveiflur bæði í Reykjavík og á Kirkjubæjar- klaustri. Þetta eru ekki jarðskjálftakippir, heldur meira og minna stöðugar sveiflur, sem geta staðið klukkustundum saman. Sveiflu- tíminn er aðallega 1—2 sekúndur. Upptökin verða ekki staðsett út frá línuritunum, en Hlynur telur öruggt að þær stafi frá gosinu, þar sem slíkra hreyfinga hefur ekki orðið vart áður og þær sýna

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.