Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.02.1966, Blaðsíða 5

Náttúrufræðingurinn - 01.02.1966, Blaðsíða 5
NÁTTURUFRÆÐINGURINN ______183 berum vettvangi, og meðal annars lýsti Bunsen því yfir í stórmerku þýzku vísindatímariti að von Waltershausen hafi gert tilraun til að hrinda sér ofan í hraungjótu við Heklu. Fyrstu tilraunir til gassöfnunnar í eldgíg, sem bera verulegan jákvæðan árangur voru gerðar af Day, Shepherd og Jaggar á Kilauea- dyngjunni á Hawaii. Aðstæður til gassöfnunar á þessum stað voru sérlega hagstæðar, þar sem tveim veigamiklum skilvrðum til gas- söfnunar var fullnægt. I fyrsta lagi var hraunið í Halemaumau hrauntjörninni tiltölulega aðgengilegt svo að unnt var að flytja þangað hvers konar tæki og auðvelt að fylgjast með breytingum frá degi tii dags. í öðru lagi var hrauntjörnin kvik í mörg ár svo að nægur tími var til að finna aðferðir, sem bezt hentuðu til gas- söfnunar á þessum stað. Af öðrum tilraunum, sem hafa borið einhvern jákvæðan árang- ur má nefna gassöfnun. I. Verhoogens í Nyamuragira og Tazieffs í Nyaragongo í Afríku. Þá hafa margar tilraunir verið gerðar til gassöfnunar á Stromboli af Tonani, Elskens og Taziefj:. Fram til 1947 höfðu engar tilraunir verið gerðar til gassöfnunar í eldfjöllum í Atlantshafi, að frátöldum þeim sýnishornum, sem Bunsen tók við Heklu 1846 . Eftir Heklugosið 1947—48 voru gerðar nokkrar tilraunir til gassöfnunar, einkum eftir að vart varð við útstreymi lofttegunda, sem söfnuðust fyrir í lautum og bollum eldri hrauna. Sauðfé og fuglar drukknuðu í þessum gaspollum og þurfti að afgirða nokkra hættulegustu staðina. í Öskjugosinu 1961 var gerður út leiðangur til gassöfnunar, en sá leiðangur komst aldrei lengra en til Akureyrar og snjóaði þar inni. Sumarið eftir var gerð ferð meðal annars í þeim tilgangi að ná lofttegundum úr hraunsprungum og gufuaugum. Þau sýnis- horn, sem fengust, reyndust að mestu andrúmsloft lítillega mengað koldioxyði. Við upphaf Surtseyjargossins 1963 virtust ekki miklar líkur á því að takast mætti að ná lofttegundum til efnagreininga, en strax og gosið breyttist úr sprengjugosi yfir í hraungos voru gerðar til- raunir til að safna lofttegundum úr hrauninu. Fyista tilraunin var gerð í maí 1964. Sá staður, sem var valinn til gassöfnunar, var um 100 m suðaustur af gígnum. Reynt var að dæla lofttegundum upp úr hraunspnmgu, þar sem sá í glóandi berg-

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.