Vikan - 25.02.1965, Page 15

Dali eftir Halsman.
Portrett af Salvador Dali
ur framleiðslunnar fór ó markað-
inn ón eftirlits og það kom í Ijós,
að frógangi var stórlega ófótt.
Önnur blöð hafa rætt um ,,hið
alvarlega óstand í leikfangamál-
unum" og kvartað yfir því, að nú
sjáist ekki lengur á markaðnum
skriðdrekar, herbílar, orrustuvélar
og byssur. Krúsjeff er kennt um
þetta vandræðaástand, því vitað er,
að það var andstætt vilja hans,
að börn léku sér að eftirlíkingum
hergagna. Nú verður vonandi bætt
úr því. Aftur á móti kvartar Pravda
yfir þvf, að óseld sé tugmilljóna
króna virði af leikföngum, svo af-
káralegum, að þau séu óútgengi-
leg og er skipuleggjurunum „þarna
uppi" kennt um það. í Komsomol-
kaya Pravda er önnur umkvörtun
frá herra Sveltlanov, verkfræðingi
f Leningrad, sem erfiðara er að
bæta úr; Hann vill sem minnsta
skipulagningu ofan frá og aukið
frelsi einstaklingsins. Hann skrifar
um hið dapra yfirbragð á mannlffi
í Rússlandi og lýsir „Ijóðakvöldi"
á kaffihúsi í Moskvu: „Þegar skáld-
in eru búin að lesa upp, setjast
þau við sérstakt borð og tala sam-
an. Nokkrir feimnir rithandasafnar-
ar nálgast þá. Jasshljómsveit leikur
nokkur lög. Það er allt svo leiðin-
legt, svo hundleiðinlegt. Hvers
vegna?"
Salvador Dali hefur orðið heims-
frægur fyrir súrrealistiska myndlist
og þykja því lítil takmörk sett, hvað
honum getur dottið í hug. En frægð
hans stafar að nokkru leyti af ein-
kennilegu útliti og lifnaðarháttum
listamannsins. Hann er til dæmis
með eitt merkilegasta skegg, sem
sögur fara af; það stendur langt
út frá andlitinu eins og tveir ein-
stakir veiðikampar og má telja full-
vfst, að hann ber í það lakk til
þess að halda því í þessum skorð-
um.
Einu sinni fór Salvador Dali til
Ijósmyndara eins og gengur og
gerist, því kannski hefur hann vant-
að mynd í ökuskírteinið sitt. Hann
valdi heimskunnan Ijósmyndara,
Halsmann að nafni, sem tekur svona
tuttugu til fimmtíu þúsund fyrir
andlitsmynd, — en það gerir ekk-
ert til, því Dali á nóga peninga.
Svo sat hann fyrir og Ijósmyndar-
inn sagði honum að loka pínulítið
augunum og opna ofurlítið munn-
inn, takk. Hann vissi, að það þýddi
ekki að bjóða Dali venjulega mynd;
hún yrði að vera súrrealistisk. En
hérna kemur árangurinn: Myndin
sem Dali hefur f ökuskírteininu sínu.
Saumavélar og
næturlíf í Rússlandi
Það er alkunnugt, að rússriesk-
ar neyzluvörur ýmsar, hafa þótt
heldur í lélegra lagi, þegar þær
hafa borizt okkur í hendur og virð-
ast þær engan samanburð þola
við Vesturlandaframleiðslu. Margt
bendir til þess, að hinir nýju vald-
hafar austur þar reyni að nálgast
hinn háa standard Vesturlanda að
þessu leyti. Blöðin hafa þótt ein-
kennilega opinská um ýmislegt, sem
aflaga fer og má telja víst að
Stalín hefði látið rétta ritstjórana
fyrir að segja annað eins. Hvað
eftir annað kemur fram gagnrýni
á skipulaginu „ofan frá" og margt
bendir til þess að framboð og eft-
irspurn fái í vaxandi mæli að ráða
framleiðslunni.
Pravda gerði nýlega heyrin
kunnugt um „Saumavélahneykslið
mikla". Fyrir tíu árum barst það
ráðamönnum til eyrna, að sauma-
vélar væru ekki til í Sovétríkjun-
um. Svo þeir ýttu á takkann: [
gang með saumavélarnar. Það voru
framleiddar saumavélar og fram-
leiddar saumavélar löngu eftir að
markaðurinn var mettaður og þess-
ir ógurlegu staflar af saumavél-
um héldu áfram að hlaðast upp
í verksmiðjunum, vegna þess að
það hafði gleymzt að ýta á hinn
takanr, cem stöðvar saumavéla-
framleiðsluna.
Annað blað, málgagn flokks-
deildarinnar í Moskvu og nágrenni,
gerði „túttuhneykslið" að umtals-
efni. Eftir að hafa rannsakað mál-
ið í Moskvu, þá komust blaðamenn
að raun um, að þar var ekki eina
túttu að fá á barnapela. [ fyrra
hafði verið gert ráð fyrir framleiðslu
á 30 milljón túttum, en aðeins 12
milljónir voru framleiddar. Astæð-
an meðal annars: Eina verksmiðj-
an, sem framleiðir gúmmí af þessu
tagi, hafði fengið neitun „að ofan"
um framleiðsluaukningu.
Blaðið Kazakhstanskaya Pravda
réðist á skipulagninguna hjá verk-
smiðjum sem framleiða loðskinns-
húfur — svo Ijótar að enginn vildi
kaupa þær. Verksmiðjan var sekt-
uð um nokkur hundruð þúsund kr.
þegar það kom í Ijós, að helming-
Áttatíu og fjögurra ára gamall
Spánverji frá Madrid, Thomas
Barraquer að nafni, hefur nýlega
kunngjört að hann sé í þann veg-
inn að Ijúka 1 ífsstarfi sínu: að gefa
blindum sjón með tilbúnu auga.
Uppfinningin samanstendur m.a.
af lítilli transistorsellu og rafhlöðu
með fótósellu. Tvær leiðslur leiða
rafstrauminn til málmplatna, sem
festar eru við koll og kinn. Þeg-
ar fótósellan tekur við Ijósmagni,
flytja leiðslurnar áhrifin til tauga-
kerfisins og mynda „mynd" í heil-
anum.
Með tilraunatækinu, sem dr.
Barraquer notar, er hægt að fram-
leiða aðeins grófgerðar myndir,
eins og t.d. blossaljós, sem heilinn
verður var við. En uppfinningamað-
urinn er fullviss um að hægt sé að
endurbæta tækið á ýmsan hátt, svo
það geti í framtíðinni leyst af venju-
legt auga.
Fyrsta tilbúna augað.
Spánverjar finna upp
tilbúiS auga
VIKAN 8. tbl. Jg