Iðunn - 01.07.1885, Page 57

Púðrið.
51
1111 púðrs frá 1370, og í Austrríki frá 1390. Salt-
Pétrinn var þrír fjórðu hlutar af vogarþunga þess,
etlo hitt var nærfelt jafnt af hverju, brénnisteinn og
h°l. þetta er in sama niðrstaða og margar verk-
^egar tilraunir og nýjustu efnafræðislegar ransóknir
^afa koinizt að. Efni þessi voru mulin með hönd-
llöum í mortéli, þar næst hrært saman, og síðan
^arið vel saman. þetta duft-púðr brann miklu
8einna enn kornapúðr það sem nú er, og svaraði til
hinna ófullkomnu skotvopna á þeirri tíð; það beit
lninna á þau. Auk þess var það miklu eldfimara,
verra í geymslu, og dró fijótt í sig raka. |>að var því
Jafnan búið- til um leið og átti að brúka það, og
Varð það oft að miklum slysum.
Brátt komust menn að því, að þessi aðferð var ó-
hagkvæm, og reyndu til að hafa mylnur til að mylja
puðrefnin og hræra þau síðau og berja saman. Voru
hafðar trjeblakkir í stað kverusteina. Pyrst voru
^nn látnir snúa mylnum þessum, síðan liestar, og
Slðan vatn. Enn tréblakkirnar máðust skjótt, púðr-
huftið rauk mjög upp, og aðra aðferð varð að hafa.
Nú var reynt að hafa málmplötur í stað tréblakk-
anna, og fór það sem líkindi voru til, að kviknaði í
°hu saman. Svo komust menn upp á að búa til
Puðrstöppunarmylnu; aðalpartar hennar eru stautl-
ar> sem stappast ofan í holur, er líkjast mortéli;
löyljast þar púðrefnin, og eru þar síðan stöppuð
satnan, er þoim liefir verið vandlega ruglað saman.
•Púðrstöppur þessar voru til á öndverðri 16. öld, og
eru þær sumstaðar notaðar enn. Nú á nýrri tímum
hafa valtaramylnur kornið 1 þeirra stað, og kemr úr