Iðunn - 01.07.1885, Side 54

48
Púðrið.
Schwartz (svarti) að nafni, hefði fundið púðrið, enn
það er nú löngu sannað að er ekki. |>að er sannað
að Kínverjar þektu og notuðu púðrið um Krists daga,
eða að minnsta kosti á 10. öld. |>að var þá búið til
úr sama og nú, saltpétri, brénnisteini og viðarkolum.
Bnn þá var miklu meira baft af brennisteininum og
kolunum, enn nú er gert, og var þvi púðrið langtum
kraftminna. Kínverjar voru einrænir mjög og
skeyttu eigi um aðrar þjóðir, enda voru samgöng-
ur þá litlar og örðugar, og er því auðskilið að þekk-
ing á uppfundning þessari kom ekki þaðan til vestr-
landa fyrri enn mörgum öldum síðar. Sumir segja
að púðr hafi borizt frá Kína til Araba á Sýrlandi og
Egyftalandi og þaðan til Serkja á Spáni ; þar
þektist púðr á 13. öld.
|>að er meira enn óvíst, að Mongólar hafi haft
púðr, þegar þeir ruddust inn í þýzkaland á 13. öld
þó að sumt virðist benda til þess. Ef svo hefði
verið, hefði púðrið breiðzt út frá Kína til vestrlanda,
landveg frá vestrhéruðum þess. Líklegast héfir það
verið hinn svonefndi gnskielclr, sem Mongólar höfðu.
Margir ætla að gríski eldrinn hafi verið sú blanda,
sem púðrið hafi seinna fundizt út af. Hann var
fluttr til Miklagarðs á 7. öld af manni sýrlenzkum,
er Kalliníkos hét, og fékk hann nafn sitt af því, að
að hann var fyrst notaður í Grikklandi, enn kominn
var hann frá Sýrlandi, og má vel vera, að hann hafi
flutzt þangað frá Kína. Hann hefir verið búinn til
úr saltpétri og brennisteini og var látið í það viðar-
kvoða og eldfimar olíur, einkum nafta; varð úr
þessu deig nokkurt íþykt, sem var hrist eða slett á
óvinina úr pottúm eða pípum. þegar kveikt var í