Iðunn - 01.07.1885, Page 73

Mars.
67
stækkaði einungis 8-falt, og sá hann eigi annað enn
björtu kringlu á Mars. Fontana, stjarnfræðingr
1 Neapel, sá það fyrstr árið 1638, að kringla Mars
sýnist eigi ávalt kringlótt, enn lítr stundum út líkt
°g tungl í kvartilaskiftum. þá var auðsætt, að Mars
væri eigi bjartr nema á þeirri hlið, er veit að sólu,
°g þegar nú var athuguð fjarlægð Mars-brautarinnar
*rá jarðbrautinni, var hægt að skilja og reikna, hvc
öasr og hvernig Mars breytti mynd sinni. Arið 1666
eygði Cassini, frakkneskr stjarnfræðingr, dimma
bletti á Mars, og af hræringum þeirra réð hann, að
Mars snýst um ás sinn f sömu stefnu og jörðin og
á álíka löngum tíma, á 24 klukkutímum og 40 mín-
útum. Síðan hafa menn fundið, aö snúningstími
Mars’ er 24 tímar 37 mínútur 23 sekúndur. Ætla
tná, að margt só líkt með þeim hnöttum, er hafa
álíka langan snúningstíma; dægraskifti oru þar lík,
sólarupprás og sólsetr, enn eftir því fara lífshættir,
atgervi íbúanna og verk þeirra.
Njarlægðin milluni jarðbrautarinnar og Mars-braút-
arinnar er 7—14 miljónir mílna; er því braut Mars’
nhklu stærri enn jarðbrautin, svo að árið á Mars
er talsvert lengra enn á jörðunni. Mars gengr um
sólina á 687 dögum, enn með því dagarnir á Mars
eru lftið eitt lengri enn dagar á jörðinni, þá telst svo
til, að árið á Mars sé 668f dagar eftir tímaskiftum
þar, svo að þrjú ár í röð hafa þar 668, 669 og 669
úaga. þ>að er kunnugt, að þótt jörðin hreyfist á tvenn-
an hátt, þá breytist eigi áshalli hennar svo séð verði
nm langa tíma; skautin horfa ávalt eins, og svo er
°g Mars háttað. Norðrskaut jarðarinuar horlirþanu-
r>*