Freyr

Árgangur

Freyr - 01.05.1999, Blaðsíða 62

Freyr - 01.05.1999, Blaðsíða 62
Línurit 2. Samband eistnaþunga og aldurs. 150 170 190 210 230 250 270 Aldur í dögum háðari aldri en fallþunga. Innan ramrna gagnanna, sem spanna aldur lamba frá u.þ.b. 170 til 250 daga, er hér um boglínusamband að ræða eins og fram kemur á línuriti 2, sem sýnir að eistnaþunginn fer hægt vaxandi frá nóvemberbyrjun, nær hámarki í byrjun desember en fer ört dvínandi eftir það. Erlendar rannsóknir á ummáli eistna sýna að vöxtur þeirra fylgir ákveðnu ferli árið um kring. Samkvæmt því má i stuttu máli segja, að eisnastærðin nái hámarki á tímabilinu október til nóvember, fari síðan að rýmandi og sé í lágmarki í apríl eða maí, en taki þá aftur að aukast uns hámarki er aftur náð. Þess ber þó að geta að mikill munur milli sauðQákynja hefur komið fram í því, hvenær há- og lágmarksvexti er náð. Enda þótt efniviðurinn hér sé ekki stór gefa niðurstöðumar vísbendingu um að eistnaþungi lambhrúta kunni að nái hámarki um mánaðamótin nóv. - des. eða að jafnaði við um 200 daga aldur en fari úr því minnkandi. I töflu 4 er sýndur samanburður á vaxtalagi hópanna í heild. Samanburðurinn á vaxtarlagi hóp- anna endurspeglar ágætlega það, sem áður er komið ffam, þ.e. að geltu lömbin safna meiri fitu á yfir- borði skrokksins en þau ógeltu. Þannig fer saman hjá geldingunum hærri lærastig og minni klofdýpt, hærri stig fyrir holdfyllingu í ffamparti og víddarmeiri bijóstkassi, en klofdýptin og vídd btjóstkassans em í senn bæði mælikvarði á hold- fyllingu og beinabyggingu. Skynmatsprófanir Eins og áður segir annaðist Mat- væladeild RALA skynmatsprófanir (bragð- og lyktarprófanir) á kjöt- sýnum úr þessari tilraun, ásamt með sýnum af yngri lömbum (gimbrum og hrútum um 150 daga gömlum), sem slátrað var í hefð- bundinni sláturtíð, undir yfirstjóm Þyríar Valdimarsdóttur skynmats- fræðings. Einnig fór fram neyt- endapróf á hakki úr framparti. Hér verður ekki farið í saumana á þeim fjölmörgu niðurstöðum er þar feng- ust, en vísað til greinar um þetta efni í hefti frá Ráðunautafundi 1999 eftir Þyrí o.fl., heldur aðeins drepið á helsta er fram kom varð- andi bragð og meymi kjötsins. Meyrasta kjötið reyndist af yngstu lömbunum (150 daga) og yngstu geldingunum (175 daga). Lifrarbragð fannst mest af gimbr- urn (150 daga), ógeltum hrútum slátrað 5. nóv. og geldingum, sem slátrað var í janúar. Aukabragð af kjöti reyndist mest af hrútum, sem slátað var 2. des., þar næst af hrút- unum, sem slátað var í hefðbund- inni sláturtíð, en minnst reyndist það af hrútunum, sem fargað var 5. nóvember. Meðal neytenda greind- ist enginn bragðmunur á hakkinu, hvort sem um var að ræða hakk af ógeltum eða geltum lambhrútum. Það sem mest kemur á óvart í þessari rannsókn er að ekki var hægt að staðfesta, hvorki með æfðu fólki í bragðprófunum né hjá hinum almenna neytanda, að svokallað hrútabragð væri merkjanlegt í kjöti af lambhrútum, sem slátrað var síðla hausts eða um fengitímann, þvert ofan í fullyrðingar um að allt slíkt kjöt væri kolmengað af óbragði og því ekki boðleg sölu- vara. Vissulega hefur hrútabragð fundist af einstaka skrokk, sem slátrað hefúr verið í hefðbundinni sláturtíð, en miklar líkur eru á því að hér sé um einstaklingsbundinn eiginleika að ræða óháðan slátur- tima að haustinu. Þessari skoðun til stuðnings skal stuttlega neíht að sl. haust var slátað 120 hrátlömbum í þremur slátrunum á fengitíma (des., jan.) í sambandi við rannsóknar- verkefni 6 Evrópulanda um gæði og samsetningu dilkakjöts. í hverri slátrun var sláturhúsfólkið beðið um að láta vita ef óeðlileg lykt væri af einhverjum skrokkanna og jafn- framt voru nokkur handahófssýni af kjötinu soðin og bragðprófuð. Ekki var vart við neina óeðlilega lykt eða bragð af kjötinu í þessum slátrunum, en taka ber tillit til þess að hér er ekki um vísindalega rann- sókn að ræða heldur ókerfisbundna athugun. Hins vegar fer fram á næstunni hámákvæm bragð-, lykt- ar- og efnagreining á þessu kjöti bæði hér á landi og í hinum þátt- tökulöndunum og fæst þá úr því skorið hvort hér sé um vandamál í lambakjötsframleiðslunni að ræða eða ekki og einnig hvort verðfelling á hrútlambakjöti eftir 20. október, eins og nú er í gildi, hafi við rök að styðjast. Tafla 4. Samanburður á vaxtarlagi geldinga og hrúta. Stig og mál leiðrétt að meðalfallþ. 15,84 kg. Stig Skrokkmál, mm Lengd Vídd brjóst- Dýpt Flokkar Læri Framp. langleggs Klofdýpt brjóst-(V) brjóst- (T) (F) kassa kassa (TH) Geldingar 4,13 4,07 193 248 172 258 Hrútar 3,88 3,72 191 255 160 260 62- FREYR 5-6/99
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72

x

Freyr

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Freyr
https://timarit.is/publication/863

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.