Læknablaðið - 15.12.1989, Blaðsíða 33

LÆKNABLAÐIÐ
401
aldartjórðungi fór hún í magamyndatöku
vegna magaóþæginda og greindist þá kalkaður
sullur í vinstri lifrarhluta. Var þá álitið, að
sullurinn væri dauður og konan þyrfti engrar
meðferðar við. Aftur var tekin röntgenmynd
tíu árum síðar og var þá sullurinn óbreyttur að
stærð og lögun.
Enn tíu árum síðar fór sjúklingur að fá verki
í mjóbak vinstra megin, fór í myndatöku af
hrygg og sást þá að sullurinn hafði stækkað
frá síðustu rannsókn. Gerðar voru ýmsar
rannsóknir, sem allar voru eðlilegar þ.m.t.
lifrarpróf. Nýmamyndataka sýndi að vinstra
nýra var fært til hliðar og niður á við og að
sullurinn lá við efri pól nýrans.
í fjölskyldusögu kom fram að bróðir sjúklings
lést erlendis á sjúkrahúsi eftir bráðaaðgerð
vegna blæðingar frá lifur.
Gerð var skurðaðgerð og kom þá í ljós,
að lifur og gallvegir voru eðlileg, einnig
skeifugöm, bris, rnagi og milta. Sullurinn
var hnefastór, hreyfanlegur og sat aftan
skinuhols, ofan við vinstri nýril. í aðgerðinni
sprakk sullshýðið og var innihaldið gráleitt,
graftarkennt og þykkt.
Meinafræðingur gat ekki staðfest að um sull
hafi verið að ræða, en verður að telja að þetta
hafi verið sýking í dauðum sulli.
Sjúklingur útskrifast í sama mánuði við góða
heilsu.
Sjúkrasaga 3: Þriðji sjúklingurinn var rúmlega
sextugur karlmaður, fæddur og uppalinn í
sveit á Vesturlandi fyrstu tuttugu árin. Á
bænum var stunduð heimaslátrun, og einnig
voru þar hundar.
Fyrir átta árum var gerð nýmamyndataka
vegna blóðmigu og greindist þá um leið
kalkaður sullur í lifur. Á röntgenlýsingu
þremur ámm síðar er sagt að sjáist óljós
hringlaga skuggi sem ber í vinstri hluta lifrar.
í sjúkraskrá er sagt frá því, að einhvem tíman
á ámnum á milli 1960 og 1970 hafi verið
tæmdur sullur sem hafði sprungið og lýst
sér svipað og lífshættulegur cholecystitis
gangrenosa.
Sjúklingur hefur langa óskýrða bakverkjasögu
sem rekja mætti til sullsins. Gert var Casoni
próf, sem var neikvætt.
í aðgerðinni nú fannst sullur, stærri en
tennisbolti, í afturbrún vinstra lifrarsvæðis og
fastur við holæð, innkýldur á milli hennar,
þindar og efri og lifrarsvæðisins ofan og aftan
við rófublað lifrar. Hnúturinn var mjúkur
viðkomu. Einnig fannst annar tvöfalt stærri
sullur í hægra lifrarsvæði og var sá mun
mýkri. Þessi sullur hafði ekki sést með ómun
eða á röntgenmynd. Minni sullurinn var sex
sm í þvermál en sá stærri 9x7 sm. Niðurstaða
meinafræðings var, að báðir sullimir voru
lifandi. Sáust krókar og sporöskjulaga skýrt
afmarkaðar lífverur.
Sjúklingur útskrifast við góða heilsu.
Sjúkrasaga 4: Fjórði sjúklingurinn var
tæplega áttræð kona, fædd og uppalin í sveit
norðanlands.
I fjölskyldusögu kemur fram, að tveir bræður
konunnar höfðu haft sull í lifur. Sjálf gekkst
konan undir skurðaðgerð fyrir tæplega hálfri
öld síðan, þar sem fjarlægður var geysistór
sullur úr lifur.
Fyrir einu ári var konan lögð inn á F.S.A.
vegna langvarandi niðurgangs. Við þreifingu
í endaþarm fannst æxli. Sjúklingur gekkst
undir skurðaðgerð vegna þess og fannst þá
torkennilegt æxli við endaþarm, talið ígerð,
útsæði, eða annað æxli og var það einnig
fjarlægt.
Svar meinafræðings: Hægra megin aftan til í
endaþarmi situr 7x6x5,5 sm vel afmörkuð
dúandi fyrirferðaraukning. Alveg laus frá
slímhúð, gul eða gulhvít á yfirborði. í
skurði sést að þetta er bandvefshjúpuð, heil
blaðra með glæru, grágrænu, hlaupkenndu
innihaldi. I hlaupinu sjást glærar þunnveggja
blöðmr (allt að einum sm í þvermál). Út við
bandvefshjúpinn em gular himnur sem minna
á kítín. P.A.D.: Echinococcus.
Sjúklingur útskrifast í sama mánuði við góða
heilsu.
UMRÆÐA
Um miðja nítjándu öld hélt Jón Thorsteinsson
landlæknir því fram að sjötti eða sjöundi hver
íslendingur væri haldinn sullaveiki (9). Aðrir
læknar töldu þetta allt of háa tölu, en Níels
Dungal dró saman niðurstöður krufninga á
árunum 1932-1956 og fann að 22% fólks sem
kmfið var, og fætt á árunum 1861-1870 var