Þjóðlíf - 01.06.1987, Side 27

Þjóðlíf - 01.06.1987, Side 27
E R L E N T dfægra kjarnavopna (START), meðal- arægra vopna (INF) og um geimvarnir og geimvopn. Hinn skyndilegi leiðtogafundur í Keykjavík gjörbreytti allri stöðu afvopnun- arviðræðnanna. 11. og 12. október hittust þeir Reagan og Liorbatsjof í Reykjavík og verða þar ásáttir Urn að fækka langdrægum kjarnavopnum um helming þannig að hámark kjarnaodda í angdrægum skotkerfum yrði miðað við JUO. Meðaldrægum flaugum í Evrópu sk.yldi útrýmt en 100 kjarnaoddar hjá hvoru ^veldi leyfðir í sovéskum SS-20 og SS-4 dflaugum í Asíu og í bandarískum flaugum Kandaríkjunum. Þá náðu leiðtogarnir sam- an um að fylgja samningnum um takmörkun Sagneldflaugakerfa (ABM) frá 1972 í tíu ár ei' Bandaríkjamenn héldu þó áfram rann- o°^num á geimvörnum (SDI). Viðræðurnar 8 allt samkomulag að öðru leyti strandaði á Seimvarnaráætlun Reagans. Ljóst er orðið Sovétríkin gera það ekki lengur að skil- P 1 að kjarnorkuvígbúnaður Breta og ann te*í'st me® niöurskurði Evrópuflaug- g í nóvember tilkynnir Reagan forseti að andaríkjamenn muni ekki lengur hlíta ^ðum SALT II samningsins og ber við [j ^ovétmenn hafi margsinnis brotið ákvæði , ns> sem m.a. takmarkar tilraunir með Jarnavopn. fefl 28. febrúar á þessu ári tenUr Gorbatsjof frá kröfu sinni áður um að gygja mögulegt samkomulag um útrýmingu jnar0P,U^auSanna v>ð stjörnustríðsáætlun- ^ .V’ððrögð Bandaríkjastjórnar voru já- jjj °8 afvopnunarviðræður og vonir blast13 Um sam^omulag tóku fjörkipp. Við i sögulegt afvopnunarsamkomulag á fimm árum skv. tilboði Gorbatsjofs. En bent var þó á að þrátt fyrir þessa útrýmingu þá væri hér aðeins um 15 hundruð kjarna- odda að ræða af alls um 50 þúsund kjarna- oddum sem þegar eru í kjarnavopnabúri risaveldanna. Pegar var farið að benda á vandamál varðandi eftirlit og skammdrægar flaugar. Yfirburðir Sovétmanna á sviði skammdrægra flauga þóttu of miklir til að samningar næðust. í Moskvuför Shultz utanríkisráðherra Bandaríkjanna kemur Gorbatsjof með enn eitt tilboðið: Hann býður algeran nið- urskurð skammdrægra flauga af hálfu sovét- ríkjanna, en Bandaríkjamenn hafa engar slíkar flaugar í Evrópu. Flest NATO ríkin fallast á þetta — með fyrirvörúm þó - en Kohl kanslari V-Þýskalands vísar tillögunni á bug þar sem hún ógni öryggishagsmunum V-Þýskalands. Nú var bent á að þrátt fyrir samninga um meðaldrægu — og skamm- drægu flaugarnar væru eftir vígvallarkjarna- vopn sem ógnuðu V-Evrópu. Samkvæmt upplýsingum hinnar virtu Alþjóða herfræði- stofnunar í London eru alls um 11.600 kjarnaoddar í flaugum sem draga skemur en 500 kílómetra og eru ekki innan samkomu- lagsrammans. ÞJÓÐVERJAR Á MÓTI. Á fundi 14 varnarmálaráðherra NATO-ríkja í Noregi 16. maí er birt yfirlýsing: Ekki er nægilegt að útrýma Evrópuflaugunum í hugsanlegu samkomulagi heldur verða meðaldrægar flaugar Sovétríkjanna í Asíu einnig að víkja. Gorbatsjof brá skjótt við og þremur dögum síðar lýsir hann því yfir að Sovétmenn séu reiðubúnir til að fjarlægja kjarnorkuflaugar í Asíuhluta Sovétríkjanna ef Bandaríkja- menn fjarlægja kjarnorkuvopn sín frá Jap- an, S-Kóreu og Filippseyjum. Bandaríkja- menn hafna tillögunni. Sú staða hefur nú komið upp að Banda- ríkjamenn gætu samið við Sovétmenn um Evrópuflaugarnar án þess að hafa stuðning allra NATO-ríkjanna. NATO þjóðirnar hafa fallið frá skilyrðum til að standa ekki í vegi fyrir að samningar takist um tvöföldu núll-lausnina. V-Þjóðverjar eru tortryggnir vegna hernaðarlega viðkvæmrar stöðu ríkis- ins í mið-Evrópu en jafnframt hafa borist sögur um að í vændum sé tilboð frá Gorbat- sjof um samdrátt hefðbundins herafla í Evr- ópu. ■ Ómar Friðriksson Meðal- og skammdrægar kjarnaflaugar í Evrópu Skammdrægar flaugar; 500-1000 km. Ðandaríkin: 0 Evrópuríki í Nató: Pershing-IA í Pýskalandi: 72 Sovétríkin: SS-23, SS-12, SS-22: 107. Meðaldrægar flaugar; 1000-5000 km. Bandaríkin: Pershing II: 108. Tomahawk stýriflaug- ar: 208*. Evrópuríkin í NATO og Frakkland: Polaris: 64, M- 20, M-4 og SSBS-3 kafbátaflaugar Breta og Frakka: 114*. Sovétríkin: SS-20: 294 og SS-4: 112. * Eftir á að setja upp 256 stýriflaugar í Hollandi, Bretlandi, Belglu, V-Þýskalandi og á Ítalíu sem jafn- framt yrði samið um. * * Sovétmenn hafa samþykkt að telja ekki þessi vopn með í samkomulagi um meðaldrœgar flaugar en gœtu krafist þess að þau yrðu tekin með i reikninginn í viðrœðum um langdrœgar flaugar. (Heimild: Alþjóða herfrœðistofnunin í London IISS: The Military Balance 1986-1987) 27

x

Þjóðlíf

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Þjóðlíf
https://timarit.is/publication/1099

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.