Ægir - 01.08.2007, Blaðsíða 13

13
áhrif á afkomu laxeldisfyr-
irtækja að það taki 34 mánuði
að ala lax upp í fjögurra kílóa
sláturstærð í sjókvíum en til
samanburðar megi nefna að
það taki ekki nema 23 mán-
uði í strandeldi, þ.e.a.s. í
stöðvum á landi. Til að setja
þetta í samhengi við fram-
leiðslu á öðrum matvælum
hérlendis nægi að benda á að
það taki 33-35 daga að ala
kjúklinga í sláturstærð miðað
við að þungi þeirra í neyt-
endapakkningum sé 1,25 kg
og ungnaut nái allt að 200 kg
þyngd á aðeins 20 mánuðum.
Bleikjueldið
Mestar væntingar eru bundn-
ar við eldi á bleikju hérlendis.
Sex fyrirtæki sem eru aðilar
að LF stunda bleikjueldi.
Stærst er Íslandsbleikja með
þrjár eldisstöðvar, eina á
Vatnsleysuströnd (áður Sil-
ungur), og aðra á Stað við
Grindavík, (áður Íslandslax)
og Öxnalæk í Ölfusi. Eld-
isstöðvarnar eru í eigu Sam-
herja sem einnig á seiðaeld-
isstöðina Íslandslax á Núpum
í Ölfusi. Önnur eldisfyrirtæki
með bleikju eru Fiskeldið
Haukamýrargili við Húsavík,
Glæðir á Kirkjubæjarklaustri,
Silfurstjarnan í Öxarfirði og
Rifós sem áður hefur verið
nefnt.
Guðbergur segir að kjör-
aðstæður séu á Íslandi til
bleikjueldis en helsti vandi
framleiðenda sé hins vegar sá
að bleikjan sé lítið þekktur
fiskur á heimsvísu. Það tak-
marki sölumöguleikana veru-
lega.
„Áætlanir gerðu ráð fyrir
rúmlega 3000 tonna fram-
leiðslu á þessu ári en það
stefnir í að framleiðslan verði
um 500 tonnum minni. Eina
ástæðan fyrir því er sú að við
höfum ekki enn kaupendur
að meira magni,“ segir Guð-
bergur en hann getur þess að
helstu markaðir fyrir íslenska
bleikju séu í Bandaríkjunum,
á Norðurlöndunum, í löndum
eins og Frakklandi og Sviss
og þá á svæðum í nágrenni
Alpanna og einnig sé nokkuð
magn selt til Bretlands.
„Við erum með markaðs-
verkefni í gangi fyrir bleikju
sem er styrkt af AVS rann-
sóknasjóði í sjávarútvegi og
Framleiðnisjóði landbúnaðar-
ins. Í tengslum við það höf-
um við tvívegis kynnt ís-
lensku bleikjuna á sjávarút-
vegssýningunni í Brussel og
einu sinni höfum við kynnt
bleikjuna á sýningunni í Bo-
ston. Viðbrögðin voru út af
fyrir sig góð en það tekur allt-
af tíma að vinna nýja markaði
og oft er það svo að það eru
meistarakokkarnir sem ráða
ferðinni. Ef þeir þekkja ekki
hráefnið þá fær það ekki
kynningu á veitingastöðum
þeirra eða í fjölmiðlum.“
Þorskeldið
Þorskeldi á Íslandi byggir að
langstærstum hluta á áfram-
eldi eða framhaldseldi á villt-
um þorski. Fjögur þorskeld-
isfyrirtæki eiga aðild að LF.
Þau eru Hraðfrystihúsið-
Gunnvör, Brim, Síldarvinnsl-
an og Þóroddur sem er með
starfsemi á Tálknafirði og Pat-
reksfirði.
„Menn hafa bundið miklar
vonir við þorskeldið og við
erum með sérstakt þorskeld-
isverkefni í gangi sem Valdi-
mar Ingi Gunnarsson stýrir af
mikilli festu. Við höfum feng-
ið 500 tonna þorskkvóta til
tilraunaeldis en með því er átt
við að smár þorskur er veidd-
ur á hefðbundinn hátt en
fisknum er landað lifandi og
hann fóðraður áfram í sjókví-
um. Það er óhætt að segja að
þessi kvóti hafi verið hrygg-
stykkið í þorskeldinu fram að
þessu enda svarar það tæpast
kostnaði fyrir sjávarútvegsfyr-
irtækin að verja kvótum sín-
um til áframeldis, hvað þá að
það gangi upp ef menn þurfa
að leigja eða kaupa kvótana á
markaði,“ segir Guðbergur en
þess má geta að eina eig-
inlega þorskseiðaeldisstöðin
hérlendis er tilraunastöð Haf-
rannsóknastofnunar á Stað
við Grindavík. Þar hafa verið
alin um 200 þúsund þorsk-
seiði á ári. Reyndar getur
Guðbergur þess að Háafell í
Ísafjarðardjúpi hafi séð um að
ala þorskseiði sem séu af-
rakstur tilrauna með þorsk
sem alinn hefur verið í áfram-
eldi.
„Áframeldið hefur leitt það
af sér að það hefur verið
hægt að velja besta hrygning-
arfiskinn og nota hann til
seiðaframleiðslu. Þessi valdi
fiskur hefur þegar getið af sér
tvær kynslóðir seiða. Fyr-
irtækin í þorskeldi, Brim,
Hraðfrystihúsið Gunnvör, Sal-
ar Islandica o.fl. eru með
sameiginlegt kynbótaverkefni,
Icecod, í samvinnu við Haf-
rannsóknastofnunina og
Stofnfisk. Þetta kynbótastarf
hefur skilað góðum árangri
og vonandi mikilvægum efni-
við þegar fram líða stundir.“
Annað eldi
Hjá fimm fyrirtækjum innan
LF er lagt stund á annars kon-
ar eldi en að framan er talið.
Silfurstjarnan í Öxarfirði er í
lúðu- og sandhverfueldi auk
seiðaeldis og bleikjueldis,
sem áður hefur verið nefnt,
Stofnfiskur hefur sérhæft sig í
seiðaeldi og kynbótum á því
sviði, Íslandslax á Núpum í
Ölfusi er einnig í seiðaeldi og
hið sama á við um Norðurlax
í Aðaldal, sem aðallega sér
um að ala laxaseiði fyrir lax-
veiðiár, og FISKEY sem er
frumkvöðull í lúðuseiðaeldi.
Guðbergur segir að mjög
góður árangur hafi náðst í
lúðuseiðaeldi hérlendis en
FISKEY hefur staðið fremst
fyrirtækja í heiminum á því
sviði.
„Það hefur komið mönn-
um mjög á óvart að kjörhiti
lúðunnar er töluvert hærri en
lengst af var talið. Nú er verið
að ala lúðu hjá Silfurstjörn-
unni í Öxarfirði í samræmi
við þessa nýju þekkingu og
kostur þessa er sá að það tek-
ur skemmri tíma að ala
lúðuna í sláturstærð og allur
tilkostnaður er minni en áður.
Áætlanir fyrirtækisins gera ráð
fyrir 100 tonna framleiðslu á
þessu ári og vonandi á lúðu-
eldið eftir að vaxa og dafna á
komandi árum. Hvað varðar
sandhverfuna þá telja menn
að talsverðir möguleikar séu
fyrir hendi í sandhverfueldi.
Spánverjar eru stærstu fram-
leiðendur á sandhverfu og
mesta samkeppnin kemur frá
þeim en þeir eru með sitt eldi
í sjókvíum og sveiflur í sjáv-
arhita ráða miklu um vaxt-
arhraða hennar, líkt og lúð-
unnar. Silfurstjarnan getur
hins vegar alið sandhverfuna
og lúðuna við kjörhitastig allt
árið í strandeldisstöð sinni.
Það er ótvíræður kostur.“
Væntingar
Í spjallinu við Guðberg kem-
ur skýrt fram að íslenskt fisk-
F I S K E L D I
Guðbergur Rúnarsson, framkvæmdastjóri Landssambands fiskeldisstöðva.
Mynd: Sigurður Bogi Sævarsson.